کتاب آسیبشناسی اجتماعی
کتاب آسیبشناسی اجتماعی: جامعهشناسی انحرافات را دکتر رحمتالله صدیق سروستانی، جامعهشناس ایرانی و استاد گروه جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران نوشت و انتشارات سمت آن را در سال 1390 منتشر کرد. حوزههای تخصصی دکتر سروستانی آسیبشناسی اجتماعی، روش تحقیق، تربیت بدنی، نابرابری اجتماعی و جامعهشناسی صنعتی است.
این پژوهشگر در کتاب آسیبشناسی اجتماعی: جامعهشناسی انحرافات میکوشد با رویکردهای مختلف جامعه شناختی و روشهای علمی مشخص کند چه نوع رفتاری بهعنوان انحراف اجتماعی تعریف میشود؟ چه کسی آن را تعریف میکند؟ افراد چگونه و چرا مردم منحرف میشوند؟ و جامعه چگونه با منحرفان برخورد میکند؟
صاحبنظران جامعهشناسی انحرافات معتقدند که مطالعات مربوط به بزهکاری و جرم نباید تنها به اشخاصی که متهم به تخطی از قوانین جنایی می شوند بپردازد و چنین رویکرد محدودکنندهای در پیش گیرد؛ بلکه برای پاسخ به این سؤال که چرا برخی از مردم مرتکب جرم و بزهکاری می شوند باید از تحلیلها و تعاریف حقوقی فراتر رفت و این مشکل اجتماعی را با رویکردهای جامعهشناختی مورد توجه قرار داد و پدیده انحرافی را در رابطه با ساختارها، نهادها و فرایندهای اجتماعی مطالعه کرد.
نویسنده در مقدمه کتاب آسیبشناسی اجتماعی مینویسد:
«آسیب شناسی عبارت است از مطالعه بنیان کارکردهای نابهسامان در علوم پزشکی. به بیان دیگر، مطالعه فرایندها و علل امراض است. البته، همانطور که گاهی تشخیص دقیق مرض و تعیین فصل ممیز آن با تندرستی کاری است دشوار، به همان نحو هم جامعهشناسی که این اصطلاح را به کار گرفته و آسیب شناسی اجتماعی را عنوان کرده در معرض وضعیت بههنجار و مطلوب حیات اجتماعی، یعنی وضعیتی که انحراف از آن آسیب تلقی میشود با دشواریهایی مواجه خواهد بود.
بنابراین، آسیبشناسی اجتماعی عبارت است از مطالعه نابهسامانی و اختلال و عدم هماهنگی و تعادل در کارکردهای مربوط به کالبد حیات اجتماعی انسانها. آشکار است که اصطلاح آسیبشناسی از دیدگاهی کارکردی، از علوم زیستشناختی به عاریت گرفته شده است؛،اما در مباحث جامعهشناختی، هدف آسیبشناسی اجتماعی را با تسامح، شناخت کجرفتاری، علل و عوامل، انواع و پیامدهای آن میدانند.»
