روز جهانی مبارزه با مواد مخدر: دانش برای مراقبت

در روز جهانی مبارزه با مواد مخدر سال ۲۰۲۰، سازمان ملل عبارت دانش بیشتر برای مراقبت بهتر (Better Knowledge for Better Care) را به‌عنوان شعار سال انتخاب کرده است. هدف از انتخاب این شعار، بهبود شناخت و درک بحران جهانی مواد و تقویت همکاری‌های بین‌المللی بیشتر برای مقابله با تاثیر مواد بر سلامت، حاکمیت و امنیت در سراسر دنیا است.

روندها و نگرانی‌های شیوع مواد مخدر

قاچاق مواد مخدر به ویژه برای کشورهای درحال‌توسعه یک چالش بزرگ در سراسر جهان است. مردم در کشورهای کمتر توسعه یافته که امنیت اقتصادی و سیاسی کمتری دارند، بیشتر در معرض فعالیت شبکه‌های جرایم سازمان یافته، باندهای قاچاق مواد و شیوع مصرف انواع مواد قرار دارند. نتیجه این امر، کمبود آموزش و دانش کافی در مورد خطرات مصرف و قاچاق مواد و افزایش جرم و جنایت است که خود مانع بزرگی برای توسعه محسوب می‌شود. سازمان ملل متحد با نامگذاری ۲۶ ژوئن به عنوان «روز جهانی مبارزه با مواد مخدر» به دنبال جلب توجه جامعه بین‌المللی به ابعاد گسترده این بحران است تا از این طریق بتواند با افزایش همکاری‌های بین‌المللی زمینه کنترل بحران مواد و اعتیاد را  فراهم کند.

انتخاب شعار روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

افزایش تعداد سوءمصرف‌کنندگان مواد در سراسر جهان به دنبال افزایش جرایم مرتبط و آمار مرگ و میرها، به‌ویژه در میان جوانان و نوجوانانی، به نگرانی‌‌های روزافزون دامن زده است. افراد در سنین پایین‌تر به دلیل نداشتن دانش و اطلاعات کافی و درست به مصرف مواد مخدر وابسته می‌شوند و در نهایت با پیامدهای آن، که گاهی حتی به مرگ و خودکشی هم می‌رسد، روبه‌رو می‌شوند. از این رو، هم‌زمان با روز جهانی مبارزه با مواد مخدر سال 2020، دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل متحد با هشدار نسبت به افزایش وخامت مصرف انواع مواد در جهان به‌ویژه در میان نوجوانان و جوانان، این امر را ناشی از گشترش انتشار انواع اطلاعات نادرست و تبلیغات گسترده در مورد مصرف مواد دانسته است و شعار دانش بیشتر برای مراقبت بهتر (Better Knowledge for Better Care) را برای این روز برگزیده است.

شعار دانش بیشتر برای مراقبت بهتر بازتاب چیست؟

انتخاب شعار دانش بیشتر برای مراقبت بهتر برای روز جهانی مواد مخدر توسط دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل متحد از توجه به چند موضوع مهم حکایت دارد:

• بحران جهانی مواد، چه در کشورهای در حال توسعه و چه در کشورهای پیشرفته هر سال رو به وخامت است؛ تلاش‌ها و مبارزات انجام شده در این حوزه مانند مقابله و جنگ با مواد، درمان و حمایت از بهبودیافتگان نه تنها کافی نبوده است، بلکه جهان با بحرانی عظیم‌تر در حوزه مواد مخدر و اعتیاد روبرو است و آن افزایش گرایش کودکان و نوجوانان به مصرف انواع مواد است.
• پس از چندین دهه مبارزه با عرضه و قاچاق مواد مخدر، نه تنها زنجیره عرضه و تقاضای آن کنترل نشده است، بلکه با ظهورانواع مواد صنعتی ابعاد منفی جدیدی در حال نمایان است؛ مانند، دور زدن قانون تحت لوای ظهور مواد جدید با فرمول و اسم جدید و تبلیغات گسترده مبنی بر اعتیادآور نبودن این مواد با هدف جلب توجه نوجوانان و جوانان، بی‌ثباتی فزاینده امنیتی و سیاسی به ویژه برای کشورهای تولیدکننده مواد یا کشورهایی که در مسیر ترانزیت مواد قرار دارند، تاثیرات فزاینده مصرف مواد صنعتی بر سلامت روان افراد که عواقب بسیار شدیدی برای جامعه دارد و کانون‌های آموزش و جامعه‌پذیری کودکان مانند خانواده و مدارس را با چالش جدی روبرو کرده است.
• به نظر می‌رسد گسترش ابعاد مختلف بحران جهانی مواد ناشی از یک خلاء کلی در زندگی بشر باشد و آن دانش و آموزش ناکافی است. امروزه بحران اعتیاد در سطح جهان بر نوجوانان و جوانان متمرکز است و افزایش این بحران میان این گروه نشان از ناکافی بودن دانش و آموزش برای این قشر دارد که تمایل آنها به مصرف مواد را تقویت می‌کند. در این خلاء آموزش و دانش، سودجویان و قاچاقچیان انواع مواد با استفاده از تبلیغات گسترده مبنی بر افزایش انرژی و سرخوشی در نتیجه مصرف موادی که تبلیغ می‌شود اعتیادآور نیستند، نوجوانان و جوانان را در دنیای امروز جذب می‌کنند.
• هر جا آموزش و دانش کافی مبنی بر عدم مصرف انواع مواد به ویژه در مورد مواد نوظهور توسط خانواده‌ها و جامعه مدنی به فرزندان و شهروندان ارائه نشده، بهای آن افزایش گرایش به اعتیاد بوده است.
• نیاز فوری امروز جامعه جهانی در کنترل و مبارزه با مواد و اعتیاد، ارائه آموزش و دانش توسط والدین به فرزندان و دولت‌ها و جامعه مدنی به شهروندان است؛ امری که اگر محقق شود، مراقبت بهتر و حتی خود مراقبتی را به دنبال خواهد داشت. در واقع وقتی دانش کافی در مورد مضرات و پیامدهای مصرف انواع مواد به افراد ارائه نشود، نمی‌توان انتظار داشت آنها در آینده با شاخص‌های مراقبت فردی و اجتماعی آشنا باشند و نتیجه آن می‌شود که امروزه کشورها و جامعه مدنی برای مراقبت از افراد مبتلا به مصرف مواد و اختلالات مصرف مواد هزینه‌های بسیاری صرف می کنند.

جمع‌بندی

دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل متحد، برای روز جهانی مبارزه با مواد مخدر در سال ۲۰۲۰، شعار دانش بیشتر برای مراقبت بهتر را انتخاب کرده است. این سازمان، افراد، سازمان‌های غیرانتفاعی و غیردولتی، بخش خصوصی و خیرین و دولت‌های عضو را تشویق می‌کند تا با افزایش همکاری‌های بین‌المللی، راهکارهای تحقق این شعار را بررسی کنند و به تحقق آن کمک کنند. همچنین با توجه به اهمیت نقش رسانه ها و شبکه‌های مجازی از کشورها خواسته شده است ضمن فعالیت گسترده در کمپین رسانه‌های اجتماعی به مناسبت این روز، زمینه همکاری بین‌المللی بیشتر را فراهم کنند. به نظر می‌رسد بحران مواد واعتیاد در سطح جهانی، زنجیره‌ای به هم پیوسته است که کنترل آن در گروه همکاری بیشتر دولت‌ها و مراکز و موسسات بین‌المللی غیردولتی فعال در این حوزه است.