انگیزه ترامپ برای تغییر سیاست آمریکا در قبال ماریجوانا
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اخیرا فرمان اجراییای را امضا کرد که دسترسی به ماریجوانا را گسترش میدهد و سیاستهای سختگیرانه علیه آن را تسهیل میکند؛ اقدامی که مهمترین تغییر در سیاست جنگ علیه مواد مخدر در دهههای اخیر در آمریکا محسوب میشود. ترامپ با این فرمان به دادستان کل ایالات متحده دستور داده است طبقهبندی ماریجوانا را از گروه یک به گروه سه تغییر دهد. در این طبقهبندی، موادی در گروه سه قرار دارند که پتانسیل اعتیاد جسمی و روانی به آنها «متوسط یا کم» ارزیابی میشود و بنابراین کمخطر به حساب میآیند. استامینوفن کدئین، کتامین و استروئیدهای آنابولیک دیگر مواد این گروه است. این سیاست البته در دوره جو بایدن، رئیسجمهور قبلی شروع شده بود که دستور داده بود وزارتهای بهداشت و دادگستری تحقیقاتی را با هدف طبقهبندی مجدد ماریجوانا و خروج آن از گروه یک آغاز کنند؛ اکنون این فرایند با فرمان ترامپ تسریع شده است.
.در این یادداشت، جزئیات و ملاحظات فرمان اجرایی ترامپ پیرامون ماریجوانا را بررسی میکنیم
فرمان اجرایی ترامپ و تغییرات حاصل از آن
پس از فرمان اجرایی جدید ترامپ، ماریجوانا که مصرف پزشکی یا تفننی آن در بسیاری از ایالتهای آمریکا آزاد است، در سطح فدرال همچنان غیرقانونی خواهد ماند. اما این سیاست به تغییرهای عملی جدی نیز منجر خواهد شد. تغییر طبقهبندی ماریجوانا به تسهیل مجازاتهای فدرال برای مصرفکنندگان و توزیعکنندگان آن میانجامد و امکان انجام تحقیقات گستردهتر در مورد مزایای بالقوه آن را به خصوص برای بیماران مبتلا به سرطان، بیماریهای روانی و دردهای مزمن فراهم میکند، همچنین این سیاست برای کسبوکارهای خرید و فروش قانونی ماریجوانا در ایالتها با مزایای بسیار زیادی همراه خواهد بود که مهمترینِ آن، کاهش بسیار معنادار مالیات فدرال بر درآمد است. درحال حاضر چون ماریجوانا در گروه یک قرار دارد، مالیات فدرال این صنعت بسیار هنگفت است اما با تغییر طبقهبندی، رقم مالیات کاهش خواهد یافت.
تناقضها و مخالفتها
این اقدام ترامپ ممکن است برای بسیاری از مخاطبان تعجببرانگیز باشد، چون او رئیسجمهوری است که به سختگیری در حوزه مواد مخدر و تشدید سیاست جنگ علیه مواد مخدر شهرت دارد. ترامپ در سال اول دور دوم ریاستجمهوری خود دست به اقداماتی برای تشدید جنگ علیه مواد مخدر زده است، ازجمله اعزام نیروی نظامی به شهرهای آمریکا، حمله به قایقهای کشور ونزوئلا به بهانه قاچاق مواد مخدر، و وضع تعرفههای سنگین بر کشورهایی مانند چین، کانادا و مکزیک که ادعا میشود مبدأ ارسال مواد مخدر به آمریکایند. این اقدام ترامپ مورد انتقاد برخی چهرههای همحزبی خود او نیز قرار گرفته است. مثلا چندین قانونگذار جمهوریخواه نسبت به این اقدام هشدار دادند و برخی استدلال کردند که این امر میتواند مصرف ماریجوانا را عادی کند. پیش از امضای فرمان، 22 سناتور جمهوریخواه در یک نامه از ترامپ خواسته بودند از این تصمیم منصرف شود. رهبران مذهبی محافظهکار و اغلب مشاوران ترامپ در کاخ سفید نیز با این اقدام مخالف بودند. پس چرا او تصمیم گرفت دست به کاری بزند که احتمالا متضاد با رویکرد کلیاش محسوب میشود و در داخل حزب نیز مخالفانی دارد؟
دلایل تغییر رویکرد ترامپ
این تغییر رویه سه دلیل عمده دارد که رویکرد کلی ترامپ به سیاست را نیز نشان میدهد و میتواند آموزنده باشند. اول، ترامپ تحت تأثیر لابی دوستان و نزدیکان خود قرار گرفته است. طبق گزارش وال استریت ژورنال، چند تن از حلقه نزدیکان و دوستان و شرکای تجاری ترامپ او را به این تصمیم متقاعد کرده بودند. ظاهرا مایک تایسون، بوکسور مشهور و دوست نزدیک ترامپ، کیم ریورز، رئیس یک شرکت ماریجوانای طبی در فلوریدا و از حامیان مالی بزرگ ترامپ، گوردون اسمیت، کلانتر فلوریدا، و هاوارد کسلر، عضو باشگاه مارالاگو و دوست قدیمی ترامپ برای متقاعد کردن او در این زمینه تلاش بسیاری کردند و چنین اقدامی را به سود اقتصاد فلوریدا دانستند.
وال استریت ژورنال دومین دلیل را اینگونه بیان میکند: قانونی کردن ماریجوانا اقدام بسیار محبوبی است و هر سیاستی برای تسهیل قوانین درباره آن مشخصا مورد حمایت اکثریت افکار عمومی آمریکا خواهد بود. گزارش ذکر میکند که این چهرهها برای جلب نظر ترامپ، نظرسنجیهای موافق را به او نشان دادند. ماریجوانا زمانی ماده مصرفی محبوب سیاهپوستان قشر هیپی و چپگرای مخالف جنگ ویتنام به حساب میآمد و انگیزه ریچارد نیکسون از ممنوعیت و تعقیب سختگیرانه مصرفکنندگانش، سرکوب این قشر خاص بود. اما اکنون این ماده در میان همه اقشار جامعه آمریکا مصرف بالایی دارد و مطالبه قانونی شدن آن به یک مطالبه ملی تبدیل شده است.
سومین دلیل در گزارش ذکر نشده است ولی از شواهد قابل حدس است: میزان آرای ترامپ در میان قشر جوان در سال 2024 بسیار بالاتر از حد انتظار بود، چون مردان جوانی که معمولاً در انتخابات مشارکت نمیکنند در آن زمان به او رای دادند. باتوجه به نزدیکی نتایج در ایالتهای رقابتی، ترامپ با از دست دادن رأی این قشر در انتخابات پیروز نمیشد. اکنون نظرسنجیها و همچنین نتایج انتخابات مختلف در سال 2025 حاکی از این است که محبوبیت ترامپ در میان این گروه افت شدیدی داشته است و با این وضعیت، پیروزی حزب جمهوریخواه در سنا دشوارتر از حد انتظار خواهد بود و پیروزی در انتخابات مجلس نمایندگان برای این حزب تقریبا غیرممکن میشود.
جمعبندی
مسئله ماریجوانا یکی از مهمترین مسائل مردان جوان در آمریکا است و قطعاً ترامپ به این موضوع توجه ویژه داشته است. یکی از انگیزههای بایدن از عفو مجرمان فدرال ماریجوانا و تغییر طبقهبندی آن در کنار تلاش برای بخشودگی بدهی دانشجویی نیز جلب توجه همین گروه بود. البته این تصمیم، فایده چندانی برای بایدن نداشت و رأیدهندگان ازجمله جوانان در نهایت به مسئله تورم و سن بالای او توجه بیشتری نشان دادند.
همه این دلایل، شخصیت سیاسی ترامپ را نشان میدهد؛ ترامپ ایدئولوژی سیاسی مستحکم و از لحاظ درونی منسجمی ندارد. نفرت از مهاجرت و علاقه به تعرفه مهمترین ویژگیهای ثابت تفکر سیاسی ترامپ است ولی فراتر از آن، همه مواضع برای او بر اساس روابط فردی و منافع سیاسی یا تجاری، قابل تغییر به حساب میآید. بنابراین ترامپ میتواند جنگ علیه مواد مخدر را به نهایت منطقی خود برساند و همزمان در مورد یک ماده خاص، ناگهان حکم به تسهیل اجرای قوانین علیه آن دهد. درک این جنبه از شخصیت ترامپ برای کسانی که سیاست داخلی و خارجی او را تحلیل میکنند بسیار مهم است.
علی نظیفپور، کارشناس مسائل داخلی آمریکا
