همه چیز درباره زاناکس یا آلپرازولام

زاناکس ((Xanax®)) نام تجاری آلپرازولام و دارویی از دسته بنزودیازپین‌ها است که به‌عنوان عامل کاهش‌دهنده فعالیت سیستم عصبی مرکزی (آرام‌بخش) عمل می کند. نزودیازپین‌های مُسَکن به خواب، تسکین اضطراب و اسپاسم عضلانی کمک می‌کنند و مانع بروز تشنج می‌شوند. زاناکس برای درمان اضطراب و اختلالات هراس تجویز می‌شود و اثرات ضد افسردگی هم دارد. زاناکس را باید به‌عنوان‌ داروی ضد اضطراب‌ برای‌ دوره‌‌های‌ کوتاه‌‌مدت‌ مصرف‌ کرد.

این روزها مصرف داروهای آرام‌بخش هم با تجویز پزشک و هم بدون نسخه بسیار شایع شده است. اما باید بدانید مصرف خودسرانه این داروها عواقب خطرناکی دارد. به همین دلیل، در این یادداشت به بررسی داروی آرام‌بخش «زاناکس» می‌پردازیم

زاناکس چیست؟

زاناکس به‌صورت قرص یا محلول مصرف می‌شود. این دارو برای اختلالات اضطراب عمومی تجویز می شود، اضطرابی که با اختلال افسردگی و ترس همراه باشد. نحوه سوء مصرف به صورت بلعیدن یا تزریق انجام می شود[1].

داروهای آرام بخش تجویزی از جمله زاناکس می تواند منجر به سرخوشی گردد.

عوارض زاناکس

زاناکس و دیگر آرام‌بخش‌ها می توانند عملکرد طبیعی مغز را کاهش دهند که ممکن است به گفتار خشن، تنگی نفس، تنش، خستگی، عدم تمرکز و عدم هماهنگی و گشادی مردمک منجر شود. مصرف در دوزهای بالاتر موجب اختلال حافظه، قضاوت و هماهنگی، کج خلقی، پارانویا و افکار خودکشی می شود. مصرف این دارو در بعضی از افراد می تواند فرد را دچار اضطراب یا پرخاشگر نماید. مصرف آرام بخش های تجویزی با سایر داروها- به ویژه الکل – می تواند تنگی نفس را به همراه آورد یا ضربان قلب و تنفس را کاهش دهد و ممکن است منجر به مرگ گردد.

تداخل زاناکس با داروهای دیگر

مصرف هم‌زمان آلپرازولام با داروهایی نظیر استامینوفن، کتوکانازول و آسپرین به تداخل دارویی شدید می‌انجامد.

وابستگی به زاناکس

ادامه مصرف زاناکس وابستگی جسمی را به همراه می آورد – زمانی که مصرف آن ناگهان کم یا متوقف می شود – در واقع علائم ترک آن بروز می کند. زمانی که یک فرد مصرف آن را متوقف می کند، می تواند یک اثر بازگشتی داشته باشد، احتمالاً منجر به تشنج و سایر عواقب مضر می شود به دلیل این که همه آرام بخش های تجویزی از طریق کاهش فعالیت مغز عمل می کنند. همچنین مقاومت در برابر اثرات این دارو نیز ممکن است رخ دهد، این یعنی این که فرد مصرف کننده برای رسیدن به اثرات مشابه  دوران ابتدای مصرف، نیازمند مصرف دوزهای بیشتر می گردد. این موضوع ممکن است مصرف کنندگان را به سمت مصرف در دوزهای بالاترسوق دهد و خط ابتلاء به یک بیش مصرفی را فراهم کند. آرام بخش های تجویزی می تواند اعتیادآور باشد یعنی یک فرد ممکن است با وجود عواقب مضر آن، به مصرف این داروها ادامه دهد[2].

 

منبع :

“Benzodiazepines.” DEA, https://www.dea.gov/factsheets/benzodiazepines.
“Get Smart About Drugs.” Find Help | Get Smart About Drugs, https://www.getsmartaboutdrugs.gov/drugs/benzodiazepines.

[1] “Alprazolam.” MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 15 Sep. 2017, https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a684001.html.

[2] “Alprazolam.” MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 15 Sep. 2017, https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a684001.html.