Cudras

Category: اسناد

  • کتابچه چهارم گزارش جهانی مواد ۲۰۱۹

    این کتابچه، چهارمین فصل گزارش جهانی مواد در سال ۲۰۱۹ است که تحلیلی از روندهای اخیر بازار مواد محرک، از جمله کوکائین، محرک‌های آمفتامینی، نیز مواد روان‌گردان جدید دارای آثار محرک به دست می‌دهد. هم مواد محرک گیاه‌پایه و هم مصنوعی منجر به افزایش هشیاری، انگیختگی و هیجان رفتاری می‌شود. این کتابچه پیش و بیش از هر چیز بر عرضه و تقاضای کوکائین می‌پردازد و سپس به موضوعات و روندهای در حال ظهور در مصرف و قاچاق محرک‌های آمفتامینی از جمله مت‌آمفتامین، آمفتامین، محرک‌های دارویی و اکستازی می‌پردازد. در بخش پایانی این کتابچه نیز عرضه و تقاضای مواد روان‌‎گردان جدید از نظر گذرانده می‌شود.

    محرک‌ها یا روان‌‌محرک‌ها دسته‌ای از مواد هستند که بر سیستم اعصاب مرکزی تأثیر گذاشته، هشیاری و انگیختگی را افزایش می‌دهند و منجر به بروز رفتار هیجانی در فرد می‌شوند.  مکانیسم عمومی این مواد مبتنی بر افزایش فعالیت مسیرهای تحریک کننده طبیعی در مغز است، که به‌ویژه اثر سه انتقال‌دهنده مونوآمین  یعنی دوپامین ، نوراپی‌نفرین  و سروتونین  را شدت می‌بخشد .

    روان‌محرک‌ها می‌توانند موادی گیاه‌پایه باشند: برای نمونه کوکائین و «کراک» کوکائین (گرفته شده از برگ کوکا)، افدرین و شبه افدرین (افدرا) و کاتنین (خات). همچنین آن‌ها می‌توانند به صورت مصنوعی تولید شوند: مثلاً آمفتامین و مت‌آمفتامین؛ دسته مواد اکستازی از جمله MDMA  (۳و۴ متیلن‌دی‌اکسیدمتاآمفتامین)، MDA  (۳و۴ متیلن‌دی‌اکسیدمتاآمفتامین) و  MDEA (۳و۴ متیلن‌دی‌اکسیدمتاآمفتامین) و نیز کاتنین‌های مصنوعی از جمله مفدرون، MDPV (متیل اندوکسی پیروالرون) و متیلن.

    برخی از روان‌محرک‌ها امروزه مصرف دارویی دارند، برخی دیگر نظیر کاتنین‌های مصنوعی (مفدرون، MDPV و متیلن) برای مصارف دارویی نیز نپذیرفته شده‌اند. برخی از روان‌محرک‌ها توسط کنوانسیون‌های بین‌المللی مواد تحت کنترل درآمده‌اند (مانند کوکائین، آمفتامین‌، مت‌آمفتامین و MDMA ) که البته درجه‌‎بندی متفاوتی هم دارند. از دیگر روان‌محرک‌هایی که هنوز تحت کنترل بین‌المللی درنیامده‌اند به مواد روان‌گردان جدید  یاد می‌شود. آمفتامین و ایزومرهای مختلف آن مصرف دارویی نیز دارد و برای درمان شرایطی‌ همچون اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی  و اختلال حمله خواب به کار می‌رود. این مواد را همچنین می‌توان به مثابه اشتهاکُش به کار برد . در سال‌های اخیر تعدادی از مواد روان‌گردان جدید در بازار نیز ظاهر شده‌اند. از سال ۲۰۰۹ محرک‌ها به دسته عمده مواد روان‌گردان جدید (۳۶ درصد) مبدل شده‌اند و دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان‌ ملل نیز در این مورد هشدار داده است.

  • کتابچه اول گزارش جهانی مواد 2019

    گزارش جهانی مواد سال 2019 در پنج کتابچه مجزا توسط دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل متحد تهیه شده است. کتابچه شماره 1 خلاصه ای از چهار کتابچه دیگر است که یافته‌های کلیدی و نتایج و پیامدهای به دست‌آمده از اطلاعات را بررسی و مرور می‌کند. یافته‌های اصلی به طور خلاصه عبارتند از:

    بر اساس گزارش جهانی مواد سال 2019 دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، تحقیق بیشتر و داده های دقیق تر نشان می دهند عواقب زیان بار مصرف مواد مخدر بر سلامت شدیدتر و گسترده تر از آن چیزی است که پیشتر گمان می‌رفت ؛ حدود 35 میلیون نفر در سراسر جهان، بیشتر از 5/30 میلیون نفری که پیشتر تخمین زده شده بود، از اختلالات مصرف مواد مخدر رنج می برند و نیازمند خدمات درمانی هستند.

    این میزان تخمین بالاتر  برای سال 2017، که شامل 5/4 میلیون نفر که گمان می شود به درمان نیاز دارند نیز هست،.نتایج حاصل تحقیقات جدیدی است که از دو کشور پرجمعیت جهان یعنی هند و نیجریه (این دو کشور از ده کشور پرجمعیت جهان به شمار می‌روند) ، به دست آمده است.

    این گزارش همچنین برآورد می کند که تعداد مصرف کنندگان مواد شبه افیونی 4/53 میلیون نفر، 56 درصد بیشتر از تخمین های قبل است، و این که دو سوم از 585،000 کل مرگ و میر ناشی از مصرف مواد مخدر در سال 2017 به دلیل مصرف مواد شبه افیونی بوده است. در جهان 11 میلیون نفر در سال 2017 مواد مخدر تزریق کرده اند، که از این تعداد 4/1 میلیون نفر مبتلا به ویروس اچ آی وی و 6/5 میلیون نفر مبتلا به هپاتیت سی هستند.

    افزایش شدت و پیچیدگی وضعیت جهانی مواد مخدر

    در سال 2017، حدود 271 میلیون نفر، یا 5/5 درصد از جمعیت جهان 64-15 سال، مواد مصرف کرده بودند. با این که این میزان مشابه ارزیابی سال 2016 است، یک بررسی طولانی مدت نشان می دهد که تعداد افرادی که مواد مصرف می کنند، هم اکنون 30 درصد بیشتر از سال 2009 است. اگرچه این افزایش تا حدودی به دلیل رشد 10 درصدی جمعیت بین 64-15 سال در جهان است، داده ها نشان دهنده شیوع بیشتر در مصرف مواد شبه افیونی در آفریقا، آسیا، اروپا و آمریکای شمالی و مصرف کانابیس در آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و آسیا در مقایسه با سال 2009 است.

    برآورد تولید جهانی کوکائین در سال 2017 به بالاترین میزان یعنی 1976 تن رسید، افزایشی معادل 25 درصد نسبت به سال قبل. علاوه بر این، مقدار جهانی کوکائین کشف شده در سال 2017 با افزایش 13 درصد به 1275 تن رسید که بیشترین میزان کشفیات گزارش شده بود.

    بحران مصرف بیش از حد مواد شبه افیونی در سال 2017 در آمریکای شمالی با بیش از 47000 مرگ و میر ناشی از مصرف بیش از حد مواد شبه افیونی در ایالات متحده افزایش داشته است، افزایشی معادل 13 درصد نسبت به سال گذشته، در کانادا هم این میزان  مرگ و میر ناشی از مصرف مواد شبه افیونی با 33 درصد افزایش نسبت به سال 2016، به 4000 نفر رسید.

    فنتانیل و داروهای مشابه آن، همچنان به عنوان مشکل اصلی بحران مواد صنعتی در آمریکای شمالی محسوب می شود، اما کشور های واقع در آفریقای شمالی و مرکزی و غربی بحران نوعی دیگر از مواد شبه افیونی صنعتی را تجربه می کنند، و آن ترامادول است. کشفیات جهانی ترامادول از کمتر از 10 کیلوگرم در سال 2010 به نزدیک به 9 تن در سال 2013 و به بیشترین حد 125 تن در سال 2017 رسید.

    بیشترین ماده مصرفی در جهان در سال 2017، همچنان کانابیس است که حدود 188 میلیون نفر در این ماده را مصرف کرده اند.

    همچنین اگزارش سال 2019  نشان می دهد که جامعه بین الملل در پرداختن به مواد روانگردان جدید به موفقیت نسبی دست یافته است. برای اولین بار کاهش در تعداد مواد روانگردان جدید شناسائی شده و گزارش شده به دفتر مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد نشان دهنده این مهم است. مواد روانگردان جدید، به آن صورتی که در سال های پیش بیم آن می رفت، در بازار یافت نشده اند، و جامعه بین الملل به موقع توانسته است نسبت به ارزیابی آسیب های ناشی از مواد روانگردان جدید اقدام کند و آن دسته از مواد را که نیازمند کنترل بین المللی است را فهرست بندی کند.

    پیشگیری و درمان همچنان به میزان کافی در دسترس نیست

    پیشگیری و درمان همچنان در بسیاری از نقاط دنیا در دسترس نیست به طوری که هر سال تنها یک نفر از 7 نفرمبتلا به  اختلالات مصرف مواد به درمان دسترسی دارند. به خصوص در زندان ها، این امر چشمگیرتر است. گزارش 2019، تحلیلی عمیق از مصرف مواد و عواقب شدید آن بر سلامت در محیط زندان ارائه می دهد، و نشان می دهد که شیوع بیماری های عفونی همچون اچ آی وی، هپاتیت سی، و سل، و همچنین خطرات مربوط به آنها، به طور نسبی در زندان ها، به خصوص در میان کسانی که مواد تزریق می کنند، در مقایسه با جمعیت کل بیشتر است.

    56 کشور گزارش داده اند که در سال 2017 در حداقل یک زندان درمان جایگزین مواد شبه افیونی را ارائه کرده اند، در حالی که گزارش 46 کشور حاکی از آن است که  امکان ارائه چنین درمانی در زندان وجود ندارند. برنامه های کاهش آسیب مانند ارائه سوزن و سرنگ در زندان بسیار به ندرت در دسترس است: تنها 11 کشور کشور دسترسی به سوزن و سرنگ را در حداقل یک زندان گزارش داده اند، اما فقدان چنین برنامه هایی در 83 کشور تأیید شده است.

    این گزارش نشان می دهد که مداخلات درمانی مؤثر بر اساس مدارک علمی و در راستای تعهدات حقوق بشر بین الملل به اندازه مورد نیاز در دسترس نیست. از این رو دولت ها و جامعه بین الملل می بایست به افزایش اقدامات و مداخلات خود به منظور پرداختن به این خلأ سرعت ببخشند.

     

    بازنشر این مطلب صرفاً با ذکر منبع «کادراس» بلامانع است.
  • گزارش جهانی مواد سال ۲۰۱۹ دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل متحد

    گزارش جهانی مواد دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل متحد در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۹ همزمان با روز مبارزه با مواد مخدر و قاچاق  با هدف بهبود فهم مشکل جهانی مواد و کمک به تقویت همکاری‌های بین‌المللی جهت مقابله با تاثیر مواد بر سلامتی، حکومت‌داری و امنیت ارائه شد. این گزارش نگرشی جهانی از عرضه و تقاضای مواد افیونی، کوکائین، کانابیس، محرک های نوع آمفتامین و مواد روانگردان جدید و تأثیر آنها بر سلامت را عرضه می‌کند. این گزارش از طریق داده های دقیق تر و تحقیق و بررسی پیشرفته، تأکید می کند که عواقب و پیامدهای مضر مصرف مواد بر سلامت، گسترده تر از آن چیزی است که پیشتر گمان می رفت.

    کتابچه شماره یک[۱]

    گزارش جهانی مواد سال ۲۰۱۹ در پنج کتابچه مجزا توسط دفتر مقابله با جرم و مواد سازمان ملل متحد تهیه شده است. کتابچه شماره ۱ خلاصه ای از چهار کتابچه دیگر است که یافته‌های کلیدی و نتایج و پیامدهای به دست‌آمده از اطلاعات را بررسی و مرور می‌کند. یافته‌های اصلی به طور خلاصه عبارتند از:

    بر اساس گزارش جهانی مواد سال ۲۰۱۹ دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، تحقیق بیشتر و داده های دقیق تر نشان می دهند عواقب زیان بار مصرف مواد مخدر بر سلامت شدیدتر و گسترده تر از آن چیزی است که پیشتر گمان می‌رفت ؛ حدود ۳۵ میلیون نفر در سراسر جهان، بیشتر از ۵/۳۰ میلیون نفری که پیشتر تخمین زده شده بود، از اختلالات مصرف مواد مخدر رنج می برند و نیازمند خدمات درمانی هستند.

    این میزان تخمین بالاتر  برای سال ۲۰۱۷، که شامل ۵/۴ میلیون نفر که گمان می شود به درمان نیاز دارند نیز هست،.نتایج حاصل تحقیقات جدیدی است که از دو کشور پرجمعیت جهان یعنی هند و نیجریه (این دو کشور از ده کشور پرجمعیت جهان به شمار می‌روند) ، به دست آمده است.

    این گزارش همچنین برآورد می کند که تعداد مصرف کنندگان مواد شبه افیونی ۴/۵۳ میلیون نفر، ۵۶ درصد بیشتر از تخمین های قبل است، و این که دو سوم از ۵۸۵،۰۰۰ کل مرگ و میر ناشی از مصرف مواد مخدر در سال ۲۰۱۷ به دلیل مصرف مواد شبه افیونی بوده است. در جهان ۱۱ میلیون نفر در سال ۲۰۱۷ مواد مخدر تزریق کرده اند، که از این تعداد ۴/۱ میلیون نفر مبتلا به ویروس اچ آی وی و ۶/۵ میلیون نفر مبتلا به هپاتیت سی هستند.

    افزایش شدت و پیچیدگی وضعیت جهانی مواد مخدر

    در سال ۲۰۱۷، حدود ۲۷۱ میلیون نفر، یا ۵/۵ درصد از جمعیت جهان ۶۴-۱۵ سال، مواد مصرف کرده بودند. با این که این میزان مشابه ارزیابی سال ۲۰۱۶ است، یک بررسی طولانی مدت نشان می دهد که تعداد افرادی که مواد مصرف می کنند، هم اکنون ۳۰ درصد بیشتر از سال ۲۰۰۹ است. اگرچه این افزایش تا حدودی به دلیل رشد ۱۰ درصدی جمعیت بین ۶۴-۱۵ سال در جهان است، داده ها نشان دهنده شیوع بیشتر در مصرف مواد شبه افیونی در آفریقا، آسیا، اروپا و آمریکای شمالی و مصرف کانابیس در آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و آسیا در مقایسه با سال ۲۰۰۹ است.

    برآورد تولید جهانی کوکائین در سال ۲۰۱۷ به بالاترین میزان یعنی ۱۹۷۶ تن رسید، افزایشی معادل ۲۵ درصد نسبت به سال قبل. علاوه بر این، مقدار جهانی کوکائین کشف شده در سال ۲۰۱۷ با افزایش ۱۳ درصد به ۱۲۷۵ تن رسید که بیشترین میزان کشفیات گزارش شده بود.

    بحران مصرف بیش از حد مواد شبه افیونی در سال ۲۰۱۷ در آمریکای شمالی با بیش از ۴۷۰۰۰ مرگ و میر ناشی از مصرف بیش از حد مواد شبه افیونی در ایالات متحده افزایش داشته است، افزایشی معادل ۱۳ درصد نسبت به سال گذشته، در کانادا هم این میزان  مرگ و میر ناشی از مصرف مواد شبه افیونی با ۳۳ درصد افزایش نسبت به سال ۲۰۱۶، به ۴۰۰۰ نفر رسید.

    فنتانیل و داروهای مشابه آن، همچنان به عنوان مشکل اصلی بحران مواد صنعتی در آمریکای شمالی محسوب می شود، اما کشور های واقع در آفریقای شمالی و مرکزی و غربی بحران نوعی دیگر از مواد شبه افیونی صنعتی را تجربه می کنند، و آن ترامادول است. کشفیات جهانی ترامادول از کمتر از ۱۰ کیلوگرم در سال ۲۰۱۰ به نزدیک به ۹ تن در سال ۲۰۱۳ و به بیشترین حد ۱۲۵ تن در سال ۲۰۱۷ رسید.

    بیشترین ماده مصرفی در جهان در سال ۲۰۱۷، همچنان کانابیس است که حدود ۱۸۸ میلیون نفر در این ماده را مصرف کرده اند.

    همچنین اگزارش سال ۲۰۱۹  نشان می دهد که جامعه بین الملل در پرداختن به مواد روانگردان جدید به موفقیت نسبی دست یافته است. برای اولین بار کاهش در تعداد مواد روانگردان جدید شناسائی شده و گزارش شده به دفتر مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد نشان دهنده این مهم است. مواد روانگردان جدید، به آن صورتی که در سال های پیش بیم آن می رفت، در بازار یافت نشده اند، و جامعه بین الملل به موقع توانسته است نسبت به ارزیابی آسیب های ناشی از مواد روانگردان جدید اقدام کند و آن دسته از مواد را که نیازمند کنترل بین المللی است را فهرست بندی کند.

     

    پیشگیری و درمان همچنان به میزان کافی در دسترس نیست

    پیشگیری و درمان همچنان در بسیاری از نقاط دنیا در دسترس نیست به طوری که هر سال تنها یک نفر از ۷ نفرمبتلا به  اختلالات مصرف مواد به درمان دسترسی دارند. به خصوص در زندان ها، این امر چشمگیرتر است. گزارش ۲۰۱۹، تحلیلی عمیق از مصرف مواد و عواقب شدید آن بر سلامت در محیط زندان ارائه می دهد، و نشان می دهد که شیوع بیماری های عفونی همچون اچ آی وی، هپاتیت سی، و سل، و همچنین خطرات مربوط به آنها، به طور نسبی در زندان ها، به خصوص در میان کسانی که مواد تزریق می کنند، در مقایسه با جمعیت کل بیشتر است.

    ۵۶ کشور گزارش داده اند که در سال ۲۰۱۷ در حداقل یک زندان درمان جایگزین مواد شبه افیونی را ارائه کرده اند، در حالی که گزارش ۴۶ کشور حاکی از آن است که  امکان ارائه چنین درمانی در زندان وجود ندارند. برنامه های کاهش آسیب مانند ارائه سوزن و سرنگ در زندان بسیار به ندرت در دسترس است: تنها ۱۱ کشور کشور دسترسی به سوزن و سرنگ را در حداقل یک زندان گزارش داده اند، اما فقدان چنین برنامه هایی در ۸۳ کشور تأیید شده است.

    این گزارش نشان می دهد که مداخلات درمانی مؤثر بر اساس مدارک علمی و در راستای تعهدات حقوق بشر بین الملل به اندازه مورد نیاز در دسترس نیست. از این رو دولت ها و جامعه بین الملل می بایست به افزایش اقدامات و مداخلات خود به منظور پرداختن به این خلأ سرعت ببخشند

    کتابچه شماره ۲[۲]

    کتابچه شماره ۲، میزان و روند مصرف مواد، اختلالات و پیامدهای بهداشتی آن، میزان مرگ و میر و سال‌های سلام از دست رفته زندگی یک فرد مبتلاء به سوءمصرف را مورد بررسی قرار می‌دهد. همچنین به بررسی پیامدهای مصرف مواد بر سلامتی افراد، بروز بیماری‌های عفونی و ارائه خدمات پیشگیری و درمان در مراکز زندان‌ها می‌پردازد. بخش نهایی کتابچه حاوی اطلاعاتی از آخرین برآوردها و روند تولید  قاچاق مواد و همچنین اینترنت و دارک‌نت است.

     

     

     

    کتابچه شماره۳ [۳]

     کتابچه شماره ۳، به گرایشات و روندهای اخیر بازار مواد مخدر و سستی‌زاها (اپیوئیدها، داروهای آرام‌بخش، ضد اضطراب و استرس و بی‌خوابی) پرداخته است. در حالیکه کندسازهای عملکرد سیستم عصبی به دلیل تأثیر روانگردانشان مصرف می‌شوند، اما این مواد همچنین نقشی برجسته در الگوهای چند مصرفی افراد ایفا می‌کنند. یکی از الگوهای چندمصرفی عبارت از  مصرف هم‌زمان دو یا چند کُندساز از جمله الکل و بنزودیازپین‌ها با اوپیوئید‌ها تا خود درمانی و یا اثرات بالقوه اوپیوئیدها باشد. در نمونه‌های دیگر افرادی که کندسازها (مانند اوپیوئید) را به عنوان ماده اصلی، مصرف می‌کنند، در مواقعی که بازار دچار تحول می‌شود و دسترسی، خلوص و یا قیمت مواد تغییر می‌کند، می‌توانند برای تجربه سطح قبلی حالت روان‌گردان، با آمادگی مناسبی به مصرف یک اوپیوئید دیگر رو بیاورند (مثلاً از اکسی‌‌کدون به هروئین یا برعکس). کندسازها همچنین به صورت هم‌زمان و یا متناوب همراه با محرک‌ها مصرف شوند.

     

     

    کتابچه شماره ۴ [۴]

     کتابچه شماره ۴، به روندهای اخیر بازار مواد محرک‌زا و روان‌گردان (کوکائین، آمفتامین، مواد روان‌گردان جدید) در سطح جهان می‌پردازد؛ تمرکز و محور اولیه این کتابچه بر عرضه و تقاضا کوکائین در سطح جهان، قبل از خیزش ظهور پیامدها و روندهای مصرف  و قاچاق انواع آمفتامین‌ها، مت‌آمفتامین‌ها و محرک‌های دارویی مانند اکستاسی است. قسمت آخر کتابچه به عرضه و تقاضا مواد روان‌گردان جدید نیز می‌پردازد.

     

     

     

     

    کتابچه شماره ۵ [۵]

    کتابچه پنجم گزارش جهانی مواد سال ۲۰۱۹ به تجزیه و تحلیل بازار جهانی کانابیس با توجه به روند شیوع مصرف آن در سطح جهان و زمینه‌های موجود در کشت، تولید، قاچاق و عرضه کانابیس می‌پردازد. همچنین حاوی گزارشی از پیشرفت‌های کشورهایی مانند کانادا، اروگوئه و ایالات متحده امریکا در زمینه تنظیم مقررات  و قوانینی در استفاده غیردارویی و قانونی کانابیس است. در ادامه این کتابچه گزارشی از روند بازار جهانی «Hallucinogens»[۶] با توجه به روند شیوع مصرف این ماده در سطح جهان ارائه می‌دهد.

     

     

    پی‌نوشت‌ها

    [۱] لینک دسترسی به کتابچه شماره یک:

    https://wdr.unodc.org/wdr2019/prelaunch/WDR19_Booklet_1_EXECUTIVE_SUMMARY.pdf

    [۲] لینک دسترسی به کتابچه شماره ۲:

    https://wdr.unodc.org/wdr2019/prelaunch/WDR19_Booklet_2_DRUG_DEMAND.pdf

    [۳] لینک دسترسی به کتابچه شماره ۳:

    https://wdr.unodc.org/wdr2019/prelaunch/WDR19_Booklet_3_DEPRESSANTS.pdf

    [۴] لینک دسترسی به کتابچه شماره ۴:

    https://wdr.unodc.org/wdr2019/prelaunch/WDR19_Booklet_4_STIMULANTS.pdf

    [۵] لینک دسترسی به کتابچه شماره ۵:

    https://wdr.unodc.org/wdr2019/prelaunch/WDR19_Booklet_5_CANNABIS_HALLUCINOGENS.pdf

    [۶] ماده‌ای روان‌گردان که می‌تواند باعث توهم، ناهنجاری‌های ادراک شده و سایر تغییرات ذهنی قابل توجه در تفکر، احساسات و آگاهی شود، به همین دلیل در دسته مواد توهم‌زا در کتابچه پنج مورد بررسی قرار گرفته است.

    بازنشر این مطلب صرفاً با ذکر منبع «کادراس» بلامانع است

  • سند جامع حمایت‌های اجتماعی و درمان اعتیاد کشور 1392

    سند جامع حمایت‌های اجتماعی و درمان اعتیاد کشور 1392، پس از تایید ضرورت و ویژگی هاي مورد تاکید، تدوین سند در سی اُمین جلسه کمیته درمان و حمایت هاي اجتماعی ستاد مبارزه با مواد مخدر تصویب شد و اجراي آن بر عهده اداره کل درمان و حمایت هاي اجتماعی قرار گرفت. مراحل اصلی کار، با تایید اداره کل درمان و حمایت هاي اجتماعی و تصویب پروپوزال از سوي دفتر تحقیقات و آموزش ستاد، در تاریخ 20 دي ماه 1391 آغاز گردید و در طی 7 ماه به پایان رسید.

     

    برای مشاهده این سند کلیک کنید…

     

  • کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با قاچاق مواد و داروهای روانگردان 1988

    سومین کنوانسیون مستقل سازمان ملل متحد برای قاچاق مواد و داروهای روانگردان در ماه دسامبر سال 1988 برابر با سال 1367 خورشیدی به تصویب مجمع عمومی این سازمان رسید. مجلس شورای اسلامی از آذرماه همان سال بحث الزام یا عدم الزام به این کنوانسیون را آغاز کرد و سرانجام در سال 1370 این کنوانسیون از تصویب مجلس و شورای نگهبان گذشت:
    مقدمه
    کنوانسيون سازمان ملل متحد براي مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهاي روانگردان مصوب کنفرانس مورخ 20 دسامبر 1988 در ششمين جلسه‌عمومي ‌امضاء‌کنندگان اين کنوانسيون: ‌
    با نگراني عميق از حجم و روند رو به افزايش توليد، تقاضا و قاچاق غير قانوني مواد مخدر و داروهاي روانگردان که تهديدي جدي براي سلامت و‌سعادت بشريت بشمار مي‌رود و بنيادهاي اقتصادي، فرهنگي و سياسي جامعه را به مخاطره مي‌افکند.
    با نگراني عميق از نفوذ دايم‌التزايد قاچاق مواد مخدر و داروهاي روانگردان به گروههاي مختلف اجتماعي و به ويژه به لحاظ استفاده از کودکان در‌بسياري از مناطق جهان در بازار مصرف قاچاق مواد مخدر به منظور توليد، توزيع و تجارت مواد مخدر و داروهاي روانگردان که خطراتي غير قابل‌تقويم را به دنبال دارد.
    با درک روابط بين قاچاق مواد مخدر و ساير فعاليتهاي سازمان يافته بزهکارانه که نظام اقتصادي را تضعيف و ثبات، امنيت و حاکميت دولتها را تهديد‌مي‌نمايد.
    ‌همچنين با درک اين واقعيت که قاچاق مواد مخدر جرمي بين‌المللي است که ريشه‌کن کردن آن مستلزم توجه فوري و از اولويت درجه يک برخوردار‌مي‌باشد.
    با آگاهي از اين که قاچاق مواد مخدر منافع و ثروتهاي کلاني را براي سازمانهاي جنايتکار برون‌مرزي به دنبال داشته و آنها را قادر مي‌سازد تا در ساختار‌دولتها، فعاليتهاي مشروع تجاري و مالي و کليه سطوح جامعه رخنه نمايند.
    ‌با تصميم براي محروم نمودن دست‌اندرکاران قاچاق مواد مخدر از عوايد فعاليتهاي بزهکارانه خود و از بين بردن انگيزه اصلي آنها براي مبادرت به چنين‌اقدامات.
    ‌با تمايل به ريشه‌کن کردن علل ريشه‌اي مسأله سوء استفاده از مواد مخدر و داروهاي روانگردان، از جمله تقاضاي غير قانوني براي آن گونه مواد و داروها‌و منافع کلان ناشي از قاچاق اين مواد.
    ‌با توجه به لزوم اتخاذ تدابيري براي کنترل برخي مواد از قبيل مکمل‌ها، داروهاي شيميايي و حلال‌ها که در توليد مواد مخدر و داروهاي روانگردان‌کاربرد دارند و دسترسي آسان به آنها به افزايش در توليد پنهاني مواد و داروهاي مزبور انجاميده است،
    ‌با تصميم براي تقويت همکاريهاي بين‌المللي در ريشه‌کن نمودن قاچاق مواد مخدر از طريق دريا،
    ‌با درک اين که مبارزه با قاچاق مواد مخدر مسئوليت جمعي کليه دولتها بوده و نيل به اين هدف اقدام هماهنگ در چارچوب همکاريهاي بين‌المللي را‌مي‌طلبد،
    ‌با اذعان به صلاحيت سازمان ملل متحد در زمينه کنترل مواد مخدر و داروهاي روانگردان و با تمايل به يکپارچه شدن کليه اقدامات مؤسسات بين‌المللي‌ذيربط در چارچوب سازمان مزبور.
    ‌با تأکيد مجدد بر اصول راهگشاي موجود در معاهدات ناظر به مواد مخدر و داروهاي روانگردان و روش کنترل مذکور در آنها،
    ‌با درک ضرورت تقويت و تکميل تدابير پيش‌بيني شده در “‌کنوانسيون واحد مربوط به مواد مخدر، مصوب 1961” و پروتکل اصلاحي آن مصوب1972 و کنوانسيون مربوط به داروهاي
    روانگردان مصوب 1971 به منظور رويارويي با حجم و ابعاد قاچاق مواد مخدر و تبعات وخيم آن،
    ‌همچنين با درک اهميت تشديد و افزايش امکانات قانوني مؤثر براي همکاريهاي جهاني در امور کيفري به منظور ريشه‌کن نمودن فعاليتهاي بزهکارانه‌بين‌المللي در زمينه قاچاق
    مواد مخدر، ‌با تمايل به انعقاد يک کنوانسيون بين‌المللي جامع، مؤثر و کارا که مبارزه با قاچاق مواد مخدر را هدف مشخص خود قرار داده و به ابعاد گوناگون مشکل،‌بخصوص آنها
    که در معاهدات موجود ناظر به مواد مخدر و داروهاي روانگردان پيش‌بيني نگرديده‌اند، توجه نمايد.
  • کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با قاچاق مواد و داروهای روانگردان 1971

    کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد و داروهای روانگردان دومین کنوانسیون مختص به مبارزه با مواد در تاریخ سازمان ملل به حساب می آید. این کنوانسیون در سال 1988 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل رسید و از سال 1368 در مجلس شورای اسلامی ایران به بحث گذاشته شد. سرانجام پارلمان جمهوری اسلامی ایران در بیست و ششم خرداد ماه 1377 قانون الحاق دولت به این کنوانسیون را از تصویب گذراند. در ادامه مقدمه این کنوانسیون و متن کامل فارسی و انگلیسی آن را ملاحظه می‌کنید.

    مقدمه

    کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان مصوب کنفرانس مورخ 20 دسامبر 1988 در ششمین جلسه‌عمومی امضاء‌کنندگان این کنوانسیون:
    ‌با نگرانی عمیق از حجم و روند رو به افزایش تولید، تقاضا و قاچاق غیر قانونی مواد مخدر و داروهای روانگردان که تهدیدی جدی برای سلامت و‌سعادت بشریت بشمار می‌رود و بنیادهای اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جامعه را به مخاطره می‌افکند. با نگرانی عمیق از نفوذ دایم‌التزاید قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان به گروههای مختلف اجتماعی و به ویژه به لحاظ استفاده از کودکان در‌بسیاری از مناطق جهان در بازار مصرف قاچاق مواد مخدر به منظور تولید، توزیع و تجارت مواد مخدر و داروهای روانگردان که خطراتی غیر قابل‌تقویم را به دنبال دارد. با درک روابط بین قاچاق مواد مخدر و سایر فعالیتهای سازمان یافته بزهکارانه که نظام اقتصادی را تضعیف و ثبات، امنیت و حاکمیت دولتها را تهدید‌می‌نماید. همچنین با درک این واقعیت که قاچاق مواد مخدر جرمی بین‌المللی است که ریشه‌کن
    کردن آن مستلزم توجه فوری و از اولویت درجه یک برخوردار‌می‌باشد.

    با آگاهی از این که قاچاق مواد مخدر منافع و ثروتهای کلانی را برای سازمانهای جنایتکار برون‌مرزی به دنبال داشته و آنها را قادر می‌سازد تا در ساختار‌دولتها، فعالیتهای مشروع تجاری و مالی و کلیه سطوح جامعه رخنه نمایند. با تصمیم برای محروم نمودن دست‌اندرکاران قاچاق مواد مخدر از عواید فعالیتهای بزهکارانه خود و از بین بردن انگیزه اصلی آنها برای مبادرت به چنین‌اقدامات. با تمایل به ریشه‌کن کردن علل ریشه‌ای مسأله سوء استفاده از مواد مخدر و داروهای روانگردان، از جمله تقاضای غیر قانونی برای آن گونه مواد و داروها‌و منافع کلان ناشی از قاچاق این مواد. با توجه به لزوم اتخاذ تدابیری برای کنترل برخی مواد از قبیل مکمل‌ها، داروهای شیمیایی و حلال‌ها که در تولید مواد مخدر و داروهای روانگردان‌کاربرد دارند و دسترسی آسان به آنها به افزایش در تولید پنهانی مواد و داروهای مزبور انجامیده
    است، با تصمیم برای تقویت همکاریهای بین‌المللی در ریشه‌کن نمودن قاچاق مواد مخدر از طریق دریا، با درک این که مبارزه با قاچاق مواد مخدر مسئولیت جمعی کلیه دولتها بوده و نیل به این هدف اقدام هماهنگ در چارچوب همکاریهای بین‌المللی را‌می‌طلبد، با اذعان به صلاحیت سازمان ملل متحد در زمینه کنترل مواد مخدر و داروهای روانگردان و با تمایل به یکپارچه شدن کلیه اقدامات مؤسسات بین‌المللی‌ذیربط در چارچوب سازمان مزبور.

    با تأکید مجدد بر اصول راهگشای موجود در معاهدات ناظر به مواد مخدر و داروهای روانگردان و روش کنترل مذکور در آنها، با درک ضرورت تقویت و تکمیل تدابیر پیش‌بینی شده در “‌کنوانسیون واحد مربوط به مواد مخدر، مصوب 1961” و پروتکل اصلاحی آن مصوب1972 و کنوانسیون مربوط به داروهای روانگردان مصوب 1971 به منظور رویارویی با حجم و ابعاد قاچاق مواد مخدر و تبعات وخیم آن، همچنین با درک اهمیت تشدید و افزایش امکانات قانونی مؤثر برای همکاریهای جهانی در امور کیفری به منظور ریشه‌کن نمودن فعالیت‌های بزهکارانه‌بین‌المللی در زمینه قاچاق مواد مخدر، با تمایل به انعقاد یک کنوانسیون بین‌المللی جامع، مؤثر و کارا که مبارزه با قاچاق مواد مخدر را هدف مشخص خود قرار داده و به ابعاد گوناگون مشکل،‌بخصوص آنها که در معاهدات موجود ناظر به مواد مخدر و داروهای روانگردان پیش‌بینی نگردیده‌اند، توجه نماید. بدینوسیله مراتب زیر را مورد موافقت قرار می‌دهند.

     

    برای مطالعه متن کامل این کنوانسیون به فارسی اینجا را کلیک کنید 
    
    همچنین برای مطالعه متن این کنوانسیون به انگلیسی اینجا را کلیک کنید
  • سند جامع پیشگیری اولیه از اعتیاد

    با گسترش شبکه‌های کشت، تولید، توزیع و قاچاق مواد مخدر/ محرک به ویژه در کشورهای خاورمیانه و نیز کاهش قابل توجه سن مصرف منجر به تغییر نگرش بسیاری از کشورهای جهان نسبت به این آسیب اجتماعی شده و دولت‌های مختلف را ناگزیر به سمت رویکردهای پیشگیرانه‌تر برده است. در ایران نیز بروز وضعیت مشابه باعث شده نهادهای فراداستی کشور پس از سال‌ها تسلط نگرش‌های درمانی و نیز کاهش آسیب در سال 1390 سرانجام نهاد ریاست جمهوری اقدام به تدوین و تصویب «سند جامع پیشگیری اولیه از اعتیاد» کنند.

     

     

    جهت دانلود فایل سند جامع پیشگیری کلیک نمایید.

  • کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با مواد مخدر 1961

    کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با مواد مخدر در سال 1961 میلادی (1338 خورشیدی) به تصویب مجمع عمومی این سازمان رسید، نخستین تلاش جدی تر سازمان ملل برای مبارزه با مواد مخدر در سطح جهان به حساب می آید. این کنوانسیون در سال 1341 به امضای نماینده وقت دولت ایران رسید و مجلس شورای ملی نیز سرانجام در روز 18 تیر 1351 این کنوانسیون را از تصویب گذراند. پس از انقلاب اسلامی نیز جمهوری اسلامی ایران قانون الحاق به این کنوانسیون را ابقا کرده و بدان پایبند ماند. در ادامه مقدمه این کنوانسیون و متن فارسی و انگلیسی آن را می بینید.

    مقدمه

    طرف‌های این معاهده با ابراز علاقه به سلامت جسمی و اخلاقی ابناء بشر.

    ‌با علم به این که استعمال طبی مواد مخدر کماکان برای تسکین درد ضروری بوده و باید ترتیبات لازم در نظر گرفته شود تا دسترسی به مواد مزبور برای‌این منظور تأمین گردد. با علم به این که اعتیاد به مواد مخدر یک بلیه بزرگ برای فرد و یک خطر اقتصادی و اجتماعی برای ابناء بشر محسوب می‌شود. با اطلاع از وظیفه‌ای که در پیشگیری و مبارزه با این بلیه بر عهده دارند.  با توجه بر این نکته که اقدامات متخذه علیه استعمال نابجای مواد مخدر باید به صورت هماهنگ و در سطح جهانی انجام گیرد تا مؤثر واقع شود. ‌با اعتقاد بر این که چنین اقدام جهانی ایجاب می‌نماید که یک همکاری بین‌المللی بر اساس اصول واحد و به سوی هدف مشترک انجام گیرد. با اذعان به صلاحیت سازمان ملل متحد در امر نظارت بر مواد مخدر و با ابراز تمایل بر این که دستگاه‌های بین‌المللی مربوط در چهار چوب این سازمان‌گرد آیند.

    ‌با تمایل به انعقاد یک کنوانسیون بین‌المللی قابل قبول برای عموم که جایگزین اکثر عهدنامه‌های موجودی مربوط به مواد مخدر گردد و استعمال مواد‌مزبور را محدود به منظورهای طبی و علمی نماید و با ایجاد همکاری بین‌المللی مداوم برقراری این اصول و حصول هدفهای فوق را تأمین نماید به قرار‌زیر توافق نمودند:

    ‌ماده یک – تعریف‌ها

    1 – در سراسر مقررات این قرارداد تعریفهای زیر صادق است مگر در مواردی که خلاف آن به صراحت قید شده و یا فحوای عبارت مفهوم دیگری را‌برساند.

    ‌الف – واژه «هیأت» یعنی هیأت بین‌المللی نظارت بر مواد مخدر.

    ب – واژه «‌حشیش» یعنی سرشاخه‌های گلدار یا باردار گیاه شاهدانه (‌به استثناء

    دانه‌ها و برگها وقتی که همراه سرشاخه‌های گلدار نباشند) که رزین آن‌ها‌استخراج

    نشده باشد قطع نظر از هر اسمی که ممکن است روی آن گذارده باشند.

    ج – اصطلاح «‌گیاه شاهدانه» یعنی هر نوع گیاهی از نوع شاهدانه.

    ‌د – اصطلاح «‌چرس» یعنی رزین جدا شده از گیاه شاهدانه اعم از خام یا تصفیه شده.

    ه – واژه «‌بوته کوکا» یعنی هر نوع بوته از جنس اریتروکسیلون.

    ‌و – اصطلاح «‌برگ کوکا» یعنی برگ بوته کوکا به استثناء برگی که تمام اکونین و

    کوکایین و هر گونه آلکالویید اکونی نیک آن گرفته شده باشد.

    ‌ز – واژه «‌کمیسیون» یعنی کمیسیون مواد مخدر شورا.

    ح – واژه «‌شورا» یعنی شورای اقتصادی و اجتماعی ملل متحد.

    ط – واژه «‌کشت» یعنی کشت خشخاش تریاک‌دار – بوته کوکا یا گیاه شاهدانه.

    ی – واژه «‌ماده مخدر» یعنی هر یک از مواد مندرج در فهرست شماره 1 و فهرست شماره 2

    اعم از طبیعی یا صنعتی.

    ک – اصطلاح «مجمع عمومی» یعنی مجمع عمومی ملل متحد.

    ل – اصطلاح «قاچاق» یعنی کشت یا هر داد و ستد مواد مخدر که برخلاف هدفهای این قرارداد انجام گیرد.

    م – واژه‌های «ورود» و «‌صدور» هر یک ضمن معنای خاص خودشان به حمل مواد مخدر از یک کشور به کشور دیگر و در یک کشور از یک سرزمین به‌سرزمین دیگر اطلاق می‌شود.

    ن – واژه «‌ساختن» یعنی کلیه اعمالی (‌بجز تولید) که به توان به وسیله آن مواد مخدر به دست آورد این تعریف شامل تصفیه و تبدیل یک ماده مخدر به‌ماده مخدر دیگر

    نیز می‌گردد.

    س – اصطلاح «‌تریاک طبی» یعنی تریاکی که به منظور استعمال دارویی عملیات لازم در

    آن انجام گرفته باشد.

    ع – واژه «‌تریاک» یعنی شیره غلیظ شده خشخاش تریاک‌دار.

    ف – اصطلاح «خشخاش تریاک‌دار» یعنی گیاه نوع پاپاور سومیفروم.‌ال

    ض – اصطلاح «کاه خشخاش» یعنی تمام قسمتهای خشخاش تریاک‌دار پس از درو به استثنای

    دانه‌ها.

    ق – واژه «‌ترکیب» یعنی یک مخلوط جامد یا مایع که در آن ماده مخدر وجود داشته

    باشد.

    ‌ر – واژه «‌تولید» یعنی عملی که شامل برداشت تریاک – برگهای کوکا حشیش و چرس از

    گیاهانی که آنها را می‌دهند باشد.

    ش – اصطلاح «‌فهرست شماره یک» و «‌فهرست شماره 2» – «‌فهرست شماره 3»- «‌فهرست

    شماره 4» یعنی فهرستهای مواد مخدر و ترکیباتی که ضمیمه‌این قرارداد بوده و ممکن

    است با رعایت مفاد ماده 3 بر حسب ضرورت تغییر یابد.

    ت – اصطلاح «‌دبیر کل» یعنی دبیر کل سازمان ملل متحد.

    ص – اصطلاح «‌موجودی‌های خاص» یعنی مقادیری مواد مخدر که حکومت یک کشور یا یک سرزمین برای نیازمندیهای خاص خود و رفع نیاز موارد‌استثنایی در یک کشور یا یک

    سرزمین نگاهداری می‌نماید. اصطلاح نیازمندیهای خاص باید بدین طریق تعبیر شود.

    ظ – واژه «‌موجودیها» یعنی مقادیر مواد مخدر که در یک کشور یا سرزمین به منظورهای زیر نگاهداری می‌شوند:

    1 – برای مصرف طبی و علمی در آن کشور یا قلمرو.

    2 – برای ساخت و ترکیب مواد مخدر و مواد دیگر در آن کشور یا قلمرو.

    3 – برای صادرات.

    ‌ولی شامل مقادیری از مواد مخدر که به شرح زیر نگهداری می‌شود نخواهد بود.

    4 – داروخانه‌ها و یا سایر توزیع‌کنندگان خرده‌فروش مجاز و مؤسسات یا اشخاص صاحب

    صلاحیت که در اشتغال مجاز کارهای درمانی یا علمی‌هستند.

    5 – به عنوان موجودیهای خاص.

    غ – واژه «‌سرزمین» یعنی هر قسمت از یک کشور که از نظر اجرای سیستم گواهینامه‌های ورود و پروانه‌های صدور مذکور در ماده 31 مانند یک واحد‌مشخص درباره آن عمل می‌شود

    – این تعریف شامل حال اصطلاح  «سرزمین» آن چنان که در ماده 42 و ماده 46 به کار

    رفته نمی‌گردد.

    2 – از نظر این کنوانسیون وقتی ماده مخدر به شخص یا مؤسسه‌ای برای توزیع به صورت خرده‌فروشی یا استعمال طبی یا تحقیق علمی داده شد‌مصرف شده تلقی می‌گردد کلمه «‌مصرف» طبق این تعریف تعبیر خواهد شد.

     

    برای مطالعه متن کامل این کنوانسیون به فارسی اینجا را کلیک کنید 
    
    همچنین برای مطالعه متن این کنوانسیون به انگلیسی اینجا را کلیک کنید