بر اساس گزارش مؤسسه ملی سوء مصرف مواد آمریکا، مرگ و میرهای ناشی از بیش مصرفی داروها دائماً سال به سال رو به افزایش است و از سال 1999 تا سال 2016 به بیش از 64.000 مرگ و میر گزارش شده است.
داروهای آرام بخش از جمله باربیتورات و بنزودیازپین از دلایل اصلی مرگ و میرهای ناشی از بیش مصرفی داروها گزارش شده است. در حقیقت، بنزودیازپین به تنهایی حدوداً یک هفتم این مرگ و میرها را شامل می شود، به خصوص زمانی که این داروها با داروهای اوپیوئیدی مانند اُکسی کانتین (اُکسی مورفون) و ویکودین (هیدروکودون) ترکیب می شوند.
آشنایی با آرام بخش ها
آرام بخش ها در واقع عامل کاهش دهنده فعالیت بدنی هستند که بر روی سیستم عصبی مرکزی جهت کاهش عملکرد بدن عمل می کنند. این داروها معمولاً تحت عنوان آرام بخش یا قرص های خواب به منظور کاهش اضطراب یا تسهیل در روند خواب تجویز می شوند. دو داروی آرام بخش مهم، باربیتورات و بنزودیازپین ها هستند.
بعضی از رایج ترین باربیتورات ها که تجویز می شوند، شامل:
- لومینال (فنوباربیتال)
- نمبوتال (پنتوباربیتال)
- سکونال (سکوباربیتال)
در سال های اخیر، بنزودیازپین ها به عنوان یک گزینه دارویی آرام بخش جایگزین باربیتورات ها شده اند. در این میان رایج ترین این داروهای تجویزی شامل موارد زیر می باشد:
- آتیوان (لورازپام)
- هالسیون (تریازولام)
- کلونوپین (کلونازپام)
- لیبریوم (کلردیازپوکسید)
- ترزن (کلورازیپات)
- والیوم (دیازپام)
- زنکس (آلپرازولام)
دلایل بیش مصرفی
به دلیل این که آرام بخش ها باعث کاهش عملکرد سیستم عصبی مرکزی می شوند، لذا بیش مصرفی این داروها می تواند کاهش عملکرد بدن را نیز به همراه داشته باشد، مثلاً بی هوشی، نارسایی تنفسی و در نهایت مرگ.
بیش مصرفی ممکن است با هدف ارتکاب خودکشی تعمدی همراه شود. داروهای آرام بخش عموماً به دلیل این که با هیچگونه دردی همراه نیست، مصرف می شوند. همه خودکشی های ناشی از مصرف آرام بخش ها موفقیت آمیز نیستند، اما در اثر مصرف بیش از حد داروهای آرام بخش، حالت تهوع در این موارد رایج است. اگر این امر اتفاق بیفتد، ممکن است فرد مصرف کننده زنده بماند اما به دلیل کمبود اکسیژن، وی می تواند در معرض آسیب مغزی قرار بگیرد.
اگر فردی داروی آرام بخش بسیار زیادی مصرف کند یا مصرف این داروها با داروهای دیگری که دارای عوارض کاهش دهنده فعالیت بدنی است، تداخل کند، بیش مصرفی ناگهانی رخ خواهد داد. بیش مصرفی ناگهانی به سه دلیل رخ می دهد:
- فردی که به قرص های خواب وابستگی دارد، بیشتر اوقات واکنش کمتری به این داروها دارد. در شرایطی که فرد دچار بی خوابی شده است، ممکن است داروهای بیشتری مصرف کند.
- یک فرد مصرف کننده تفننی، که از مصرف قرص به تزریق مواد تغییر رویه داده است، گاهاً می تواند در دوزهای خود دچار اشتباه شود.
- از سال 2002 تا 2015، میزان مرگ و میر ناشی از بیش مصرفی شامل مصرف ترکیبی آرام بخش ها و اوپیوئیدها دو برابر شده است. امروزه، اکثر مرگ و میرها، ناشی از بیش مصرفی داروهای آرام بخش است.
علائم بیش مصرفی داروهای آرام بخش
علائم بیش مصرفی داروهای آرام بخش مشابه الکل عمل می کنند که کاهش دهنده فعالیت بدن انسان است. کاهش عملکرد مغز در ابتدا بر روی قسمت هایی از بدن اثر می گذارد که عملکرد ارادی انسان را کنترل می کند. زمانی که فردی دچار بیش مصرفی می شود، عملکردهای غیر ارادی شخص، از جمله نفس کشیدن و تپش قلب را تحت تأثیر قرار می دهد.
علائم بیش مصرفی داروهای آرام بخش شامل موارد زیر می باشد:
- لکنت زبان
- بی قراری و نا آرامی
- مشکلات تنفسی
- سرگیجه و غش
- حالت تهوع
- عدم توانایی در فکر کردن یا پاسخ دادن به طور طبیعی
- تنفس آهسته
- ضربان قلب آهسته
- افزایش سردی پوست
- زردی لبها ، انگشتان و پوست (سیانوز)
- بی هوشی
- شوک
- کُما
درمان اضطراری
افرادی که در اثر مصرف داروهای آرام بخش دچار بیش مصرفی می شوند، می بایست در بیمارستان بستری شوند و از نزدیک تحت درمان و مراقبت ویژه قرار گیرند. تقریباً یک چهارم مرگ و میرهای ناشی از بیش مصرفی پس از این که فرد در بیمارستان بستری می شود، رخ می دهد.
درمان ممکن است شامل بعضی یا همه موارد زیر شود:
- تحریک به استفراغ جهت از بین بردن داروی اضافی از معده
- پمپاژ معده
- تجویز ذغال فعال برای جذب داروی اضافی
- تجویز دارو از طریق روده یا مجاری ادراری
- تجویز مایعات داخل رگ ها برای جلوگیری از کم آبی و تثبیت عملکرد بدن
- در صورت تنگی نفس، دستگاه تنفس مصنوعی انجام می شود
- دیالیز برای تمیز کردن بهتر خون
- داروها برای تثبیت عملکرد قلب
- مراقبت روانپزشکی ، مثلاً تماشای کوتاه مدت خودکشی
بطور کلی، افرادی می توانند از بیش مصرفی داروهای آرام بخش بهبود یابند که درمان آن را به زودی آغاز کرده باشند. مگر اینکه فردی دچار تنگی بلند مدت نفس شده باشد، در واقع عوارض بیش مصرفی تنها زمانی ادامه می یابد که دارو در بدن شما باقی بماند.
منبع:
https://www.verywellmind.com/the-danger-of-sedative-overdose-66578
بازنشر این مطلب صرفاً با ذکر منبع «کادراس» بلامانع است.