Tag: قانونی سازی کانابیس

قانونی شدن تولید، تجاری سازی و مصرف انواع مخدر-محرک در نقاط مختلف جهان تبدیل به چالش اساسی برای نهادهای مسئول در حوزه مبارزه و کنترل مواد مخدر همچون دفتر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل و نمایندگی‌های بومی در واحدهای سیاسی شده است. موافقان قانونی شدن ماری جوانا یا حشیش معتقدند که این مواد «خطر جدی» برای سلامتی افراد نداشته و اعتیاد بسیار کمتری در مقایسه با سایر مواد مخدر یا محرک دارند. در سوی مقابل مخالفان قانونی شدن مواد یاد شده معتقدند هنوز هیچ سلسله آزمایش منسجی اعتیادآور نبودن کانابیس را ثابت نکرده و مطرح شدن چنین مطالبی صرفا «ادعای بی‌اساس» است. در جریان این مناقشه تاکنون کشورهایی همچون هلند، آرژانتین، اسرائیل، مراکش، ژاپن، تایلند و برخی ایالت‌های آمریکا گام‌های جدی در زمینه عادی مصرف محدود «Soft Drug» برداشتند اما به نظر می‌رسد در روند همه‌گیر شدن این پدیده راهی طولانی در پیش است. در ادامه این یادداشت به بهانه قانونی شدن کشت و مصرف محدود ماری جوانا و حشیش در آلمان، به بررسی این پدیده فراگیر در سراسر جهان خواهیم پرداخت.

 

روز جمعه بیست‌وسوم فوریه 2024 (چهارم اسفند 1402) پارلمان آلمان با قانونی شدن مصرف حشیش و ماری جوانا به شکل محدود موافقت کرد. در جریان این رای گیری 407 نماینده رای موافق، 226 نماینده رای مخالف و 4 نماینده نیز رای ممتنع دادند. براساس این قانون بحث برانگیز از نخستین روز ماه آوریل کاشت سه گیاه خانگی و مصرف 25 گرم حشیش برای افراد بالای 18 سال منع قانونی نخواهد داشت. یکی دیگر از مجوزهای قانونی صادر شده مربوط به تشکیل «انجمن‌های کشت ماری‌جوانا» با حضور حداکثر 500 عضو و کشت غیرتجاری شاهدانه است. اعضای این انجمن‌ها باید مقیم آلمان بوده و محصول کشت شده را تا 50 گرم بین یکدیگر توزیع کنند. در تبصره این قانون آمده است که مصرف ماری جوانا و حشیش در یکصدمتری مکان‌های آموزشی، ورزشی و سایر اماکن عمومی ممنوع است. حزب «سبزها» و «حزب دموکرات آزاد» آلمان در دفاع از تصویب این قانون معتقدند برلین گام مهمی در جهت کاهش استعمال مواد خطرناک همچون مت آمفتامین برداشته است. این احزاب معتقدند تصویب چنین قانونی سبب از رونق افتادن بازار فروشندگان غیرقانونی در کوتاه مدت و میان مدت خواهد شد.

 

با توجه به روند سریع قانونی سازی کانابیس در نقاط مختلف جهان؛ به ویژه کشورهای صنعتی به نظر می‌رسد دیر یا زود امواج قانونی سازی کانابیس به منطقه غرب آسیا نیز خواهد رسید. نقطه شروع این روند تجویز مصرف پزشکی ماری جوانا در ابعاد محدود و کنترل شده است. درحال حاضر چنین روندی در برخی کشورهای منطقه آغاز و تبدیل به مسئله‌ای عادی شده است. در چنین شرایطی لازم است تا نهادهای ذی‌صلاح در حوزه کنترل و مقابله با مواد مخدر؛ به شکل مشخص ستاد مبارزه با مواد مخدر تصمیمات جدی در قبال این روند اجتناب ناپذیر اتخاذ کند. هم‌اکنون میزان مصرف ماری جوانا یا همان «گل» در میان نسل جدید با رشد چشمگیر همراه بوده و پیش‌بینی می‌شود که در کوتاه مدت تبدیل به یکی از سه مواد پرمصرف در میان جامعه معتادان ایرانی شود. سوال کلیدی آن است که اگر قرار باشد مصرف کنندگان «گل» پس از مدتی روی به مواد خطرناک تری همچون مت آمفتامین، قرص‌های روان گردان، کوکائین یا هروئین بی‌آورند، نهادهای قانون گذار باید چه تصمیمی درباره این روند اتخاذ کنند؟

 

تهدید مصرف یا بیش مصرفی موادهای جدید سبب می‌شود تا واحدهای سیاسی با سوالات، ابهامات، چالش‌ها و در نهایت تصمیمات سخت و پیچیده در حوزه مبارزه با مواد مخدر روبه رو شوند. به هر ترتیب بازار غیرقانونی مواد مخدر به مانند هر بازار دیگری براساس منطق «عرضه و تقاضا» سعی می‌کند تا با توجه به نیاز مصرف کنندگان مواد نیاز افراد را تامین کند. برخی کارشناسان معتقدند دولت می‌تواند با ورود هدفمند به چرخه عرضه مواد و هدایت آن به سمت مواد «محدود» و کم خطر، ضربه جدی به شبکه توزیع مواد صنعتی بزند. به عبارت دیگر عرضه کنترل شده مواد کم خطر ضمن به حاشیه بردن موادهایی همچون مت آمفتامین یا روان گردان‌ها، سبب ایجاد منبع درآمد پایدار برای دولت می‌شود که مقامات ذی صلاح می‌توانند از این درآمد در زمینه «پیشگیری» و «آموزش» شهروندان برای دوری از انواع مواد استفاده نمایند.

شاید بزرگ‌ترین چالش مخدری دولت‌های جهان در قرن بیست‌ویکم، مسئله «قانونی سازی کانابیس» توسط سازمان‌های بین‌المللی و کارتل‌های بزرگ تجاری باشد. در جریان شصت و سومین کمیسیون مواد مخدر سازمان ملل متحد با رای 27 کشور حاضر در جلسه، کانابیس و مشتقات آن از پیوست چهارم جدول مخدرهای «خطرناک»کنوانسیون 1961 سازمان ملل خارج و به جدول مواد «کم خطر» اضافه شد. هم‌اکنون قریب به 200 میلیون نفر در سراسر جهان مصرف‌کننده این مواد هستند. قرار دادن این ماده در لیست «مواد کم‌خطر» سبب آن شده است تا کشورهای بیشتری همچون آلمان، ژاپن، تایلند، مراکش و … در صف «عادی سازی» و «قانونی کردن» تولید، توزیع و مصرف کانابیس قرار بگیرند. دفتر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل در گزارش سالانه خود در سال 2019- 2020 نسبت به افزایش تعداد مصرف‌کنندگان، افزایش خلوص THC موجود در کانابیس و در نهایت سیر صعودی عوارض ناشی از مصرف کانابیس به‌ویژه در  میان نسل جوان و دختران هشدار دهد. با وجود انتشار چنین گزارشی اما به نظر می‌رسد اراده نهادهای بین‌المللی و دولت‌های حوزه یوروآتلانتیک بر تداوم روند قانونی‌سازی کانابیس تاکید دارد.

 

مهم‌ترین عامل در روند «عادی سازی» کانابیس و قبح‌زدایی از این ماده مخدر توسط سازمان بهداشت جهانی صورت گرفته است. این نهاد بین‌المللی در گزارش‌های مختلف خود بر این موضوع تاکید کرده که مصرف کانابیس برخلاف سایر مواد دارای عوارض کم‌تری بوده و از «اعتیادآوری» بسیار پایین‌تری برخوردار است. این در حالی است که آزمایش‌های مستقل در نقاط مختلف جهان نتایج متفاوتی را نشان می‌دهد. به عنوان مثال نتایج دو تحقیق همزمان نشان می‌داد که میزان مصرف کانابیس رابطه مستقیمی با میل به خودکشی یا بیماری‌های روانی دارد. به عبارت دیگر نمی‌توان به راحتی ادعا کرد که کانابیس دارای حداقل عوارض است درحالی که برخی آزمایش‌های علمی نتایجی کاملا متفاوت را نشان می‌دهد.

 

طبق گزارش جهانی مواد در سال 2021، محصولات فرآوری شده از کانابیس تقریباً در ایالات متحده آمریکا چهار برابر شده و در دو دهه گذشته نیز در اروپا به دو برابر رسیده است. درصد THC، اصلی‌ترین عامل روان‌گردان موجود در کانابیس، از حدود 4 درصد به 16  درصد از سال 1995 تا 2019  در ایالات متحده آمریکا و در اروپا از حدود 6  درصد تا 11  درصد در فاصله سال‌های2002  تا 2019  رسیده است.

 

THC موجود در کانابیس مسئول ایجاد اختلالات مربوط به بهداشت روانی در مصرف کنندگان طولانی مدت این ماده است؛ با این حال درصد نوجوانانی که مصرف این ماده را برای سلامتی مضر می‌دانند در همین بازه زمانی 40  درصد کاهش داشته است. این اطلاعات حاصل نتایج نظرسنجی‌هایی است که از دانش‌آموزان و جوانان در ایالات متحده آمریکا و اروپا به دست آمده ؛ همچنین شواهد محدود از دیگر مناطق جهان نیز نشان دهنده همین الگوی مشابه مصرف است.

 

این عدم تناسب میان برداشت موجود از کانابیس‌های قدرتمندتر و مخاطرات واقعی آنها، می تواند به تأثیرات منفی مواد میان نسل های جوان‌تر بیافزاید. شواهد علمی نشان دهنده آسیب بالای مصرف دائمی کانابیس بر سلامت جسمی و روانی به ویژه میان جوانان است. شواهد حاصل از نظرسنجی‌ها حاکی از از وجود ارتباط میان آگاهی پایین از خطر مصرف کانابیس و میزان بالاتر مصرف آن است. این امر نه تنها در اروپا و ایالات متحده آمریکا بلکه در سایر نقاط جهان نیز وجود دارد.

 

طی سال‌های اخیر میزان مصرف ماری‌جوانا یا کانابیس در ایران نیز رشد چشم‌گیری پیدا کرده و اکنون در رقابتی نزدیک با تریاک و مت‌آمفتامین در حال جولان در میان جامعه مصرف ایرانی است. این مواد معمولا در مهمانی‌های مختلط، جمع‌های دوستانه، محیط دانشگاه و … مورد استعمال قرار می‌گیرد. سونامی ماری‌جوانا در این خبر از جولان این ماده جدید مخدری در میان نسل جدید به‌ویژه جوانان می‌دهد. کارشناسان معتقدند که افزایش میل به مصرف ماری‌جوانا علاوه بر تاثیرگذاری منفی بر آینده تحصیلی، شغلی و خانوادگی نسل جدید، می‌تواند سبب روی آوردن آنها به استعمال سایر موادهای پرخطر همچون مت‌آمفتامین‌ها و داروهای روان گردان شود. همچنین مصرف این مواد می‌تواند تاثیر جدی بر روی روان افراد برای میل به رفتارهای «پر خطر» یا تجربه‌های مرگبار بگذارد.

 

جمهوری اسلامی ایران همچنان با نگاه بدبینانه و در عین حال محافظه‌کارانه مخالف روند قانونی‌سازی و عادس‌سازی تولید و مصرف کانابیس و مشتقات آن است. کاظم غریب‌آبادی، سفیر ایران و نماینده دائمی ایران در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین هم، در مخالفت با خروج شاهدانه و مشتقات آن از فهرست مخدرهای خطرناک کنوانسیون 1961 گفت: «شاهدانه و مشتقات آن بیشترین تعداد معتاد را در سراسر جهان دارد و تصمیم برای حذف این مواد از پیوست 4 کنوانسیون 1964 می‌تواند حامل این پیام اشتباه باشد که شاهدانه و مشتقات آن برای سلامتی انسان خطرناک نیستند.» وی در ادامه افزود:« من از دفتر مبارزه با جرم و مواد مخدر سازمان ملل UNODC، هیات کنترل بین‌المللی مبارزه با مواد مخدر INCB و سازمان بهداشت جهانی WHO می‌خواهم تا به‌طور مداوم بر پیامدهای حذف این مواد از پیوست 4 نظارت داشته و گزارشی از تأثیرات و عواقب اجرای آن در کشورهای عضو ارائه دهند. جمهوری اسلامی ایران هم مطابق با قوانین داخلی خود و ماده 39 کنوانسیون 1961، اقدامات ملی و سختگیرانه کنترل و مقابله با استفاده غیرقانونی شاهدانه و مشتقات آن را با هدف محافظت از سلامت مردم ادامه خواهد داد.»

 

توصیه نگارنده این مقاله به سیاست‌گذاران و مقامات اجرایی کشور آن است که تا در سطح «قانون گذاری»، «مقابله مستقیم» و «آگاهی‌بخشی رسانه‌ای» با پدیده قانونی‌سازی کانابیس برخورد کنند. البته این موضوع به معنای توقف تحقیقات علمی در خصوص ماهیت حقیقی و عوارض ناشی از استعمال این ماده مخدر نیست. حتی در برخی مواد در صورت تایید جامعه علمی از ماده شاهدانه و مشتقات آن می‌توان برای بهبود وضعیت برخی بیماران روحی- روانی یا در ترکیب برخی داروها (مانند گیاه خشخاش) مورد استفاده قرار بگیرد. روند تحقیقات علمی و نتایج آن باید به صورت مستمر به نهادهای تقنینی گزارش داده شود تا براساس یافته‌های جدید قوانین و محدودیت‌های جدیدی نسبت به تولید، توزیع و مصرف کانابیس افزوده یا کاسته شود. نتایج به دست آمده در آزمایشگاه‌ها می‌تواند توسط افراد متخصص و کارشناسان در قالب برنامه‌های علمی در محیط رسانه‌ملی، دانشگاه‌ها، موسسات تحقیقاتی و … مطرح گردد.

در سال‌های اخیر پس از قانونی‌سازی روند کشت، تولید مصرف کانابیس در کشورهایی همچون هلند، برخی ایالت‌های آمریکا، اروگوئه، تایلند و … برخی دولت‌ها بدون توجه به آثار مخرب این مواد، به‌ویژه برای نسل جوان، به بهانه‌ای همچون مصرف صنعتی یا مصرف پزشکی به دنبال ترویج این ماده دارای «تی اچ سی» در جوامع مختلف هستند. در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا کشورهایی همچون رژیم صهیونیستی و مراکش در صدر تلاش برای قانونی سازی این ماده محرک در جوامع محلی خود محسوب می‌شوند. در یادداشت سعی می‌کنیم به آخرین اقدامات مقامات مراکشی برای عادی‌سازی و قانونی سازی کانابیس داشته باشیم.

به گزارش «مراکش وورلد نیوز» دولت مراکش فراخوانی برای ساخت یک آزمایش تحقیقاتی در حوزه «کانابیس قانونی» در شمال کشور یعنی استان حسیمه صادر کرده است. این پروژه بخشی از برنامه توسعه سرزمینی حسیمه محسوب می‌شود که بودجه‌ای بر 1.6 میلیون دلار به خود اختصاص داده است. این مرکز قرار است دارای آزمایشگاهی تحقیقاتی، فروشگاه کود، انبار محصولات شیمیایی، دفاتر ادارای و … باشد.

فراخوان مناقصه زمانی صادر شد که 10 مجوز رسمی از سوی آژانس ملی فعالیت‌های مرتبط با کانابیس برای انجام فعالیت‌هایی همچون فرآوری و تولید کانابیس صادر شد. براساس این مجوز کشاورزان مراکشی می‌توانند، طبق شرایط خاصی، کشت و تولید کانابیس قانونی را در زمینه‌های پزشکی، آرایشی و صنعتی دنبال کنند. در سال 2021 مراکش لایحه 21-13 را صادر کرد تا رباط بدل به نخستین کشور آفریقایی شود که اجازه مصرف کانابیس را برای اهداف پزشکی و درمانی صادر کرده است. با این حال مقامات این کشور مدعی هستند که دولت مراکش تولیدات غیرقانونی که بدون مالیات فرار و محصولات خود را به سمت بازارهای اروپایی (70 دردصد) صادر می‌کنند، به شدت برخورد خواهد کرد.

تصویب این لایجه سبب شد تا مراکش به عنوان تنها کشور آفریقای شمالی عضو سازمان ملل، رای به خروج کانابیس از طبقه بندی جدول مواد بدهد. به نظر می‌رسد این کشور قصد دارد تا در کنار اسرائیل از مزایای اقتصادی این ماده مخدری بهره ببرد. ذکر این نکته لازم است که دولت‌های عربی که تن به عادی سازی روابط به تل‌آویو دادند، به احتمال زیاد یکی از مقاصد تجارت صهیونیست برای آغاز تجارت مخدری (کانابیس) خواهند بود. در سال 2021 امارات شهروند اسرائیلی را به جرم داشتن بیش از اندازه مواد به مرگ محکوم کرد اما پس از رایزنی صهیونیست‌ها مجبور به آزادی وی شد.

وزارت کشاورزی اسرائیل با هدف تنوع‌بخشی به سبد صادراتی، درصدد تقویت بخش کشاورزی داخلی و گسترش کانابیس دارویی با دانه‌های کانابیس است. ماریجوانای دارویی، صنعتی روبه‌رشد در اسرائیل است و اخیراً برخی از شرکتها از فعالیت در این زمینه سود بسیار بالایی را گزارش کردند. البته مصرف تفریحی ماری‌جوانا نیز با آنکه هنوز قانونی اعلام نشده، در سرزمین‌های اشغالی نسبتاً رایج است. در اسرائیل فشار فزایدی برای قانونی‌کردن این ماده در اسرائیل به وجود آمده است. مصرف کانابیس در سالهای اخیر در جهان روبه افزایش بوده است. داده‌های آماری نشان از آن دارد که در سال ۲۰۲۰ نسبت افرادی که اقدام به مصرف این ماده این ماده کرده‌اند به کل جمعیت در آمریکای شمالی بالغ بر ۳.۱۷ درصد رسیده و این رقم برای کل جهان ۶.۷ درصد است. یعنی در جهان در سال ۲۰۲۰ ،حدود ۶۰۰ میلیون از جمعیت ۹.۷ میلیارد نفری جهان، نفر دستکم یک بار اقدام به مصرف کانابیس کرده اند.

کشور ژاپن همواره خط مشی محافظه‌کارانه‌ای نسبت به انواع مواد مخدر یا محرک داشته است. پیش از این براساس قوانین ژاپن واردات، تولید و نگهداری این ماده توهم زا ممنوع اعلام و سخت ترین مجازات‌ها برای زیرپا گذاشتن قانون در نظر گرفته شده بود. با این حال در ماه گذشته میلادی هیاتی متشکل از وزرات، بهداشت، کار و رفاه ژاپن با هدف به روز رسانی قوانین مربوط به واردات و مصرف ماری جوانا تشکیل جلسه دادند. با آنکه مصرف کانبیس در نگاه دولت و مردم ژاپن به چشم ماده مخدری  دیده می‌شود، اما در صورت پذیرفته شدن پیشنهاد کمیته به روز رسانی قوانین ممکن است کاشت و مصرف کانابیس دارویی آزاد اعلام شود.

 

قانون مبارزه با کانابیس در سال 1948 تصویب شد، که براساس آن واردات، تولید و نگهداری آن ممنوع و نقض قوانین اعلام و سخت‌ترین کیفر برای آن در نظر گرفته شد. با این حال محصولات به دست آمده از ساقه و دانه کانابیس مانند «کنف» در ژاپن جرم محسوب نمی‌شود. همین موضوع سبب ایجاد تفسیرهای مختلف نسبت به قوانین مخدری ژاپن در مورد ممنوعیت مصرف کانابیس شده است.

 

شاید این نکته عجیب باشد که مصرف ماری‌جوانا در ژاپن به صورت رسمی غیرقانونی نباشد. این موضوع به آن دلیل است که شکافی در قانون کنترل کانابیس وجود دارد. کشاورزان ژاپنی می‌توانند با پوشش تولید «کنف» اقدام به کاشت و حتی مصرف ماری جوانا کنند و از تعقیب کیفری مصون بمانند. این کشور آسیایی هم‌اکنون به دلیل قوانین فعلی دچار چالش‌های جدی با کانابینوئیدهای مصنوعی است.

 

هم‌اکنون به نظر می‌رسد ژاپن سیاست «جنگ با مواد» را در خصوص ماری جوانا دنبال می‌کند. در اوایل سال جاری میلادی وزارت بهداشت ژاپن خواستار اصلاح قانون کنترل کانابیس با هدف قانونی کردن مصرف کانابیس پزشکی و رفع جرم انگاری برای مصرف تفریحی آن شد. سال گذشته این وزارت‌خانه به دولت ژاپن توصیه کرد که مصرف این مواد را برای درمان بیماری «صرع» بدهد. در حال حاضر ژاپن تنها کشور عضو «جی- 7» باشد که اجازه مصرف پزشکی ماری جوانا را نمی‌دهد.

 

با آنکه هنوز کشت، واردات و مصرف کانابیس در ژاپن ممنوع است، اما به نظر می‌رسد فشار نهادهای بین‌المللی و کشورهای غربی سبب حرکت این کشور صنعتی به سمت عادی‌سازی و قانونی‌سازی مصرف کانابیس برای بیماران و سپس برای عموم مردم شود. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد ژاپن در مسیر توسعه تکیه بر فرهنگ عمومی و ارزش‌های اخلاقی این جزیره بود اما به نظر می‌رسد روند جهانی شدن به داخل فرهنگ ژاپنی نیز رسوخ کرده و زمینه برای فاسد شدن آن را فراهم کرده باشد. در راه تحقق این برنامه جهانی ابتدا باید توصیه وزارت بهداشت ژاپن در قالب لایحه تحویل مجلس داده شود و سپس طی فرآیند قانونی مورد تایید مجلس نمایندگان این کشور قرار بگیرد.

در 10 سال گذشته شاهد روندهایی در سطح جهان به سوی «جرم زدایی از مصرف کانابیس» بوده ایم. این سیاست اگرچه پیامدهای منفی زیادی در پی دارد، اما به نظر می‌رسد با توجه به قرار گرفتن کانابیس در دسته «مواد نرم[1]» بسیاری از دولت‌های جهان مایل به قانونی سازی این ماده و از میان بردن بازار سیاه شکل گرفته در این زمینه هستند. «اندرو دی‌آنجلو»، پژوهشگر برجسته و فعال در زمینه کشت، تولید و فروش کانابیس در تحلیل جالب توجهی برای مجله فوربس 10 مورد پیش‌بینی درباره تحولات احتمالی مربوط به این حوزه در سال 2022 مطرح کرده است.

• با کاهش شیوع کووید – 19 در برخی از ایالت‌های آمریکا نظیر کالیفرنیا، نوادا و دنور مراکز مصرف امن کانابیس تأسیس و آغاز به کار خواهند کرد.
• پذیرایی با خوراکی‌های دارای کانابیس در برخی هتل‌ها، استراحتگاه‌ها و اقامتگاه‌ها آغاز خواهد شد.
• لوازم آرایشی، پوشاک و محصولات مد دارای تبلیغات کانابیس در فرهنگ پاپ در جهان رواج بیشتری خواهد گرفت؛ از جمله برندهای لوکس بیش از پیش به تولید محصولاتی با این برچسب‌ها رو خواهند آورد و سلبریتی‌ها در سطح جهان بیش از پیش درباره کانابیس صحبت‌های تأییدآمیز خواهند کرد.
• مکزیک احتمالاً تا پایان سال اقدام به قانونی سازی کامل مصرف تفننی کانابیس خواهد کرد و چارچوب مصرف قانونی را ایجاد خواهد کرد.
• بوندستاگ (پارلمان فدرال) آلمان احتمالاً تا پایان سال جاری میلادی مباحثی بنیادی برسر قانونی سازی مصرف تفننی کانابیس برگزار خواهد کرد و موافقت خود با این امر را نشان خواهد داد.
• تولید کانابیس در جهان بیش از پیش به صورت یک صنعت مجاز درخواهد آمد و دچار فراز و نشیب‌های زیادی خواهد شد، زیرا کشت و تولید این ماده در تعداد بیشتری از کشورها از نظر قضایی نیز قانونی خواهد شد.
• دولت فدرال ایالات متحده سیاست پیشین خود در مورد کانابیس را ادامه خواهد داد و هنوز به سمت اصلاح آن گام برنخواهد داشت و ممنوعیت کانابیس در سطح فدرال ادامه دارد.
• در سطح بازار کار آمریکا شرکت‌های فعال در زمینه کانابیس همچنان به مقاومت در برابر کارآفرین‌های قدیمی تولید کانابیس ادامه خواهند داد و تمایلی به شکل گیری فضای رقابتی نشان نخواهند داد. اما این کارآفرینان نیز به تلاش برای دستیابی به بازار قانونی ادامه خواهند داد.
• تقاضای بیشتری به سوی تولیدکنندگان غیر شرکتی (سنتی و قدیمی) سوق پیدا خواهد کرد و همانطور که این دسته از تولید کنندگان موفق شدند در کانادا به بازار قانونی دسترسی بیشتری پیدا کنند در ایالات متحده نیز تا پایان 2022 سهم بیشتری از بازار به تولیدکنندگان غیر شرکتی خواهد رسید.

چنانچه مکزیک و آلمان در سال 2022 به سوی قانونی سازی کامل کانابیس حرکت کنند، این رویداد پیامدی زلزله گونه در اروپا و آمریکای لاتین در پی خواهد داشت. به دلیل نقش پیشرو آلمان در میان کشورهای اروپایی، انتظار می‌رود برخی از دیگر کشورهای این قاره نیز به صورت دومینووار رو به چنین سیاستی بیاورند. اگرچه نمی‌توان انتظار داشت که به سرعت در آلمان شاهد راه افتادن مغازه‌های کانابیس مجاز باشیم. همچنین در مکزیک ممکن است رئیس جمهور پیشرفت های ایجاد شده را وتو کند.

در ایالات متحده به احتمال زیاد، شاهد هیچ تحولی در سطح فدرال نخواهیم بود. اگرچه حزب دموکرات در حال حاضر اکثریت مجلس نمایندگان و سنا را در اختیار دارد و وعده اصلاح سیاست فعلی را داده بود، اما معمولاً در سال انتخابات چنین تغییراتی بعید به نظر می‌رسد.

 

 

پی‌نوشت

[1] Soft drugs

مصرف کانابیس در سال‌های اخیر در جهان روبه افزایش بوده است. داده‌های آماری نشان از آن دارد که در سال 2020 نسبت افرادی که اقدام به مصرف این ماده این ماده کرده اند به کل جمعیت در آمریکای شمالی بالغ بر 17.3 درصد رسیده و این رقم برای کل جهان 7.6 درصد است. یعنی در جهان در سال 2020، حدود 600 میلیون از جمعیت 7.9 میلیارد نفری جهان، نفر دست‌کم یک بار اقدام به مصرف کانابیس کرده اند.

بررسی میزان مصرف این ماده در کشورها و مناطق جهان مختلف به صورت تفکیکی نشان می‌دهد، در رژیم صهیونیستی نسبت افرادی که در سال 2020 تجربه مصرف کانابیس را داشته اند به 17.3 درصد کل جمعیت می‌رسد و از این حیث در جهان جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. این جامعه که اعم از چهار گروه است، افراد وابسته به مصرف کانابیس (معتادان)، مصرف کنندگان با اهداف پزشکی، مصرف کنندگان تفریحی و نیز افرادی که یک بار (یا به صورت پراکنده و موردی) تجربه مصرف را داشته‌اند. پس از رژیم صهیونیستی از این حیث جامائیکا، ایالات متحده، شیلی و کانادا در رده‌های دوم تا پنجم قرار گرفته اند که جز شیلی، همگی به قاره آمریکای شمالی تعلق دارند. همانطور که در آغاز نیز اشاره شد، این امر نشان از آن دارد مصرف کانابیس در این قاره سطح مصرف بالاتری دارد. نیوزلند و اروگوئه نیز به ترتیب با مصرف این ماده از سوی 15.3 و 15.2 درصد از جمعیت خود در سال 2020 از این منظر رده‌های ششم و هفتم جهان را اشغال کرده اند. در ادامه نگاهی کوتاه به روند قانونی شدن کانابیس در رژیم صهیونیستی خواهیم داشت.

گذار از مصرف پزشکی به حق فردی

همچنین رژیم صهیونیستی در تحقیقات پیرامون مصارف پزشکی کانابیس نیز سابقه قابل توجهی دارد و از دهه 1960 تحقیق بر روی خواص دارویی ماری‌جوانا را آغاز کرد. این رژیم نهایتاً در دهه 1990 اقدام به قانونی سازی مصرف کانابیس برای اهداف پزشکی و درمانی کرد. اما از آن هنگام به بعد رفته رفته برخورد نهادهای رسمی این رژیم با موارد حمل یا خرید و فروش کانابیس تا 15 گرم (یعنی در حد مصرف شخصی) در عمل کنار گذاشته شد. از دهه 2010 اما موج حمایت از قانونی سازی مصرف کانابیس در سرزمین‌های اشغالی به برخی احزاب سیاسی نیز سرایت کرد و کم کم از مصرف شخصی این ماده به عنوان یک حق فردی سخن به میان آمد. در سال 2015 لایحه ای برای جرم زدایی از مصرف کانابیس برای شهروندان عادی این رژیم مشروط به مجوز پزشکی به پارلمان رفت و توانست از تصویب اکثریت بگذرد. در سال 2017 با تصویب لایحه جدیدی در کنست، مجازات زندان برای حمل کانابیس در حد مصرف شخصی، کنار گذاشته شد و جریمه مالی تصاعدی سه مرتبه ای جایگزین آن شد. در ژوئن 2020 نیز کابینه نتانیاهو لوایح جدیدی را برای افزایش حجم کانابیس مجاز به 50 گرم و صدور مجوز برای خرید این ماده از برخی فروشگاه‌های تحت نظارت از سوی شهروندان بالای 21 سال به پارلمان اسرائیل آورد و این دو لایحه در قرائت‌های اولیه به تصویب رسیدند، اما پیش از آنکه برای سومین بار به رأی گذاشته شوند، برنامه جدیدی از سوی کابینه برای این امر اعلام شد. برنامه جدید، کابینه نتانیاهو آن بود که لایحه جدیدی را از تصویب بگذراند که اولاً خرید کانابیس به شهروندان را به ارائه کارت شناسایی مشروط کند و ثانیاً کشت خانگی گیاه ماری‌جوانا را نیز مشروط به کسب مجوز، قانونی می‌کرد. قرار بود وزیر دادگستری اسرائیل این لایحه را در اوایل ماه دسامبر 2020 برای تصویب به صحن پارلمان بیاورد ولی، عمر کابینه نتانیاهو به این کار کفاف نداد.

در پی برکناری نتانیاهو از قدرت و به قدرت رسیدن احزاب مخالف او در اسرائیل، وزیر دادگستری تمایل خود برای تصویب لایحه جدیدی در این باره را اعلام کرد که به طور رسمی به «غیرمجرمانه» بودن مصرف تفریحی کانابیس اشاره کند. این طرح در ژوئیه 2021 به صحن پارلمان آورده شد، اما به دلیل عدم حمایت همه نمایندگان عضو ائتلاف حاکم (به ویژه حزب عربی رعم) تنها موفق به کسب 52 رأی مثبت شد و در مقابل 55 نماینده با آن مخالفت کردند. در حال حاضر مصرف تفننی کانابیس همچنان طبق قوانین اسرائیل، غیرمجاز به شمار می‌آید، اما تنها در صورتی که فرد در طول 7 سال، سه بار به دلیل حمل کانابیس دستگیر شود، می‎‌توان علیه او پرونده قضایی گشود.

 

بازنشر این مطلب صرفاً با ذکر منبع کادراس بلامانع است.

«تیشرت بخرید، گل هدیه بگیرید!»، برخی فروشندگان اینگونه عمل کرده و از این نقطه ضعف برای دور زدن ممنوعیت فروش حشیش، در پایتخت ایالات‌متحده استفاده می‌کنند[i]. در سال‌های اخیر علیرغم روندی که به سوی عادی‌سازی ماری‌جوانا آغاز شده، این وضعیت تنها یکی از نمونه‌های ابهام قانونی پیرامون موضوع ماری‌جوانا در آمریکا است.

فورست  تی هایوارد[1] 41 ساله به عنوان مالک هم‌بنیانگذار «اسنیکر هیدز[2]» (یکی از چندین «فروشگاه کادویی» که در شهری که اکنون به‌خاطر رایحه همیشگی گل شهرت دارد، ایجاد شده) معتقد است: «کسب و کارمان پررونق است!»

بسیاری از آن فروشگاه‌ها متعلق به آفریقایی-آمریکایی‌تبارها هستند و تجارت پر رونقی در آستانه روز ملی ماری جوانا در 20 آوریل تجربه می‌کنند. هیوارد کار خود را «نقطه عطفی برای جامعه سیاه پوستان» می داند، که از نظر تاریخی شدیداً در زمینه محکومیت به‌خاطر مصرف کانابیس رنج فراوانی برده است. از سال 2014 تاکنون اهالی واشنگتن اجازه دارند دو اونس کانابیس و لوازم جانبی مربوط به مصرف آن را تملک کنند و مقداری نیز به دیگران هدیه دهند و تا 6 عدد بوته از این گیاه را پرورش دهند. با این حال کنگره – که بودجه شهر را تصویب می‌کند- فروش قانونی آن را ممنوع کرده است.

 

در عوض فروشگاه‌ها در هنگام فروش اقلامی مانند «تی‌شرت» و انواع برچسب‌ – که بهای آنها از حدود 30 دلار آغاز می‌شود – را به همراه «هدایایی» که به شکل جوانه‌های ماری‌جوانا[3] و آدامس[4] به فروش می‌رسانند.

مورگان فاکس[5] مدیر سیاسی گروه ذی‌نفوذ[6] از نرم.ام.ال[7]، به خبرگزاری فرانسه گفت  کانابیس برای اولین بار در سال 1937 در سطح فدرال «به دلایل نژادی و همچنین برای جلوگیری از ورود کارگران مهاجر یا یافتن راه‌هایی برای جرم‌انگاری علیه  آنها» غیرقانونی شد.

پیش از آنکه جنبش ماری‌جوانای پزشکی در دهه 1990 ریشه بدواند و در سال 2012 نخستین ایالت‌ها اقدام به قانونی کردن مصرف تفریحی آن برای بزرگسالان کنند، دهه 1970 جنگ علیه مواد مخدر را به ارمغان آورده بود که آنهم (مانند سیاست غیرقانونی سازی) به طور مشخص اقلیت‌ها را هدف قرار می‌داد. امروزه 18 ایالت از 50 ایالات‌متحده به همراه شهر واشنگتن استفاده تفریحی از کانابیس را قانونی اعلام کرده‌اند. این در حالی است که 37 ایالت دارای قوانین مربوط به کانابیس پزشکی هستند. اما از آنجایی این ماده در سطح ملی هنوز یک ماده تحت کنترل است، تمام افرادی که اقدام به مصرف یا کشت و فروش آن می‌کنند، همچنان از لحاظ تئوریک ناقض قوانین کشور به‌ حساب می‌آیند.

این ممنوعیت دسترسی به خدمات بانکی را دشوار می کند، اجازه اختصاص بودجه فدرال برای تحقیقات پزشکی ماری جوانا را نمی‌دهد، از تجارت بین ایالتی و  تنظیم مقررات فدرال در مورد بهترین شیوه ها و پروتکل ها برای این ماده جلوگیری می کند.

علاوه‌براین دولت روئسای جمهور آینده‌ای که با قانونی‌سازی مواد موافق نیست، می‌تواند مانع تداوم فعالیت تجاری و نیز مصرف‌ تفریحی آن شود، حتی در ایالت‌هایی که دارای این گیاه قانونی است. «جف سشنز[8]»، دادستان کل رئیس‌جمهور سابق آمریکا یعنی دونالد ترامپ قصد انجام این کار را داشت، اما دادستان‌های فدرال در نهایت به این نتیجه رسیدند که این اقدام آنها اتلاف وقت بوده است.

 

معضل قانونی

با این حال ممکن است مسائلی پیش بیاید. پس از آنکه کانادا در سال 2018 کانابیس را به طور کامل قانونی اعلام کرد، افسران گمرک و گشت مرزی آمریکا ممنوعیت دائمی ورود مادالعمر کانادایی‌ها را آغاز کردند که در پست‌های بازرسی در پاسخ به سوال «آیا تا به حال مصرف کانابیس داشتید؟» پاسخ «بله» داده بودند.

در این ماه همین جاری میلادی گمرک و گشت مرزی آمریکا به ساکنان نیومکزیکو هشدار داد که به دادرسی علیه متخلفانی که با این ماده در پست‌های ایست و بازرسی واقع در بزرگراه‌ها گرفتار شده‌اند، ادامه خواهند داد، حتی پس از آنکه ایالت مربوطه مصرف این مواد را قانونی اعلام کرده باشد.

مردمان بومی آمریکا نیز با یورش های اداره امور سرخپوستان مواجه می شوند، علیرغم این واقعیت که در سرزمین هایی که اسماً خودگردان هستند زندگی می کنند.

و در واشنگتن، کسانی که در مناطق فدرال در حال سیگار کشیدن دستگیر می شوند – از جمله بناهای یادبود نمادینی مانند یادبود لینکلن – ممکن است با ماموران فدرال درگیر شوند. فاکس معتقد است به همین دلیل تصویب قوانین در سطح ملی حیاتی است.

مجلس نمایندگان برخی از لوایح را تصویب کرده، از جمله در همین ماه، اما هنوز به سنا ارائه نشده است، جایی که اپوزیسیون جمهوریخواه احتمالا آن را رد خواهد کرد. فاکس معتقد است به همین دلیل تصویب قوانین در سطح ملی حیاتی است.  به ویژه در آوریل 2022، مجلس نمایندگان برخی لوایح را تصویب کرده، اما هنوز به سنا ارائه نشده است. احتمالا اپوزوسیون جمهوری‌خواه در سنا در برابر آن خواهد ایستاد. فاکس معتقد است که چهارچوب‌بندی این موضوع براساس حقوق ایالت‌ها، آزادی‌های شخصی و افزایش درآمد مالیاتی بهترین راه برای جلب توجه جمهوری‌خواهان و محافظه‌کاران جوانی است که در نهایت جانشین اسلاف خود هستند شده و نسبت به کانابیس رویکرد مثبت تری دارند.

 

پی‌نوشت‌ها

[1] Forest

[2] Sneaker Heads

[3] weed buds

[4] gummies

[5] Morgan Fox

[6] Advocacy Group

[7] NORML

[8] Jeff Sessions

[i] https://newsinfo.inquirer.net/1585362/us-pot-use-increasingly-normal-but-legality-is-hazy