وقتی سخن از ایمن سازی و سلامت می شود، در وهله نخست واکسیناسیون به ذهن متبادر می شود این در حالی است که در زیر پوست شهر، زنانی که با دود و خماری پل های پشت سر را خراب کرده اند، نیازمند ایمن سازی روحی و روانی هستند تا با بازگشت دوباره به چرخه زندگی، جامعه ای ایمن بسازند.
هفته جهانی ایمنسازی هرساله از 24 تا 30 آوریل مصادف با سوم تا دهم اردیبهشت با هدف ترویج ایمن سازی، بهداشت و سلامت برای محافظت مردم در برابر بیماری برای تمام سنین برگزار میشود.
ایمن سازی یا مصون سازی، فرایندی است که در آن سیستم ایمنی بدن فرد در برابر یک عامل تقویت می شود و با هدف پیشگیری با روش های مختلف صورت می گیرد. اما نکته ای که نباید از آن غافل ماند مواردی است که فرد در اثر سهل انگاری دچار اعتیاد شده و حال با در نظر گرفتن شرایط، نیاز به ایمن سازی برای پیشگیری از حاد شدن وضعیت یا انتقال وضعیت خود به افراد دیگر است.
در رابطه با زنانی که در مسیر زندگی، از سوی همسر، پدر یا نزدیکان در چنگال اعتیاد گرفتار شده اند، این ایمن سازی بیش از هر چیز در فوریت قرار می گیرد چرا که یکی از راه های انتقال انواع بیماری های مراقبتی، تولد فرزندان یا تربیت آنان از سوی زن صورت می گیرد.
ایمن سازی زنان معتاد و برجسته سازی کارهایی که در این راستا می توان انجام داد، موضوعی شد تا خبرنگار ایرنا با «لیلی ارشد» جامعه شناس و مدیر خانه خورشید به گفت و گو بنشیند.
به باور ارشد، نمی توان با دادن یک کنسرو لوبیا و شربت متادون، زنانِ اسیردر چنگال اعتیاد را ایمن سازی کرد بلکه باید با برداشتن سنگ های ناهمواره جاده زندگی، باور واماندگی و طرد شدگی را دور و ایمن سازی را به آنان نزدیک کنیم.
**همدردی خوب اما کافی نیست
لیلی ارشد، مدیرخانه خورشید با بیان اینکه ما با گروهی از زنان کار می کنیم که بسیار آسیب پذیر هستند، افزود : قطع سوء مصرف بسیار دشوار است، اما ماندن در سلامت و ترک از آن دشوارتر است و هرگونه خطر و تغییر میتواند آنها را به اعتیاد برگرداند.
وی افزود: در حال حاضر، در خانه خورشید نزدیک به 700 پرونده از زنانی که از نبود حمایت های اجتماعی شامل برگه های هویتی، شناسنامه، اشتغال، مسکن مناسب، یارانه، دفترچه خدمات درمانی و غیره رنج می برند اما تصمیم به داشتن زندگی سالم گرفته اند، وجود دارد.
ارشد یادآور شد: در این سال ها تجربه به من نشان داده که در مورد این زنان حمایت های اجتماعی باید همه جانبه صورت گیرد. نمی شود به زنی که سوء مصرف دارد لوبیا چیتی و متادون داد و بگی خداحافظ. اگر بتوانیم سایر حمایت هایی که جایش در زندگی این زن خالی است را پر کنیم این فرد در سلامت و ایمنی باقی می ماند. اما اگر این اتفاق نیافتد ما را ترک می کنند و به راه خود ادامه می دهند.
**اشتغال، نقطه آغازین ایمن سازی زنان قطع سوء مصرف
ارشد یادآور شد: اشتغال و کسب درآمد، نوعی احساس استقلال و خودباوری در افراد ایجاد می کند که راه های بازگشت به مسیر گذشته را می بندد. با همین اعتقاد، در خانه خورشید، امکان اشتغال را برای زنان فراهم کردیم به این صورت که با همکاری کارگاه های تولیدی به مونتاژ و بسته بندی و تحویل کالا به کارفرما پرداختیم.
وی ادامه داد: درآمد کار را به میزان ساعت و کاری که هر فرد انجام داده تقسیم می کنیم. این امر خود انگیزه و امید برای داشتن آینده ای بهتر را در میان زنان فراهم کرده و از نظر روحی و روانی هم آنان را ایمن ساخته است.
*** نقش برجسته آموزش در پیشگیری و ایمن سازی
آموزش نکته ای بود که ارشد با تکرار چند باره این کلمه گفت: سعی میکنیم به زنان آموزش بدهیم تا بدانند چطور می توانند در سلامت بمانند. برای این کار از همکاری چند مددکار اجتماعی و روانشناس در خانه خورشید بهره می بریم و تلاش می کنیم با کمک گرفتن از این افراد به درمان زنانی که آینده خود را چیزی جز سیاهی نمی دیدند، بپردازیم.
مدیر خانه خورشید تصریح کرد: دغدغه سایر اعضای خانواده، دغدغه زنان هم هست به همین دلیل با اعمال حمایت های حقوقی از زنان خانه خورشید، آنان را در گرفتن شناسنامه برای خود و فرزندانشان و راهی کردن آنان به مدرسه یاری کردیم.
وی با اشاره به این موضوع که با تشکیل گروه گشت متشکل از افرادی که پیش از این دچار اعتیاد بوده و الان در سلامت کامل به سر می برند آموزش مستقیم صورت می گیرد، افزود: گروه پنج نفره امدادرسان محلی داریم که هرروز هفته دو تا سه ساعت به سطح محله میروند و بسته بهداشتی شامل کاندوم، سرنگ، شامپوی گال و شپش، پمادهای آنتی بیوتیک و سوختگی و غیره توزیع میکنند و آنان را به مراکز ایمن سازی ارجاع می دهند.
ارشد با بیان این که به طور متوسط روزی 50 نفر مراجعه کننده داریم افزود: جلسات NA هم به صورت هفتگی برگزار میکنیم و مهارتهای اجتماعی و زندگی را به زنان می آموزیم. جلساتی که فارغ از فضای خورشید، هیچ امکانی برای برقراری آن نیست و زنان همواره محروم از آن هستند چرا که متاسفانه در عرف جامعه ما وقتی یک مرد در خانواده مبتلا به اعتیاد می شود تمام اعضای خانواده برای کمک به او بسیج می شوند اما اگر آن فرد دختر یا همسر خانواده باشد همه از او دوری می کنند و به افرادی طرد شده از خانواده تبدیل می شوند.
وی در پایان با اشاره به این که ایمن سازی زنان دربند اعتیاد، چرخه انتقال آن به دیگران را نابود می کند گفت: همواره تلاش می کنیم د کنار ایمن سازی زنان، به فرزندان آنان هم آموزش بدهیم تا چرخه آسیب بشکند و از مادر به فرزندان منتقل نشود وگرنه ایمن سازی صورت نمی گیرد.