پیشگیری از اعتیاد در کانادا: گذار از سیاست مقابله با عرضه
برنامههای پیشگیری از اعتیاد در کانادا و مبارزه با مواد مخدر در این کشور چند خصوصیت بارز دارد؛ اول آنکه کانادا بهعنوان یکی از کشورهای مهاجرپذیر با مهاجران و تازهواردانی با آداب و عادات و فرهنگها و از اقوام و قومیتهای و سرزمینهای مختلفی مواجه است که نهتنها تهدیدپذیری و آسیبپذیری آن را در ارتباط با مواد مخدر افزایش میدهد، بلکه تدوین برنامههای مقابلهای و پیشگیرانه از مواد را دشوار میسازد. دوم آنکه کانادا تا سه دهه قبل مانند ایالات متحده سیاستهای مقابلهای صرف را دنبال میکرد و کمتر به سیاست کاهش تقاضا توجه نشان میداد ولی میتوان گفت تقریباً از اوایل دهه 1990 سیاستهای کانادا به سمت رویکردهای تعادلی حرکت کرده است.
راهبرد ملی کنترل مواد مخدر کانادا
راهبرد ملی کنترل مواد مخدر کانادا اهداف دوسالانه و اهداف پنج سالانه را در کنترل و کاهش مصرف مورد توجه قرار داده است؛ باتوجهبه اهداف دوسالانه، کاهش 15 درصدی مصرف فعلی در میان دانشآموزان مقطع هشتم، دهم و دوازدهم، کاهش 10 درصدی مصرف مواد در گروه سنی 18 سال و بالاتر تأکید بوده است.
اهداف پنجساله نیز بر کاهش 30 درصدی مصرف فعلی مواد مخدر و 25 درصدی مصرف سیگار و مواد دخانی درمقاطع تحصیلی هشتم، دهم و دوازدهم و کاهش 25 درصدی مواد اعتیادآور در گروه سنی 18 سال و بالاتر تأکید گردیده است.
راهبرد ملی کنترل مواد مخدر. توسط سیستم قضایی کانادا در سال 2008 با همراهی سیزده اداره و آژانس فدرال این کشور به منظور پاسخ مناسب نسبت به موضوعات پیچیده استفاده غیرقانونی از مواد مخدر و سوءمصرف
آن تهیه شده است؛ گفتنی است این استراتژی در سال 2017 برای مدت 5 سال نیز مجدداً مورد بازنگری قرار گرفت و برنامههای کاهش آسیب نیز در آن مورد توجه قرار گرفته است. پس از اینکه در سال 2015، موارد مرگ ناشی از بیشمصرفی بهویژه مواد حاوی فنتانیل در کانادا افزایش چشمگیری داشت، دولت کانادا تصمیم به بهروزرسانی راهبرد ملی مخدری خود گرفت؛ راهبردی که با اتخاذ نگرشی جامع آسیبهای واردشده به افراد و جامعه را کاهش دهد. ستون اصلی این راهبرد، بازگشت به سیاست کاهش آسیب در کنار پیشگیری، درمان، و اعمال قانون خواهد بود. در راهبرد مبتنی بر شواهد، کانون اصلی توجه موضوع سلامت است و علاوهبرآن تقویت اعمال قانون را نیز به همراه خواهد داشت.
این استراتژی از سه ستون اقدامی یعنی پیشگیری، درمان و اجرا تشکیل شده و انتظار بر این است که به دنبال اجرای برنامههای عملیاتی آن کاهش عرضه و تقاضای مصرف مواد غیرقانونی ایجاد شود. از اهداف مهم در تدوین این استراتژی عبارتاند از: کاهش مصرف مواد، کاهش تأثیرات منفی بهداشتی و اجتماعی و جرایم مرتبط با مصرف مواد مخدر.
سه ستون اقدامی این استراتژی به ترتیب اهداف زیر را دنبال میکنند:
برنامه اقدام برای پیشگیری
افزایش آگاهی و شناخت در مورد مواد غیرقانونی اعتیادآور، سوءمصرف و عواقب منفی آن میان کاناداییها از جمله جوانان، خانوادهها، متخصصان و گروههای در معرض خطر از مهمترین برنامههای پیشگیرانه استراتژی ملی مبارزه با مواد کانادا است. در این استراتژی آمده است مصرف مواد پرخطر اغلب به دلیل وجود مشکلات روانشناختی، بهداشتی، اجتماعی و نابرابریهای موجود در جامعه است که از آنها بهعنوان عوامل اجتماعی تعیینکننده سلامت نامبرده میشود. پیشبینی شده در این استراتژی ریشه اجتماعی و فردی مصرف مواد و ارتباط آن با سایر عوامل مانند سلامت روان، فقر، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و شکاف در دسترسی به منابع مالی و حتی عاطفی در دسترس گروههای در معرض خطر در نظر گرفته شود.
برنامه اقدام برای درمان
برنامه اقدام برای درمان با هدف افزایش ظرفیت برنامهریزی و ارائه طیف وسیعی از خدمات و برنامههای درمانی را برای جمعیت هدف با همان مصرفکنندگان انواع مواد در نظر گرفته شده است. سرمایهگذاری استراتژی ملی مبارزه با مواد در زمینه حمایت از تحقیقات علمی و پژوهشی در مورد انواع مواد نیز از سر فصلهای مهم است. پیشبینی شده با خدمات درمانی گسترده و تقویت کیفیت و اثربخشی این خدمات کارایی سیستم درمانی افزایش یابد و حتی تغییراتی در سیاستها و روشها نیز ایجاد شود. همچنین دردسترسبودن خدمات درمانی برای همه افراد مبتلا به اختلالات مصرف مواد و پاسخگویی برای جمعیت هدف از برنامههای مهم درمانی اعتیاد در کانادا است.
برنامه اقدام برای اجرا
این برنامه با هدف افزایش مشارکت و آگاهی دی نفعان اجرای برنامههای حوزههای مختلف مبارزه با مواد تدوین شده است. در چارچوب استراتژی ملی مبارزه با مواد نیاز است تا ابزارهای پشتیبانیکننده و ارزندهای برای کنترل و رصد مواد مخدر و مواد شیمیایی پیشساز در سطح ملی و بینالمللی در نظر گرفته شود. با استفاده از فناوریهای جدید، اطلاعات مالی دقیق و اشتراکگذاری دانش مرتبط با این حوزه و تعقیب قضایی قاچاقچیان میتوان اثربخشی از برنامهها را افزایش داد.
بهطورکلی راهبرد ملی کنترل مواد کانادا در حوزه درمان و پیشگیری از اعتیاد بر اهداف زیر تأکید دارد:
- کاهش تعداد مصرفکنندگان مواد مخدر در جامعه؛
- ارتقای سطح کیفی امکانات و خدمات درمانی بهنحوی که این اقدام بتواند تعداد زیادی از نیازمندان به طی مراحل درمانی در آمریکا را تحت پوشش قرار دهد. در این زمینه پوشش درمانی باید در داخل و خارج از سیستم قضایی پیشبینی گردد؛
- کاهش هزینههای تحمیلی به سیستم درمانی کشور که به دلیل آلودگیهای ناشی از مصرف ایجاد میگردند.
- کاهش مصرف الکل و سیگار در میان نوجوانان؛
- ایجاد محیطهای ایمن و مناسب برای رشد و بالندگی نوجوانان و جوانان؛
آن چه هدف غایی این اهداف عام محسوب میشود، در وهله اول تثبیت تعداد معتادان در جامعه و در وهله دوم کاهش تعداد معتادان است. این برنامه بهترین راه کاهش تقاضا را در کاهش معتادان حاد میداند. برای نیل به این هدف دولت درصدد بوده تا با ایجاد زمینههای مناسب در زندانها، بازداشتگاههای موقت و اجتماعات مرتب، بهرهمندی از امکانات درمانی را فراهم آورد. اصول مدیریتی درمان در راستای اجرای برنامههای کاهش تقاضا عبارتاند از:
- کاهش هزینهای درمانی هر نفر در طول درمان؛
- افزایش درصد تعداد افرادی که باید از امکانات درمانی استفاده نمایند؛
- ارتقای نگهداری سطح رضایتمندی مراجعان؛
- حصول نتایج مثبت ناشی از درمان.
همچنین در سال 2007 مرکز مبارزه با مواد مخدر کانادا طرحی را برای پیشگیری از گرایش نوجوانان و جوانان به مواد مخدر برای مدت 5 سال پیشنهاد دادند که مبتنی بر خدمات رسانه، سازمانهای خدماترسانی، تعیین استانداردهای ملی پیشگیری و ایجاد مشارکت فراگیر و پایدار است. هدف از استراتژی پیشگیری از اعتیاد در کانادا که هر 5 سال مورد بازبینی قرار میگیرد، کاخش مصرف غیرقانونی مواد مخدر توسط افراد 10 تا 24 سال است؛ به این معنی که هدف کاهش تعداد جوانان مصرفکننده مواد، به تأخیرانداختن شروع مصرف، کاهش دفعات مصرف و کاهش استفاده از چنددارویی غیرقانونی توسط مصرفکنندگان است. این استراتژی همچنین برای توسعه برنامههای پاکسازی، درمان و پیشگیری فراخوانهایی برگزار میکند که باعث ترویج و توسعه سلامت میشود و به والدین منابعی را معرفی میکند که برای بحث. گفتگو درباره پیشگیری از اعتیاد فرزندان خود در محیط خانواده به آنها نیاز دارند.
