بازار مواد مخدر فدراسیون روسیه و آسیای مرکزی
در طی چند سال اخیر، در بازار مواد مخدر فدراسیون روسیه و آسیای مرکزی تغییرات قابلتوجهی اتفاق افتاده است؛ بهصورتی که مواد مصنوعی بهسرعت ظهور کردهاند و ظاهراً سهم قابلتوجهی از بازار را به دست آوردهاند و استفاده از اوپیوئیدهای گیاهی کاهشیافته است.
دادههای به دست آمده از فدراسیون روسیه و کشورهای آسیای میانه حاکی از کاهش چشمگیر میزان مصرف و قاچاق مواد مخدر در طی دوره 2008 تا 2018 است. کشف اوپییتها (بیان شده توسط معادل هروئین) در فدراسیون روسیه از سال 2008 تا 2018 نزدیک به 80 درصد کاهشیافته است و به کمتر از 800 کیلوگرم رسیده است.
در مقابل، مقادیر محرکهای کشفشده طی دوره 2008 تا 2018 بیست برابر افزایشیافته است؛ بهویژه کشف مواد روانگردان نوظهور که تقریباً 33 برابر مقدار اولیه افزایشیافته است. علاوه بر این، با توجه به دادههای به دست آمده از کشفیات، اکنون انواع مختلفی از مواد (تحت نظارت بینالمللی یا نظارتنشده) در بازار مواد مخدر مصنوعی وجود دارد که شامل مت آمفتامین و کاتینونهای مختلف، ازجمله مفدرون و آلفا-پیرودیونوالروفنون است.
همچنین، همراه با افزایش اکتشافات صورتگرفته، مقامات روسیه از افزایش شناسایی و انحلال آزمایشگاههای مخفی تولید مواد مخدر خبر دادهاند؛ بهصورتی که تعداد آنها از 36 مورد در سال 2013، و 40 مورد در سال 2015، به 68 مورد در سال 2018 افزایشیافته است.
در زمینه تقاضا نیز الگوهای مشابهی گزارششده است؛ نسبت درمان برای مصرف اوپیوئیدها در مجموع گزارششده در مورد تقاضاهای درمان برای اولینبار از مجموع 87 درصد در سال 2008، به 28 درصد در سال 2018 کاهشیافته است؛ درحالیکه تقاضای درمان برای استفاده از مواد محرک (اغلب مربوط به مواد روانگردان نوظهور)، در دوره 2008 تا 2018، از 1 درصد به 19 درصد افزایش نشان میدهد. علیرغم افزایش اخیر، به نظر میرسد تقاضای کلی درمان دارویی مربوط به مصرف مواد مخدر، طی دوره 2008 تا 2018، 46 درصد کاهشیافته است.
به نظر میرسد پیدایش «مواد مخدر جدید» در فدراسیون روسیه، عرضهمحور باشد، زیرا حداقل تا حدی ممکن است با گسترش سریع شبکه تاریک در فدراسیون روسیه مرتبط باشد. دادههای جمعآوری شده در بین نمونه کاربران اینترنت که بهراحتی در دسترس بودهاند، حاکی از آن است که فدراسیون روسیه ممکن است بالاترین نسبت کاربران اینترنت را که از شبکه تاریک برای خرید مواد مخدر استفاده میکنند در سراسر جهان داشته باشد. در میان پاسخدهندگان این پیمایش، در ژانویه 2018، 46 درصد از مصرفکنندگان مواد مخدر را افرادی تشکیل میدادند که از شبکه تاریک مواد مخدر خریداری کردهاند؛ این آمار در ژانویه 2020 به ۸۶ درصد افزایش یافت.
این دادهها بر اساس یک نمونه غیربیانگر است و باید با احتیاط تفسیر شود؛ اما شواهدی را در مورد نفوذ بالای شبکه تاریک در فدراسیون روسیه، مرتبط با ظهور پلتفرم بازار روسیزبان هایدرا در دارکوب تأیید میکنند. تحلیل انجامشده بر اساس تکنیکهای وب اسکریپینگ روی بازار هایدرا در فوریه 2019 نشان داد که در مجموع 13،935 ماده مخدر در این پلتفرم فهرست شده است. نرمافزارهای «وب اسکرپینگ» (Web Scraping) به طور خودکار اطلاعات و دادههایی را که معمولاً از طریق بازدید از یک وبسایت در مرورگر قابل دسترسی باشد، گردآوری میکنند. بدین ترتیب این نرمافزارها میتوانند با اجرای ناشناس، قابلیتهایی برای دادهکاوی، تحلیل داده، تحلیل آماری و موارد دیگر ایجاد کنند.
این تحلیل نشان میدهد که کاتینونهای مصنوعی بر بازار تسلط دارند (39 درصد کل فهرست بندیها، بهویژه آلفا-پیرودیونوالروفنون و مفدرون)؛ کانابیس، اغلب بهصورت ماریجوانا (16 درصد)، و حشیش (14 درصد)؛ مواد روانگردان نوظهور سنتی، اغلب بهصورت آمفتامین (10 درصد) و مت آمفتامین (1 درصد)، کوکائین (4 درصد)، مواد روانگردان (3 درصد)، داروهای تجزیهای (2 درصد)، و اوپیوئیدها (2 درصد).
این تحلیل همچنین نشان داد که تا حدودی به دلیل افزایش دسترسی به مواد مخدر از طریق دارکوب، دو سوم جمعیت روسیه اکنون قادر به خرید فوری مواد مخدر هستند. اهمیت قاچاق مواد روانگردان نوظهور از طریق شبکه تاریک و یا از طریق فروشگاههای اینترنتی نیز بهصورت غیر مستقیم در میزان بالای حمل روانگردانهای نوظهور به مصرفکنندگان نهایی و قاچاقچیان خردهفروش محلی از طریق پست، منعکسشده است: 80 درصد در سال 2018؛ که نسبت بالاتری را در مقایسه با سایر دستههای مواد مخدر در فدراسیون روسیه نشان میدهد.