خطرات بیشمصرفی داروهای آرامبخش
خطرات بیشمصرفی داروهای آرامبخش بر اساس گزارش مؤسسه ملی سوء مصرف مواد آمریکا تشدید شده است. در این میان، مرگ و میرهای ناشی از بیش مصرفی این داروها دائماً سال به سال رو به افزایش است، تا جایی که از سال 1999 تا سال 2016 بیش از 64.000 مرگ به این دلیل گزارش شده است.
داروهای آرام بخش از جمله باربیتورات و بنزودیازپین از دلایل اصلی مرگ و میرهای ناشی از بیش مصرفی داروها به حساب میآیند. در حقیقت، بنزودیازپینها به تنهایی حدود یکهفتم این مرگ و میرها را شامل می شود، به خصوص زمانی که این داروها با داروهای اوپیوئیدی مانند اُکسی کانتین (اُکسی مورفون) و ویکودین (هیدروکودون) ترکیب می شوند.
آشنایی با آرامبخشها
آرامبخشها عوامل کاهنده فعالیت بدناند و بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر میگذارند. این داروها معمولاً تحت عنوان آرام بخش یا قرص خواب به منظور کاهش اضطراب یا تسهیل روند خواب تجویز میشوند. دو گروه داروی آرام بخش مهم، باربیتوراتها و بنزودیازپینها هستند.
بعضی از رایج ترین باربیتوراتهای تجویزی شامل این موارد است:
- لومینال (فنوباربیتال)؛
- نمبوتال (پنتوباربیتال)؛
- سکونال (سکوباربیتال).
در سالهای اخیر، بنزودیازپینها به عنوان یک گزینه دارویی آرام بخش جایگزین باربیتوراتها شده اند. در این میان رایج ترین بنزودیازپینهای تجویزی شامل موارد زیر اسنن:
- آتیوان (لورازپام)|؛
- هالسیون (تریازولام)؛
- کلونوپین (کلونازپام)؛
- لیبریوم (کلردیازپوکسید)؛
- ترزن (کلورازیپات)؛
- والیوم (دیازپام)؛
- زنکس (آلپرازولام).
دلایل بیش مصرفی داروهای آرامبخش
به دلیل این که آرام بخشها باعث کاهش عملکرد سیستم عصبی مرکزی می شوند، بیش مصرفی این داروها می تواند کاهش عملکرد بدن را نیز به همراه داشته باشد، مثلاً بی هوشی، نارسایی تنفسی و در نهایت مرگ.
بیش مصرفی ممکن است با هدف ارتکاب خودکشی تعمدی همراه شود. داروهای آرام بخش عموماً به دلیل این که با هیچگونه دردی همراه نیست، مصرف می شوند. همه خودکشی های ناشی از مصرف آرام بخش ها موفقیت آمیز نیستند، اما در اثر مصرف بیش از حد داروهای آرام بخش، حالت تهوع در این موارد رایج است. اگر این امر اتفاق بیفتد، ممکن است فرد مصرف کننده زنده بماند اما به دلیل کمبود اکسیژن، وی می تواند در معرض آسیب مغزی قرار بگیرد.
اگر فردی داروی آرام بخش بسیار زیادی مصرف کند یا مصرف این داروها با داروهای دیگری که دارای عوارض کاهش دهنده فعالیت بدنی است، تداخل کند، بیش مصرفی ناگهانی رخ خواهد داد. بیش مصرفی ناگهانی به سه دلیل رخ می دهد:
- فردی که به قرص های خواب وابستگی دارد، بیشتر اوقات واکنش کمتری به این داروها دارد. در شرایطی که فرد دچار بی خوابی شده است، ممکن است داروهای بیشتری مصرف کند.
- یک فرد مصرف کننده تفننی، که از مصرف قرص به تزریق مواد تغییر رویه داده است، گاهاً می تواند در دوزهای خود دچار اشتباه شود.
- از سال 2002 تا 2015، میزان مرگ و میر ناشی از بیش مصرفی شامل مصرف ترکیبی آرام بخش ها و اوپیوئیدها دو برابر شده است. امروزه، اکثر مرگ و میرها، ناشی از بیش مصرفی داروهای آرام بخش است.
علائم بیش مصرفی داروهای آرامبخش
علائم بیش مصرفی داروهای آرام بخش مشابه اوردوز الکل (کاهش فعالیتهای بدن) است. کاهش عملکرد مغز در ابتدا بر قسمت هایی از بدن اثر می گذارد که عملکرد ارادی انسان را کنترل می کند. زمانی که فردی دچار بیش مصرفی می شود، عملکردهای غیر ارادی شخص، از جمله نفس کشیدن و تپش قلب نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
علائم بیش مصرفی داروهای آرام بخش شامل موارد زیر است:
- لکنت زبان؛
- بی قراری و نا آرامی؛
- مشکلات تنفسی؛
- سرگیجه و غش؛
- حالت تهوع؛
- ناتوانی در فکر کردن یا پاسخ طبیعی به سؤالات؛
- تنفس آهسته؛
- ضربان قلب آهسته؛
- افزایش سردی پوست؛
- زردی لبها، انگشتان و پوست (سیانوز)؛
- بیهوشی؛
- شوک؛
- کُما.
درمان اضطراری بیش مصرفی داروهای آرامبخش
لازم است افراد در صورت بیشمصرفی داروهای آرام بخش در بیمارستان بستری شوند و از نزدیک تحت درمان و مراقبت ویژه قرار گیرند. تقریباً یکچهارم مرگومیرهای ناشی از بیش مصرفی پس از بستری در بیمارستان رخ می دهد.
درمان ممکن است شامل بعضی یا همه موارد زیر شود:
- تحریک به استفراغ برای خروج داروی اضافی از معده؛
- پمپاژ معده؛
- تجویز ذغال فعال برای جذب داروی اضافی؛
- تجویز دارو از طریق روده یا مجاری ادراری؛
- ترزیق مایعات به داخل رگ ها برای جلوگیری از کمآبی و تثبیت عملکرد بدن؛
- در صورت تنگی نفس، تنفس مصنوعی با دستگاه؛
- دیالیز برای پاکسازی بهتر خون؛
- تجویز دارو برای تثبیت عملکرد قلب؛
- مراقبت روانپزشکی، مثلاً نظارت کوتاهمدت برای جلوگیری از اقدام به خودکشی.
بطور کلی، افرادی می توانند از بیش مصرفی داروهای آرام بخش بهبود یابند که درمان آن را به سرعت آغاز کنند. در واقع عوارض بیش مصرفی تنها زمانی ادامه می یابد که دارو در بدن باقی بماند.
منبع
https://www.verywellmind.com/the-danger-of-sedative-overdose-66578
