نگاهی به دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد؛ اهداف و فعالیتها
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC)، یک سازمان جهانی است که زیر چتر سازمان ملل فعالیت می کند و نقش مرجعی پیشرو را در مبارزه با مواد مخدر غیرقانونی، جرایم سازمان یافته، فساد و تروریسم بر عهده دارد. اهداف این سازمان، ارتقای عدالت، امنیت و یکپارچگی در زمینههای مختلف مرتبط با پیشگیری از جرم و عدالت کیفری است.
اهداف اولیه آنداک کمک به کشورهای عضو در تلاش برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر، کاهش سوءمصرف مواد مخدر و پیامدهای بهداشتی و اجتماعی مرتبط با آن، از بین بردن شبکههای جنایتکار سازمانیافته فراملی، پیشگیری و رسیدگی به فساد، مبارزه با تروریسم، و ترویج حاکمیت قانون و سیستمهای موثر عدالت کیفری است.
تاریخچه و مأموریت UNODC
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد تاریخچهای غنی دارد که به دهه 1970 باز میگردد. این سازمان در سال 1997 از طریق ادغام دو نهاد پیشساز تأسیس شد: برنامه کنترل مواد مخدر سازمان ملل متحد (UNDCP) و مرکز بینالمللی پیشگیری از جرم (CICP)
UNDCP در سال 1991 به عنوان پاسخی به مشکل رو به رشد جهانی، یعنی مواد مخدر تأسیس شد. تمرکز اصلی آن هماهنگی و حمایت از تلاش های بین المللی در مبارزه با تولید، قاچاق و سوء مصرف مواد مخدر غیرقانونی بود. CICP، که در سال 1992 تأسیس شد، هدفش رسیدگی به طیف وسیع تری از جنایات فراملی، از جمله جنایات سازمان یافته، فساد، و تروریسم بود.
ادغام این دو نهاد منجر به ایجاد آنداک شد که تخصص و منابع را در زمینه کنترل مواد مخدر و پیشگیری از جرم تحت یک ساختار واحد گرد هم آورد. این سازمان از زمان آغاز به کار، مأموریت و فعالیتهای خود را گسترش داده است تا طیف وسیعی از چالشهای جهانی مرتبط با مواد مخدر، جنایت، فساد و تروریسم را در بر گیرد.
مأموریت UNODC
مأموریت UNODC از چندین قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد و کنوانسیون های بین المللی گرفته شده است. این سازمان در چارچوب اصول سازمان ملل عمل می کند و هدف آن حمایت از کشورهای عضو در اجرای این کنوانسیون ها و رسیدگی به جنبه های مختلف جرم و جنایت و چالش های مرتبط با مواد مخدر است.
حوزههای اصلی فعالیت UNODC
1) مبارزه با مواد مخدر
- اجرای کنوانسیونهای بینالمللی کنترل مواد مخدر و ترویج سیاستهای مخدری شواهدمحور
- کمک به کشورهای عضو در پیشگیری از سوءمصرف مواد مخدر و ارائه خدمات درمانی و توانبخشی
- حمایت از نهادهای مجری قانون برای جلوگیری از قاچاق مواد مخدر و کاهش عرضه مواد مخدر غیرقانونی
- تقویت همکاریهای بینالمللی و بهاشتراکگذاری دیدگاههای معتبر درباره بهترین شیوههای کنترل مواد مخدر
2) جرایم سازمانیافته
- کمک به کشورهای عضو در ایجاد چارچوبها و نهادهای قانونی موثر برای مبارزه با جرایم سازمانیافته
- حمایت از تلاشها برای از بین بردن شبکههای تبهکار فراملی درگیر قاچاق انسان، قاچاق مهاجران، جرایم سایبری و فعالیتهای مالی غیرقانونی
- تقویت کنترل مرزها و توسعه همکاریهای منطقهای و بینالمللی برای جلوگیری از عملیات تبهکارانه سازمان یافته
- انجام تحقیق و تحلیل در مورد روندها و تهدیدهای نوظهور مرتبط با جرایم سازمان یافته
3) مقابله با فساد
- کمک به کشورهای عضو در اجرای کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه فساد (UNCAC ) و توسعه راهبردهای جامع مبارزه با فساد
- ارائه کمکهای فنی در ایجاد کمیسیونهای مبارزه با فساد اداری، ارتقای شفافیت و تقویت سازوکارهای پاسخگو
- کمک به بازیابی داراییهای مسروقه و حمایت از تلاشها برای جلوگیری از پولشویی و جریانهای مالی غیرقانونی
- ارتقای صداقت، اخلاق و حکمرانی خوب در بخشهای دولتی و خصوصی
4) ترویج عدالت کیفری
- کمک به کشورهای عضو در تقویت سیستمهای عدالت کیفری مستقل داخلی، از جمله اجرای قانون، استقلال قوه قضائیه و بهبود مدیریت زندانها
- ارائه کمکهای فنی برای بهبود دسترسی به عدالت، ترویج محاکمات عادلانه و تقویت چارچوبهای قانونی
- حمایت از برنامههای احکام جایگزین و توانبخشی برای کاهش تکرار جرم و ارتقای توانبخشی و ادغام مجدد مجرمان در جامعه سالم
- ایجاد ظرفیت از طریق برنامههای آموزشی، اشتراک دانش و ارتقای استانداردهای حقوقی بینالملل
5) پیشگیری و مبارزه با تروریسم
- کمک به کشورهای عضو در توسعه چارچوبهای قانونی برای مقابله با تروریسم و تصویب کنوانسیونهای بینالمللی مربوطه
- افزایش ظرفیت سازمانهای مجری قانون برای پیشگیری و بررسی اقدامات تروریستی، از جمله بهاشتراکگذاری اطلاعات و اقدامات امنیت مرزی
- حمایت از تلاشها برای مقابله با تامین مالی تروریسم و ارتقای همکاری بینالمللی در تبادل اطلاعات
- ارائه کمکهای فنی و کارشناسی در مقابله با استفاده از اینترنت و رسانههای اجتماعی برای اهداف تروریستی
6) مقابله با قاچاق انسان و قاچاق مهاجران
- کمک به کشورهای عضو در توسعه راهبردهای جامع برای مبارزه با قاچاق انسان و حمایت از قربانیان این پدیده
- تقویت قوانین و ظرفیتهای اجرای قانون برای تحقیق و تعقیب قضایی پروندههای قاچاق انسان و قاچاق مهاجران
- ارائه پشتیبانی برای شناسایی قربانیان قاچاق انسان، حفاظت، و ارائه خدمات ضروری
- توسعه همکاری و هماهنگی بینالمللی کشورها برای حل معضل شبکههای قاچاق و قاچاق فرامرزی
جمعبندی
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد تلاشهای خود را در همه زمینههای پیشگفته با هدف کمک به کشورهای عضو در رسیدگی به چالشهای کلیدی جهانی مربوط به مواد مخدر، جنایت، فساد، تروریسم و قاچاق انسان انجام میدهد. آنداک از طریق ابتکارات، ظرفیتسازی و مشارکتهای خود، در ارتقای همکاری بینالمللی و حمایت از راهحلهای پایدار برای این مسائل پیچیده نقشی حیاتی ایفا میکند.
عارف دهقاندار، همکار پژوهشی موسسه کادراس
منابع
