آغاز مناقشه حقوقی بر سر قانونیسازی کانابیس در ایتالیا
قانونیسازی کانابیس در ایتالیا در ادامه این روند در نقاط مختلف جهان به ایستگاه اول رسیده است؛ دادگاهی منطقهای در ایتالیا حکم داده است که نام «کانابیس» از گروه انواع مواد مخدر حذف شود. این دادگاه در پاسخ به شکایتی جدید، آییننامه ارائهشده توسط انجمن مبارزه با کانابیس را که در یک سال اخیر موجب طبقهبندی کانابیس به عنوان ماده مخدر شده بود، لغو کرد. در مقابل، دادگاه اداری منطقه لاتزیو این فرمان را باطل کرد و به مقامات دستور داد که برای مطابقت آن با قوانین ایتالیا، با اتحادیه اروپا هماهنگیهای لازم صورت بگیرد. این گروه مدت کوتاهی پس از صدور این حکم در ژانویه 2022 شکایت خود را ارائه کرد.
آغاز داستان
در سال ۲۰۱۶، ایتالیا قانون شماره ۲۴۲ مورخ ۲ دسامبر ۲۰۱۶ در مورد ترویج کشت و زنجیره تأمین کشاورزی-صنعتی شاهدانه را تصویب کرد که منجر به آزادسازی مصرف «کانابیس سبک» با محتوای THC کمتر از ۰.۶٪ شد. دولتهای بعدی در پی لغو این قانونیسازی برآمدند و برخی از موارد مصرف آن را ممنوع کردند. روز ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵، دادگاه اداری منطقهای لاتزیو (TAR) ممنوعیت دولت ایتالیا در مورد مصرف ترکیبات خوراکی CBD مشتق از گیاه شاهدانه، از جمله عصاره گلها، برگها یا ساقهها» را تأیید کرد. CBD به عنوان مکمل در محصولات مختلف مراقبت شخصی استفاده میشود و برخلاف THC، باعث مسمومیت فرد نمیشود. طبق ممنوعیت دولت، CBD فقط میتواند برای اهداف دارویی و با نسخه تعیینشده توسط مصوبه وزارت بهداشت مورخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۴ استفاده شود.
روز 12 آوریل 2025، قانون جدیدی در ایتالیا به اجرا درآمد که نگهداری و فروش گلهای صنعتی شاهدانه را محدود میکرد و آنها را به عنوان مواد مخدر طبقهبندی میکرد. این قانون برای جلوگیری از مصرف محصولاتی که شامل یا حاوی گل آذینهای شاهدانه هستند و میتوانند وضعیت روانی-فیزیکی کاربر را تغییر دهند و باعث رفتارهایی شوند که امنیت عمومی، امنیت یا ایمنی جادهها را به خطر میاندازند، طراحی شده است.
براساس بیانیه گروههای معتبری همچون « Canapa Sativa Italia»، « Sardinia Cannabis»، « Federcanapa» و « Resilienza Italia» امکان اعمال محدودیت بر این بخش کشاورزی وجود ندارد. کنوانسیون بینالمللی مواد مخدر معتقد است این ماده تنها به حوزه مخدری محدود نمیشود، پس نمیتوان آن را صرفا برای کاربردهای صنعتی یا دارویی محدود کرد. بنابراین کانابیس یک ماده مخدر نیست و ممکن است بهطور قانونی در داخل و سراسر اتحادیه اروپا و براساس حکم حکم لازم الاجرایی که در سال 2020 اعلام شد بین کشورهای عضو تجارت شود. این حکم براساس یافتههای مشهور دادگاه دادگستر اتحادیه اروپا در همان سال بود.
یکی از استدلالهای این دادگاه ایتالیایی، اصل تسری و استناد به حکم دادگاهی در فرانسه بود که براساس آن، شورای دولتی این کشور استفاده کمتر از حد تعیینشده این ماده را (با انتقال THC کمتر به بدن فرد و بدون خطر برای سلامتی) مجاز اعلام کرد. اعلام این حکم خبر خوبی برای کشاورزان و صنعتگران ایتالیایی است که با استناد به آن بتوانند برای قانونی سازی کامل یا مرحلهای کانابیس به مسیر کشورهایی همچون هلند یا آلمان قدم بگذارند.
شباهت ایتالیا و آلمان
ایتالیا قدم در مسیری گذاشته است که آلمان تقریبا در مراحل نهایی آن قرار دارد. کارل لاوترباخ، وزیر بهداشت آلمان پیشنویش قانونیسازی کامل کانابیس (مطابق با الگوی کانادا) را اعلام کرد. براساس این قانون احتمالی قرار است ماریجوانا از طبقه بندی مواد مخدر خارج شود و چرخه تولید، تحویل و فروش این ماده مخدر با مجوز دولت فدرال آلمان انجام شود. طبق این قانون، قرار است ضمن وضع مالیات (۱ میلیارد یورو در سال) بر تجارت ماری جوانا، هر فرد بزرگسال اجازه مصرف شخصی ۲۰ الی ۳۰ گرم کانابیس را داشته باشد. لاوترباخ سال ۲۰۲۴ را زمان احتمالی تصویب این قانون اعلام کرده است.
در مسیر قانونی سازی کانابیس در آلمان شاید هر یک از احزاب نظرات مختلفی داشته باشند، اما تمام آنها روی رهایی از بازار غیرقانونی ماری جوانا توافق دارند. بهعنوان مثال، حزب دموکراتهای آزاد چشم به مالیات میلیاردی حاصل از اقتصاد قانونی کانابیس دوخته است یا احزاب سبز چشم به برچیده شدن کامل بازارهای غیرقانونی مواد و فروش آزاد ماری جوانا دوختهاند. در سوی مقابل، احزاب و سیاست مداران اپوزوسیون ضمن مخالفت با این لایحه به صورت علنی به دنبال وتوی کمیسیون اتحادیه اروپا هستند. نکته جالب توجه آن است که لابی مافیای جهانی مواد مخدر به قدری قدرتمند شده است که میتواند فضای رسانهای، مقامات دولتی و حتی برخی کارشناسان را برای نیل به اهداف خود بسیج کند.
