Tag: کانابیس

گزارش مخدری مرکز اروپایی EMCDDA در سال 2022 نیز به مانند سال‌های قبل برپایه فرصت‌ها و تهدیدهای مخدری کشورهای قاره سبز منتشر شد. این گزارش از جدیدترین داده‌ها برای مرور کلی مسائل نوظهوری که وضعیت مخدری اروپا را تحت تاثیر قرار می‌دهد، استفاده می‌کند. براساس یک روش ترکیبی، با استفاده از داده‌های طیف وسیعی از منابع معمول و مکمل، این گزارش تحلیلی را از وضعیت فعلی اروپا ارائه می‌دهد و همچنین برخی از پیشرفت‌ها را که ممکن است پیامدهای مهمی برای سیاست‌گذاران در حوزه مواد مخدر در پی داشته باشد، برجسته می‌کند.

ارزیابی کلی این گزارش آن است که میزان در دسترس بودن و استفاده از مواد در سطح بالایی در سراسر اتحادیه اروپا باقی مانده است اگر چه تفاوت‌هایی نیز وجود دارد. براساس این ارزیابی‌ها تخمین زده می‌شود که تقریبا 83.4 میلیون یا 29 درصد از افراد بزرگسال (15 تا 64 سال) در اتحادیه اروپا تا به حال سابقه مصرف انواع مخدر غیرقانونی را داشتند. در این آمار تعداد مردان 50.5 میلیون نفر و تعداد زنان 33 میلیون نفر برآورده شده است. کانابیس با 22 میلیون مصرف کننده بزرگسال اروپایی همچنان به مانند سال قبل در صدر قرار دارد. پس از کانابیس، محرک‌ها در دومین دسته شایع استعمال مواد قرار دارند. تخمین زده می‌شود که در سال گذشته 3.5 میلیون نفر بزرگسال کوکائین، 2.6 میلیون نفر MDMA و 2 میلیون نفر آمفتامین مصرف کردند.

در سال گذشته میلادی حدود  1 میلیون اروپایی هروئین یا و سایر اوپیوئیدهای غیرقانونی را مصرف کردند. اگرچه شیوع مصرف اوپیوئیدها نسبت به سایر مواد مخدر کمتر است اما همچنان این گروه از مواد مخدر بیشترین سهم را از آسیب‌های پس از مصرف مواد دارند. این مسئله در مورد مواد اوپیوئیدی که اغلب در ترکیب با سایر مواد که عموما سه چهارم بیشتر در گزارش اتحادیه اروپا در سال 2020 وجود داشته، بیان شده است. توجه به این موضوع لازم است بیشتر افرادی که مشکلات مربوط به حوزه مواد مخدر دارند، از طیف وسیعی از مواد استفاده می‌کنندکه دارای ترکیبات پیچیده‌ای هستند؛ زیرا محصولات مخدری، روان گردان‌های جدید کنترل نشده و موادی همچون کتامین سبب بروز مشکلات زیادی در میان افراد مصرف کننده شدند. استعمال اینگونه مواد سبب بروز مشکلات پیچیده می‌شود که در مواردی همچون خودآزاری، بی‌خانمانی، جرم‌وجنایت و استثمار افراد و جوامع آسیب پذیر مشاهده می‌شود.

پایه مشکلات مخدری در اروپا، نوآوری مداوم در زمینه بازار مواد است که منجر به در دسترس بودن تعداد زیادی مواد مختلف با خلوص و تاثیر بالا شده است. بنابراین کاهش واردات مواد به اتحادیه اروپا و تولید در داخل این اتحادیه همچنان چالشی جدی برای سیاست گذاران محسوب می‌شود. محموله‌های بزرگ مواد که اغلب از طریق مسیرهای ترانزیتی جابه‌جا می‌شوند، به‌ویژه در کانتینرها کشف وضبط می‌شوند. این امر با نوآوری در مسیرهای جدید قاچاق، روش‌های پنهان سازی و فرآیندهای جدید تولید همراه شده است. براساس این گزارش اتحادیه اروپا نیز بدل به تولیدکننده بزرگ برخی مواد هم برای مصرف کنندگان داخلی و هم برای بازارهای جهانی تبدیل شده است. این امر با از بین بردن بیش از 350 مرکز تولید مواد مخدر در اتحادیه اروپا در سال 2020 تثبیت شده است. به نظر می‌رسد جهانی شدن سبب ایجاد برخی تغییرات شده که سبب نگرانی در میان گروه‌های تبهکار بین‌المللی و اروپایی شده است. نمونه این پدیده جدید درگیری کارتل‌های مکزیکی با تولیدکنندگان مواد مخدر مصنوعی در اتحادیه اروپا بوده است.

موسسه پژوهشی کادراس در راستای دست‌یابی به اهداف علمی خود با تعریف یک مدخل جدید درصدد است مجموعه‌ای از موضوعات راهبردی و مهم را برای مبارزه با مواد مخدر / محرک و روانگردان در ایران، منطقه جنوب غربی آسیا و نیز جهان تدوین کند. با توجه به اهمیت وافر برخی از موضوعات در دانش اعتیاد و مبارزه با آن ،مجموعه پیش رو با عنوان «گزارش‌ راهبردی» به انتشار خواهد رسید و در آن به موضوعاتی همچون «نارکوتروریسم»، «روندهای کشت و تولید و فروش مواد در جهان»، «تحولات بازارهای مصرف»، «وضعیت دولت‌های شکننده در مبارزه با مواد»، «جنگ با مواد و مقابله با عرضه»، «ظرفیت‌های ادیان در پیشگیری از اعتیاد و مقابله با آن»، «بررسی انتقادی تجربیات کشورهای پیشرو»، «ظرفیت‌های سیاست جنایی مشارکتی برای پیشگیری از اعتیاد»، «سیاست مخدری جمهوری اسلامی ایران» خواهد پرداخت. دومین شماره گزارش راهبردی موسسه کادراس در سال 1401 به « وضعیت مخدری اوکراین پس از آغاز جنگ با روسیه» می پردازد.

تعداد معتادان تزریقی (عمدتاً مواد اپیوئیدی) در سال‌های 2018-2020، 350 هزار نفر یا 1.7% جمعیت اوکراین تخمین‌زده شده‌است. این یکی از بالاترین آمارهای موجود در سطح جهان است. بیشتر اپیوئیدهای تزریقی شامل هروئین و متادون است که در بازارهای غیرقانونی به فروش می‌رسند. برآورد می‌شود که 22.6% از معتادان تزریقی مبتلا به بیماری «ایدز» هستند و بیش از نیمی از آنها (55%) به هپاتیت c مبتلا هستند. همچنین از سال 2011، تعداد افراد تزریقی و مبتلا به «ایدز» بدون تغییر باقی ماندند.

از این رو از همه پژوهشگران، استادان، علاقه‌مندان و ارباب نظر در این زمینه‌ها می‌‎خواهیم گزارش‌های یاد شده را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و نظرات، پیشنهادها و انتقادت خود را نیز به آدرس ایمیل info@cudras.ir ارسال نمایند.

برای مطالعه این گزارش راهبردی کلیک کنید…

سازمان بهداشت جهانی در گزارشی هشدار داد که بسیاری از جوانان آفریقایی روی به سوء مصرف مواد آوردند. سازمان ملل پیش‌بینی کرده است که تا سال 2030 تعدد مصرف کنندگان مواد در قاره آفریقا به میزان قابل توجهی افزایش پیدا خواهد کرد. هم‌اکنون 3000 هزار مصرف کننده مواد و معتاد تزریقی در مالیندی کنیا حضور دارند. به گزارش دفتر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل متحد در میان 1.3 میلیون میلیارد نفر جمعیت قاره آفریقا تا سال 2020 میزان مصرف اوپیوئید (ترامادول) در آفریقا 1.04 درصد و غرب آفریقا 1.9 درصد، کانابیس 6.32 در آفریقا و 9.27 درصد در غرب آفریقا، کوکائین 0.27 درصد در آفریقا و 0.15 درصد در غرب آفریقا و آمفتامین‌ها 0.41 درصد در آفریقا و 0.36 درصد در غرب آفریقا گزارش شده است.

سازمان بهداشت جهانی درباره سوء مصرف مواد مضر یا خطرناک همچون روان‌گردان‌ها، الکل یا مواد غیرقانونی هشدار داده است. در بیانیه این سازمان آمده است که مصرف غیرقانونی مواد مخدر پیامدهای نامطلوب بهداشتی- اجتماعی دارد زیرا بار مالی سنگینی را بر دوش افراد معتاد، خانواده‌ها و جامعه تحمیل می‌کند. سازمان ملل تخمین زده است که تا سال 2030 تعداد مصرف‌کنندگان مواد مخدر در قاره آفریقا 40 درصد افزایش خواهد یافت. در سراسر قاره آفریقا معتادان با وجود ترک اعتیاد با تبعیض و عدم حمایت مواجه می‌شوند. این موضوع بازیابی زندگی را برای افراد دشوار می‌کند. ریچارد اوپاره متخصص مدیریت اعتیاد به مواد مخدر در آکرا پایتخت غنا اعلام کرد که یک سیستم غربالگری برای تعیین اینکه فرد معتاد از کدام ماده مخدر استفاده کرده، در این کشور وجود دارد. پس از طی شدن مراحل جدا سازی افراد، میزان شدت اعتیاد افراد تعیین می‌شود. وی در ادامه گفت:«معتادان به مواد مخدر در مرحله سم‌زدایی تحت مراقبت‌های پزشکی قرار می‌گیرند تا از بهبودی وضعیت ایشان اطمینان حاصل شود.»

مالیندی که پیش از این با سواحل ماسه سفید و گردشگران ایتالیایی شناخته می‌شد، خانه یکی از بزرگ‌ترین گروه معتادان در کنیا است. این منطقه نیز به مانند سایر شهرهای ساحلی در شرق آفریقا، محلی برای قاچاق بین‌المللی مواد مخدر از افغانستان به غرب است. براساس گزارش دفنر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل، اپیوئیدها، اکستازی، مت‌آمفتامین از جمله مواد پر مصرف در این قاره هستند. تعداد زیادی از معتادان از طریق تزریق اقدام به مصرف مواد می‌کنند. استفاده از این روش با توجه با سرنگ‌ها و سوزن‌های آلوده باعث انتقال ویروس‌های خطرناکی همچون ایدز، هپاتیت B و  Cمی‌شود.  از سال 2005، در غرب آفریقا گینه بیسائو یک مرکز مهم‌ برای قاچاق مواد مخدر؛ به‌ویژه کوکائین محسوب می‌شود. در بین سال‌های 1980 تا 1999 رئیس جمهور سابق گینه بیسائو ژائو برناردو پس از شش سال تبعید از پرتغال برگشت و این کشور را تبدیل به دولت مخدری کرد. کالواریو آهوخاری رئیس سابق اینترپل در این کشور به دویچه‌وله گفت:«اربابان مواد مخدر در گینه بیسائو احساس خوبی در خانه خود دارند، مثل اینکه در بهشت هستند.»

کارشناسان معتقدند همه‌گیری کووید- 19، بیکاری، افزایش هزینه‌های زندگی و فقدان چشم‌انداز موجب افزایش سوء مصرف مواد در کل این قاره شده است. آلفنوس ماینا داوطلب فعال در یک مرکز توانبخشی مبتنی بر جامعه مالیندی گفت که زمانی که مدارس در دوران قرنطینه بسته شدند، تعداد مصرف کنندگان جوان افزایش یافته است. وی در ادامه افزود:«در مالیندی اگر هروئین مصرف نمی‌کنید، قات، ماری جوانا یا سیگار مصرف می‌کنید.» مایانا و دیگر کارشناسان معتقدند که عموم مردم باید سوء مصرف مواد را نه جرم بلکه بیماری تلقی کنند. ایشان معتقدند که که مبارزه با انگ اجتماعی و ارائه خدمات توانبخشی و مراقبت‌های پزشکی رایگان به کسانی که درخواست دادند، بسیار امری مهم و حیاتی است.

براساس گزارش‌های بین‌المللی جمعیت قاره آقریقا تا سال 2050، با رشدی 2.5 برابری به عدد 2 میلیارد و پانصد میلیون نفر خواهد رسید. در این بازه زمانی پیش‌بینی می‌شود که 60 درصد جمعیت این قاره افراد زیر 25 سال خواهند بود. این نیروی جوان اگر تحت مدیریت صحیح و اصولی دولت‌های آفریقایی قرار بگیرند می‌توانند موجب به حرکت درآوردن چرخ‌های توسعه در این قاره شوند. اما در روی دیگر سکه اگر شغل، مسکن، امکانات تحصیلی و بهداشتی کافی برای این جمعیت جوان فراهم نشود، آنگاه این این «فرصت» تبدیل به «تهدیدی خطرناک» برای واحدهای سیاسی این منطقه خواهد شد. رشد تروریسم، تشدید جرائم سازمان یافته همچون قاچاق مواد مخدر و قاچاق انسان، سوء مصرف مواد و … از جمله پیامدهای شکست دولت‌های این منطقه برای کنترل و مدیریت نسل جوان خواهد بود.

به گزارش دفتر مبارزه با جرم و مواد مخدر سازمان ملل متحد، بسیاری از جوانان آفریقایی به سوء مصرف انواع مواد مخدر و محرک روی آورده‌اند. سازمان ملل پیش بینی می‌کند که تا سال ۲۰۳۰ تعداد مصرف کنندگان مواد مخدر در آفریقا به میزان قابل توجهی افزایش پیدا خواهد کرد. این در حالی است که سیر سرمایه گذاری و رشد اقتصادی در قاره آفریقا باید به شکل بیشتر جوانان این قاره را به سمت افزایش میزان تحصیلات، ایجاد مشاغل پایدار، نوآوری علمی-فنی و … سوق دهد اما در عمل سیاست‌های ضعیف دولت‌های آفریقایی سبب ایجاد انحراف در مسیر تربیت و رشد جوانان آفریقایی شده است.

سازمان بهداشت جهانی سوء مصرف مواد را به عنوان مصرف مضر یا خطرناک مواد روان گردان از جمله الکل و مواد مخدر غیر قانونی توصیف می‌کند. این بیانیه می‌گوید که مصرف غیرقانونی مواد مخدر پیامدهای نامطلوب بهداشتی و اجتماعی دارد زیرا بار مالی سنگینی را بر دوش مصرف کنندگان، خانواده‌ها و جامعه وارد می‌کند. علاوه بر این مصرف مواد مخدر می‌تواند در بلند فرآیند توسعه کشورها را با تاخیر مواجه کرده و ایشان را گرفتار مسائل غیر ضروری کند. تا سال ۲۰۳۰ سازمان ملل تخمین می‌زند که تعداد مصرف کنددگان مواد در آفریقا ۴۰% افزایش خواهد یافت. در سراسر این قاره، معتادان به مواد مخدر اغلب با تبعیض و عدم حمایت مواجه شدند که حتی در صورت توقف مصرف، بازیابی زندگی را برای آنها دشوار می‌سازد. مسئله بازگشت معتادین به آغوش جامعه موضوعی جدی است که بسیاری از کشورهای در حال توسعه به آن توجه نکرده و به همین دلیل موجب بازگشت مجدد فرد به دامن اعتیاد می‌شوند.

براساس گزارش دفتر مبارزه با مواد مخدر و جر سازمان ملل متحد، در حال حاضر بیش ترین ماده مخدر غیرقانونی در این قاره کانابیس است. دومین گروه پر مصرف مواد مخدر، محرک‌های نوع آمفتامین (ATS) هستند که شامل «اکستازی» و مت‌آمفتامین می‌شود. با این حال تعداد بیشتری از مصرف کنندگان مواد مخدر که مواد تزریق می‌کنند؛ اگرچه این عمل خطرناک تلقی می‌شود زیرا استفاده از سوزن‌ها و سرنگ‌های آلوده می‌توانند ویروس‌هایی مانند ایدز، هپاتیت B و C را منتقل کنند. همچنین در غرب آفریقا، گینه بیسائو یکی از مراکز مهم برای قاچاق مواد مخدر بویژه برای کوکائین است. –این کشور در سال ۲۰۰۵، زمانی که رئیس جمهور سابق ژائو برناردو «نینو» ویرا که از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ با مشت آهنین بر کشور حکومت می‌کرد- پس از بازگشت از شش سال تبعید در پرتغال، دوباره انتخاب شد و یک دولت مخدری را ایجاد کرد.

با افزایش سرمایه‌گذاری‌های خارجی، انتقال فناوری و رشد دانش در قاره سیاه، بسیاری از تحلیل‌گران اتحادیه آفریقا رایکی از قطب‌های آتی اقتصاد جهانی می‌دانند. با این حال عدم رعایت توازن در توسعه تمام مناطق، بی‌توجهی به نیازهای ابتدایی نسل جدید و فساد حاکم در دستگاه‌های دولتی موجب افزایش قاچاق، ترانزیت و مصرف مواد مخدر در کشورهای آفریقایی شده است. این خظر بیش از همه جوانان و نوجوانان را تهدید می‌کند که در خلاء نظارت و مبارزه جدی با مواد مخدر، در معرض انواع مواد مخدر و محرک قرار دارند.

طی سال‌های اخیر مصرف کانابیس یا همان ماری جوانا در نقاط مختلف جهان با افزایش چشمگیری روبه‌رو بوده است. داده‌های آماری نشان از آن دارد که در سال ۲۰۲۰ نسبت افرادی که اقدام به مصرف این ماده این ماده کرده اند به کل جمعیت در آمریکای شمالی بالغ بر ۱۷.۳ درصد رسیده و این رقم برای کل جهان ۷.۶ درصد است. یعنی در جهان در سال ۲۰۲۰، حدود ۶۰۰ میلیون از جمعیت ۷.۹ میلیارد نفری جهان، نفر دست‌کم یک بار اقدام به مصرف کانابیس کرده اند.

بررسی میزان مصرف این ماده در کشورها و مناطق جهان مختلف به صورت تفکیکی نشان می‌دهد، در رژیم صهیونیستی نسبت افرادی که در سال ۲۰۲۰ تجربه مصرف کانابیس را داشته اند به ۱۷.۳ درصد کل جمعیت می‌رسد و از این حیث در جهان جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. این جامعه که اعم از چهار گروه است، افراد وابسته به مصرف کانابیس (معتادان)، مصرف کنندگان با اهداف پزشکی، مصرف کنندگان تفریحی و نیز افرادی که یک بار (یا به صورت پراکنده و موردی) تجربه مصرف را داشته‌اند. پس از رژیم صهیونیستی از این حیث جامائیکا، ایالات متحده، شیلی و کانادا در رده‌های دوم تا پنجم قرار گرفته اند که جز شیلی، همگی به قاره آمریکای شمالی تعلق دارند. همانطور که در آغاز نیز اشاره شد، این امر نشان از آن دارد مصرف کانابیس در این قاره سطح مصرف بالاتری دارد. نیوزلند و اروگوئه نیز به ترتیب با مصرف این ماده از سوی ۱۵.۳ و ۱۵.۲ درصد از جمعیت خود در سال ۲۰۲۰ از این منظر رده‌های ششم و هفتم جهان را اشغال کرده اند. در ادامه نگاهی کوتاه به روند قانونی شدن کانابیس در رژیم صهیونیستی خواهیم داشت.

همچنین رژیم صهیونیستی در تحقیقات پیرامون مصارف پزشکی کانابیس نیز سابقه قابل توجهی دارد و از دهه ۱۹۶۰ تحقیق بر روی خواص دارویی ماری‌جوانا را آغاز کرد. این رژیم نهایتاً در دهه ۱۹۹۰ اقدام به قانونی سازی مصرف کانابیس برای اهداف پزشکی و درمانی کرد. اما از آن هنگام به بعد رفته رفته برخورد نهادهای رسمی این رژیم با موارد حمل یا خرید و فروش کانابیس تا ۱۵ گرم (یعنی در حد مصرف شخصی) در عمل کنار گذاشته شد. از دهه ۲۰۱۰ اما موج حمایت از قانونی سازی مصرف کانابیس در سرزمین‌های اشغالی به برخی احزاب سیاسی نیز سرایت کرد و کم کم از مصرف شخصی این ماده به عنوان یک حق فردی سخن به میان آمد. در سال ۲۰۱۵ لایحه ای برای جرم زدایی از مصرف کانابیس برای شهروندان عادی این رژیم مشروط به مجوز پزشکی به پارلمان رفت و توانست از تصویب اکثریت بگذرد. در سال ۲۰۱۷ با تصویب لایحه جدیدی در کنست، مجازات زندان برای حمل کانابیس در حد مصرف شخصی، کنار گذاشته شد و جریمه مالی تصاعدی سه مرتبه ای جایگزین آن شد. در ژوئن ۲۰۲۰ نیز کابینه نتانیاهو لوایح جدیدی را برای افزایش حجم کانابیس مجاز به ۵۰ گرم و صدور مجوز برای خرید این ماده از برخی فروشگاه‌های تحت نظارت از سوی شهروندان بالای ۲۱ سال به پارلمان اسرائیل آورد و این دو لایحه در قرائت‌های اولیه به تصویب رسیدند، اما پیش از آنکه برای سومین بار به رأی گذاشته شوند، برنامه جدیدی از سوی کابینه برای این امر اعلام شد. برنامه جدید، کابینه نتانیاهو آن بود که لایحه جدیدی را از تصویب بگذراند که اولاً خرید کانابیس به شهروندان را به ارائه کارت شناسایی مشروط کند و ثانیاً کشت خانگی گیاه ماری‌جوانا را نیز مشروط به کسب مجوز، قانونی می‌کرد.

وزیر دادگستری تمایل خود برای تصویب لایحه جدیدی در این باره را اعلام کرد که به طور رسمی به «غیرمجرمانه» بودن مصرف تفریحی کانابیس اشاره کند. این طرح در ژوئیه ۲۰۲۱ به صحن پارلمان آورده شد، اما به دلیل عدم حمایت همه نمایندگان عضو ائتلاف حاکم (به ویژه حزب عربی رعم) تنها موفق به کسب ۵۲ رأی مثبت شد و در مقابل ۵۵ نماینده با آن مخالفت کردند. در حال حاضر مصرف تفننی کانابیس همچنان طبق قوانین اسرائیل، غیرمجاز به شمار می‌آید، اما تنها در صورتی که فرد در طول ۷ سال، سه بار به دلیل حمل کانابیس دستگیر شود، می‎‌توان علیه او پرونده قضایی گشود.

سازمان بهداشت جهانی و مدافعان سلامت عمومی در سراسر جهان روز  ۳۱ مه 2022 را به عنوان روز جهانی بدون دخانیات اعلام کرده اند و در سال اخیر تلاش‌های این حوزه با محوریت «تهدیدات دخانیات برای محیط زیست» برنامه ریزی شد. هدف کمپین جهانی ۲۰۲۲ افزایش آگاهی عمومی در مورد تاثیرات زیست محیطی کل چرخه دخانیات از کشت، تولید و توزیع آن تا زباله های سمی تولید شده آن است. همچنین، هدف این کمپین افشای تلاش صنعت تولید تنباکو برای پاکسازی شهرت خود و جذاب تر کردن محصولاتش با تمرکز بر بازاریابی دوستدار محیط زیست نیز می باشد.

از ابتدا تا انتها، چرخه تولید تنباکو یک فرآیند بسیار آلاینده و مضر است، آنچه بیشتر از این چرخه به ذهن متبادر می شود، آلودگی هوا است، در حالی که آسیب در کل رنجیره تولید رخ می دهد و بسیار پیچیده است.

• در سراسر جهان سالانه حدود ۳.۵ میلیون هکتار زمین برای کشت تنباکو از بین می رود. کشت توتون و تنباکو به تخریب ۲۰۰۰۰ هکتار زمین در سال و همین طور تخریب خاک کمک می کند.
• تولید تنباکو زمین را از آب، سوخت فسیلی و منابع فلزی خالی می کند.
• جهانی شدن زنجیده تامین و فروش دخانیات به ایم معنی است که صنعت دخانیات به شدت متکی به حجم بالایی از روش های حمل و نقل است.
• سالانه ۴.۵ میلیون ته سیگار به درستی دفع نمی شوند و ۱.۶۹ میلیارد پوند زباله سمی تولید می شوند و هزاران ماده شیمیایی را در هوا، خاک و آب آزاد می کنند.

هر چند مصرف کنندگان نسبت به محیط زیست آگاه تر شده اند و محصولات سازگارتر با محیط زیست را انتخاب می کنند و شرکت های تولید دخانیات، سازگاری زیست محیطی را به ستون جدایی ناپذیر تولید محصولات خود تبدیل کرده اند. همه این اقدامات مانند پاکسازی سواحل و بازاریابی محصولات جدید با عنوان دوستدار محیط زیست تنها برای منحرف کردن توجه عمومی از اقدامت مخرب خود برای محیط زیست است.

کمپین روز جهانی بدون دخانیات از دولت ها و سیاستگذاران می خواهد تا قوانین این حوزه شامل، اجرا و تقویت طرح های موجود برای ایجاد مسئولیت میان تولید کنندگان تنباکو در قبال هزینه های سازمان تجارت جهانی را افزایش دهد. به منظور مقابله با مخاطرات زیست محیطی و اقتصادی مواد زائد تنباکو توصیه می شود تا کشورها بر اساس کنوانسیون کنترل دخانیات به طور کامل تبلیغات، ترویج و حمایت از دخانیات را ممنوع کنند.

بوریسلاو سارافوف معاون دادستان و مدیر سرویس تحقیقات ملی بلغارستان در نشستی مشترک با وزیر کشور این کشور خبر از تشدید روند پیوستن دانش‌ آموزان این کشور به جرگه فروشندگان مواد مخدر داد. وی این دانش‌آموزان را نه مجرم بلکه قربانی وضعیت مخدری این کشور دانست. به گفته سارافوف در یکی از عملیات‌های پلیس قریب به 200 کیلوگرم کانابیس از یک پسر 16 ساله کشف و ضبط شده است.

به گفته مقامات وزارت کشور بلغارستان حدود 470 پرونده مقدماتی در خصوص پاکسازی و دستگیری 570 نفر وجود دارد. تمرکز اصلی این عملیات‌ها مدارس و محیط آموزشی است. تاکنون 3000 بازرسی در مکان‌های تحصیلی- آموزشی صورت گرفته است. وزیر کشور بلغارستان گفت که در جریان عملیات‌های پلیس در روستای گورنا اوریاهوویتسا رکورد کشف ماری جوانا، با دنبال کردن خط شبکه‌ای متصل به مدرسه، شکسته شد.

به دنبال پخش اخبار مربوط به اوج گرفتن «جنگ با مواد» در بلغارستان، رجب طیب اردوغان به وزیر کشور ترکیه دستور داده است تا با همتای بلغار خود در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر و خرده فروشی مواد مساعدت کند. دمرجیف وزیر کشور ترکیه گفت که در جریان سفر به ترکیه حتما از تجارت همتای ترک خود در برای فعالیت‌های مشابه در زمینه مبارزه با مواد مخدر استفاده خواهد کرد.

برای بسیاری از نوجوانان، بخصوص کسانی که در مقطع اول دبیرستان هستند، برقراری ارتباط و دوست شدن با دیگران، سخت است، چرا که در این سن اغلب افراد از رو در رو شدن و گفت و گو خجالت می‌کشند. دلیل دیگری که موجب رو آوردن نوجوانان به الکل و مواد مخدر می‌شود، تلاش برای به دست آوردن اعتماد به نفس است. یکی از راه‌های مؤثر برای جلوگیری از این موضوع می‌تواند عضویت در گروه‌های ورزشی، نویسندگی یا مواردی از این دست باشد.

دلیل اعتیاد بخش عظیمی از نوجوانانی که به مواد مخدر روی آوردند، فرار از زندان افسردگی است. ممکن است نوجوانان هنگامی که احساس غم یا افسردگی می‌کنند، مواد مخدر را به عنوان راهی برای فراموش کردن مشکلاتشان بدانند. در صورتی که علائم افسردگی را در فرزندتان مشاهده می‌کنید، جای سرپوش گذاشتن روی مشکل و مقصر دانستن خود شخص در روحیاتش، سعی کنید او را راضی کنید تا با شما به یک مشاور مراجعه کند. مجموعه این عوامل و برخی متغییرهای دیگر موجب روی آوردن این نسل به مصرف و حتی قاچاق مواد مخدر می‌شود.

با گسترده شدن امواج جهانی شدن و رنگ باختن عصر ایدئولوژی- مذهب، بیشتر کشورهای اروپایی دچار بحران‌های مشابهی در حوزه روی آوردن نسل جدید به مصرف افراطی انواع مواد محرک و مخدر شدند. امروز نوجوانان و جوانان که پس از سال 2000 میلادی به دنیا آمدند و در تمام تجربه زیسته خود پدیده اینترنت و کم‌رنگ شدن مرزها را تجربه کردند، تحت تاثیر صنعت فرهنگی غرب نسل جدید روی به روابط نامشروع، مصرف مواد، موسیقی‌های ناهنجار و عرفان‌های نوظهور آورده است.

با آنکه آلمان نسبت به سایر دولت‌های اروپایی (مانند هلند)، دیرتر روند قانونی سازی کانابیس یا همان ماری جوانا را آغاز کرد اما پس از طی مراحل سیاسی-حقوقی و کش‌وقوس فراوان میان موافقان و مخالفان قانون‌سازی این ماده محرک، به دنبال بدل شدن به نخستین دولت عضو اتحادیه اروپا می‌باشد که به صورت «کامل» اقدام به قانونی‌سازی کانابیس کرده است. به عبارت دیگر برلین در اقدامی به نفع صنعت جهانی ماری‌جوانا 80 میلیون شهروند خود را در خطر معتاد شدن به این ماده مخدری قرار داده است. در ادامه این یادداشت به بررسی آخرین اقدامات برلین در خصوص روند قانونی‌سازی کانبیس خواهیم داشت.

کارل لاوترباخ وزیر بهداشت آلمان پیش‌نویش قانونی‌سازی کامل کانابیس (مطابق با الگوی کانادا) را اعلام کرد. براساس این قانون احتمالی قرار است ماری‌جوانا از طبقه بندی مواد مخدر خارج شده و چرخه تولید، تحویل و فروش این ماده مخدر با مجوز دولت فدرال آلمان انجام شود. طبق این قانون قرار است ضمن وضع مالیات (1 میلیارد یورو در سال) بر تجارت ماری جوانا، هر فرد بزرگسال اجازه مصرف شخصی 20 الی 30 گرم کانابیس را داشته باشد. لاوترباخ سال 2024 را زمان احتمالی تصویب این قانون اعلام کرده است.

در مسیر قانونی سازی کانابیس در آلمان شاید هر یک از احزاب نظرات مختلفی داشته باشند اما تمام آنها بر روی رهایی از بازار غیرقانونی ماری جوانا توافق دارند. به عنوان مثال حزب دموکرات‌های آزاد چشم به مالیات میلیاردی حاصل از اقتصاد قانونی کانابیس دوخته است یا احزاب سبز چشم به برچیده شدن کامل بازارهای غیرقانونی مواد و فروش آزاد ماری جوانا دوخته‌اند. در سوی مقابل احزاب و سیاست‌ مداران اپوزوسیون ضمن مخالفت با این لایحه به صورت علنی به دنبال وتوی کمیسیون اتحادیه اروپا هستند. نکته جالب توجه آن است که لابی مافیای جهانی مواد مخدر به قدری قدرتمند شده است که می‌تواند فضای رسانه‌ای، مقامات دولتی و حتی برخی کارشناسان را برای نیل به اهداف خود بسیج کند.

سیاست‌های مخدری اتحادیه اروپا براساس کنوانسیون 1961 سازمان ملل کشورهای عضو را وادار می‌کند تا هرگونه اقدام لازم برای محدود کردن کشت، واردات، فروش و مصرف کانابیس در بخش‌های پزشکی- علمی اتخاذ کنند. در چنین شرایطی برلین امیدوار است با استناد به کنوانسیون 1988 سازمان ملل در خصوص کشت و مصرف شخصی و  حکم دادگاه قانونی اساسی آلمان در سال 1994 در خصوص آزادی مصرف مواد، به شرط آسیب نرساندن به دیگران، مسیر قانونی سازی کامل ماری جوانا را طی کند. بی‌شک اجرایی شدن این قانون می‌توان تاثیر قابل توجهی بر روی بازارهای مخدری اتحادیه اروپا و حتی جهان بر جای بگذارد.

طی سال‌های اخیر نشست‌های سیاسی- علمی بسیاری در خصوص تابوشکنی در مورد برخی مواد مخدر، مانند ماری جوانا در سطح سازمان‌های بین‌المللی- منطقه‌ای به نام «مصرف پزشکی» یا «مصرف تفریحی» برگزار شده و صدها مورد مقاله یا کتاب در این خصوص به رشته تحریر درآمده است. با این حال در خط عادی‌سازی تولید، توزیع و مصرف مواد مخدر به نظر می‌رسد بیش از آنکه مسیری مستقل و علمی برای بهبود عملکرد دولت یا افزایش سطح سلامت جامعه باشد، موضوعی در خدمت شبکه جهانی مواد مخدر و تجارت وابسته به این حوزه است. جدیدترین دست‌آورد شبکه جهانی مواد مخدر را می‌توان در قلب صنعتی اروپا یعنی کشور آلمان مشاهده کرد. دولت این کشور در جدیدترین سیاست مخدری خود قصد دارد تا به نام «مبارزه با قاچاق»، اقدام به قانونی کردن برخی مواد کند. البته این موضوع در مراحل ابتدایی خود می‌باشد و هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است.

براساس گزارش سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی و اروپایی، حوزه بالکان به دلیل موقعیت خاص ژئوپلیتیکی میان حوزه آناتولی و قاره اروپا، یکی از مسیرهای اصلی قاچاق مواد مخدر در جهان است. همچنین این حوزه جغرافیایی یکی از بازارهای نسبتا بزرگ مصرف انواع مواد مخدر یا محرک، به ویژه در میان نوجوانان و جوانان است. در ادامه این گزارش به بررسی آخرین گزارش مررکز اروپایی نظارت بر مواد مخدر و اعتیاد (EMCDDA) در خصوص وضعیت مخدری حوزه بالکان غربی خواهیم پرداخت.

داده‌های به دست آمده از بالکان غربی نشان می‌دهد که مصرف کلی مواد مخدر در این منطقه نسبت به همسایه خود یعنی اتحادیه اروپا بسیار کمتر است؛ اگرچه تفاوت‌های قابل توجهی در الگوی مصرف میان کشورهای حوزه بالکان غربی مشاهده می‌شود. براساس یافته‌های اخیر به نظر می‌رسد دولت‌های این منطقه باید نظارت بیشتری بر نسبت به مصرف مواد مخدر، به ویژه کوکائین قرار دهند، زیرا داده‌های به دست آمده نشان از افزایش مصرف این مواد در آینده دارد.

یکی از چالش‌های اصلی منطقه بالکان کاهش خدمات و بودجه محلی و بین‌المللی برای کمک به افراد آسیب دیده از پدیده اعتیاد است. به عبارت دیگر این منطقه نیاز اساسی به افزایش خدمات درمانی برای افراد مبتلا به اعتیاد دارد. هم‌اکنون الگوهایی که برای کمک به این گروه از افراد اختصاص داده شده ناکافی و توسعه نیافته به نظر می‌رسد.

دیگر نکته کلیدی در این گزارش تاکید بر نقش شبکه‌های جنایتکار بالکان غربی به عنوان بازیگران کلیدی در بازار مواد مخدر منطقه و اتحادیه اروپا است. این موضوع تا حد زیادی منعکس کننده موقعیت جغرافیایی بالکان غربی در تقاطع تعدادی از مسیرهای قاچاق مواد مخدر (مثلا نقش بالکان در ترانزیت هروئین) است؛ اما طی سال‌های اخیر برخی مسیرهای نوظهور مخدری همچون مسیر ترانزیت کوکائین ظهور و بروز پیدا کرده‌اند. این گروه‌های جنایتکار و غیرقانونی تاثیر قابل توجهی بر امنیت، حکمرانی و حاکمیت قانون در این منطقه دارند.

برخی شبکه‌های جنایی در حوزه بالکان غربی، مدل تجاری جدیدی برای مشارکت مستقیم در تولید کانابیس در اتحادیه اروپا اتخاذ کردند. حضور آنها در برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا که عمدتا مربوط به تاسیسات داخلی است، بسیار مورد توجه ناظران منطقه‌ای و بین‌المللی قرار گرفته است. الگوی کشت کانابیس در این منطقه در حال تغییر و متنوع شدن است. در مقابسه به سال گذشته آلبانی میزان بسیاری کمتری کانابیس در خارج از محیط خانه‌ها کشت می‌کند، این در حالی است که کشت این گیاه در مقیاس بزرگ در سایر بخش‌های بالکان غربی افزایش یافته است.

بنابر آمار ارائه شده از سوی اینترپل، ۹۰ در‌صد هروئینی که در افغانستان تولید می­شود از مسیر بالکان عبور کرده و به مقصد کشورهای اروپا قاچاق می‌شود. نقطه‌ی کانونی در این مسیر ترکیه ‌است که از این نقطه در سه محور ترانزیت صورت می‌گیرد؛ این سه محور عبارتند از: ۱- مسیر جنوبی از کشور یونان­، آلبانی­، و ایتالیا و ۲- مسیر محور مرکزی از کشور بلغارستان­، مقدونیه­، صربستان­، مونته نگرو­، بوسنی و هرزگوین­، اسلونی­، کرواسی و ایتالیا یا اتریش و ۳- مسیر شمالی از کشور بلغارستان­، رومانی تا اتریش­، مجارستان­، چک­، لهستان­ یا آلمان.