آیا ماریجوانا اعتیادآوراست؟
بشرسه هزار سال قبل از میلاد نخستین بار از کانابیس برای تهیه غذا، دارو و طناب استفاده کرده. کانابیس به دلیل خواص مخدری، کاربردهای بسیاری در مراسم دینی- قومی و اجتماعات بشری در هند و آسیای مرکزی داشته است. همچنین در میان صوفیان مسلمان با نامهایی همچون «بنگ» و «چرس» رواج بسیار زیادی دارد. با وجود ریشههای تاریخی مصرف کانابیس یا ماریجوانا، این ماده نخستین بار در سال 1925 مشمول کنوانسیون بینالمللی تریاک شد. در اواخر دهه 1960 میلادی با هدف ایجاد هماهنگی بینالمللی برای مبارزه با مواد مخدر، مصرف و قاچاق ماریجوانا در اکثر کشورها تحت محدودیتهای شدید قرار گرفت و دولتها مجازاتهای سنگینی برای تولید، فروش و عرضه آن پیشبینی کردند.
در این یادداشت ضمن بررسی تاثیرات ماری جوانا بر بدن، به این سوال پاسخ دهیم که آیا واقعا ماری جوانا اعتیادآور است؟
مروری بر ترکیبات ماریجوانا
بیشک یکی از پر مناقشهترین مواد موجود در بازار، ماریجوانا یا همان «علف» و «گل» است که از گیاه کانابیس به دست میآید. یکی از ترکیبات ماریجوانا، مادهای به نام THC (تتراهیدروکانابینول) است که با تحریک سلولهای مغزی به تقویت حس «شادی»، «خنده زیاد»، «آرامش» و «افزایش اشتها» در شخص مصرف کننده میانجامد. همین خواص جذاب است که مصرفکنندگان، بهویژه نوجوانان و جوانان را بدون توجه به عوارض به سوی مصرف بیرویه این مواد در مهمانیهای شبانه یا گروههای دوستی میکشاند. این مواد به صورت زیر زبانی، خوراکی و تدخینی مصرف میشود.
قانونیسازی ماریجوانا در جهان
با آغاز قرن بیست و یکم، بسیاری از کشورهای جهان بهویژه دولتهای اروپایی بحث مصرف دارویی کانابیس و سپس قانونیسازی ماریجوانا را در دستور کار خود قرار دادند. در سال 2013، اروگوئه به عنوان نخستین کشور جهان لایحه تولید و تجارت آزاد ماریجوانا را تصویب کرد و این ماده را قانونی اعلام کرد. در قاره سبز نیز کشورهایی همچون هلند، بلژیک، پرتقال، بریتانیا، اسپانیا، آلمان، کرواسی، لهستان، دانمارک، نروژ و سوئیس بدون توجه به تاثیرات منفی این مواد به سوی قانونیسازی آن رفتند. مصرف ماریجوانا یا کانابیس در بسیاری از ایالتهای آمریکا نیز آزاد شده است و نسبت به تولید و مصرف آن سختگیری جدی انجام نمیشود. براساس آمارهای منتشرشده، تاکنون 100 میلیون آمریکایی تجربه مصرف ماریجوانا را داشتهند که یکچهارم آنها طی سالهای اخیر اقدام به استعمال این مواد کردهاند.
پاسخ به یک شایعه بیاساس: آیا ماریجوانا بیخطر است؟
در میان بسیاری از جوانان باوری وجود دارد که ماریجوانا را غیراعتیادآور میدانند، اما تحقیقات علمی به نتایج متفاوتی رسیده است؛ بهعنوان نمونه، تحقیقات نشریه معتبر لنست نشان میدهد قدرت اعتیادآوری ماریجوانا کمتر از الکل یا سیگار است، اما همچنان میزانی از وابستگی را در افراد ایجاد میکند. به بیان دیگر، «گل» مادهای بیخطر نیست که صرفا برای پر کردن اوقات فراغت به صورت تفریحی مصرف شود بلکه به وابستگی فرد میانجامد.
افزایش تپش قلب، اشتهای کاذب، کم شدن حافظه، ناباروری، اختلال در تمرکز، اسکیزوفرنی و زوال شخصیت از جمله آسیبهای مصرف ماریجوانا است. البته باید بدانید که مصرف دوز بالای ماریجوانا مستقیما سبب مرگ افراد نمیشود، بلکه خطرات منجر به مرگ را به دلیل ایجاد اختلالات روانی افزایش میدهد.
سخن آخر
متاسفانه امروزه ماری جوانا یا «گل» دومین مخدر پرمصرف بعد از تریاک در ایران است و در میان نوجوانان و جوانان نیز محبوبیت خاصی یافته است. توجه داشته باشید که شایعاتی چون بیخطر بودن ماریجوانا کاملا غلط است وتحقیقات پزشکی آسیبهای این مواد برای مغز را تایید میکند.
منابع
https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(22)00161-4/abstract
https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(26)00086-6/fulltext
