آیا مصرف مخدر شیشه کشنده است؟
مخدر شیشه یا کریستال متآمفتامین از شایع ترین مواد روانگردان در بازار ایران است. افراد بسیاری با تصور افزایش انفجاری انرژی یا تحمل دورههای بیخوابی طولانی به سراغ مصرف شیشه میروند. شیشه عوارض هولناک و جبرانناپذیری برای بدن و روان مصرفکنندگان دارد که پزشکان و متخصصان ترک سوء مصرف مواد پیوسته بر آنها تأکید میکنند. اما در این یادداشت کادراس به این سوال کلیدی پاسخ میدهیم که آیا مخدر شیشه کشنده است؟ آیا مصرف متآمفتامین اثرات مرگبار دارد؟
تاریخچه تولید مخدر شیشه
متآمفتامین یا مخدر شیشه اولین بار در سال 1887 در آزمایشگاههای آلمان ساخته شد و برای کاهش وزن و درمان افسردگی و بیش فعالی به کار میرفت. در جنگ جهانی دوم، ژاپنیها برای تقویت توان سربازان خود پیش از نبرد از شیشه استفاده میکردند.
پس از دو نقطه عطف اواخر قرن نوزده میلادی و جنگ جهانی دوم، انواع مختلف متآمفتامین با عناوین گوناگون راهی بازار مصرف شد.
شکلهای مخدر شیشه و روشهای مصرف آن
مخدر شیشه معمولاً بهصورت سنگها یا کریستالهای براق سفید مایل به آبی یا بلورهای پودرشده عرضه میشود. نامهای خیابانی رایج این مخدر در ایران، شیشه، مت، کریستال، تینا یا یخ است. کریستال یا پودر مخدر شیشه، تلخ و بیبو است و قابلیت حل شدن در آب را نیز دارد.
متآمفتامین اغلب به صورت تدخینی مصرف میشود، اما برخی آن را از طریق استنشاق، تزریق یا خوراکی نیز مصرف میکنند.
سازوکار اثر مخدر شیشه
متآمفتامین پس از ورود به سیستم عصبی مرکزی باعث آزاد شدن ناگهانی انتقالدهنده عصبی دوپامین در مغز میشود. به این ترتیب، تحریک سلولهای مغزی و افزایش حالت تهاجمی در فرد مصرفکننده اتفاق میافتد.
فرد اثرات کریستال متآمفتامین را بسته به نحوه مصرف، بلافاصله یا ظرف 20 دقیقه احساس میکند. تدخین یا تزریق مخدر شیشه آن را به سرعت وارد جریان خون و مغز میکند و حالت سرخوشی فوری و شدید پدید میآورد. دیگر اثرات کوتاهمدت مخدر شیشه شامل انرژی و هشیاری شدید، شادی، سرخوشی و اعتماد به نفس بالا، تمایل به حرفزدن با دیگران یا تحریک جنسی و بیاشتهایی است.
البته احساس سرخوشی بهسرعت از بین میرود و به حالت افت شدید احساسات قبلی میرسد. به همین دلیل، برخی افراد سعی میکنند از طریق مصرف مکرر شیشه با الگوی افراط، سرخوشی خود را طولانیتر کنند. اما مصرف مکرر به این روش، خطر ابتلا به اختلال مصرف متآمفتامین را افزایش میدهد.
عوارض مخدر شیشه
مصرف مخدر شیشه با درگیری گسترده بخشهای مختلف بدن همراه است، بهگونهای که گاه از آن به مرگ تدریجی یاد میکنند. از تضعیف مغز تا اختلال عملکرد چشم و گوش، پارانویا، اضطراب، افزایش فشار خون، آسیب کلیوی و ضربان قلب نامنظم از عوارض این محرک خطرناک است. مصرف طولانیمدت آن نیز ممکن است منجر به بیخوابی، از دست دادن حافظه، گیجی، بیخوابی، اختلالات خلقی، ابتلا به اختلال مصرف و مشکلات متنوع دیگری برای سلامتی فرد شود.
علائم روانپریشی، مانند دیدن و/یا شنیدن چیزها و صداهای غیرواقعی یا ناموجود (توهم) و باورعمیق به اتفاقات و داستانهای دروغین (هذیان)، حتی وقتی فرد تحت تاثیر مواد نیست هم از عوارض مخدر شیشه برای سلامتی روان به حساب میآید.
برخی مطالعات نیز کاهش عملکرد شناختی مرتبط با مصرف طولانیمدت متآمفتامین، از جمله مشکل در یادگیری کلامی و کاهش زمان واکنش (کاهش سرعت حرکت) را نشان دادهاند.
بیشتر بخوانید:
معرفی کتاب شیشه و محرکها؛ رویکردی مفهومی به پیامدهای جسمی و روانی مصرف محرکها
مخدر شیشه چگونه باعث مرگ میشود؟
مصرف مخدر شیشه میتواند باعث بیاشتهایی، افزایش فعالیت فیزیکی، افزایش دمای بدن، تحریکپذیری و خشونت و تنگی نفس یا ایست تنفسی در فرد مصرفکننده شود. تشنج ناشی از افزایش زیاد دمای بدن میتواند به مرگ فرد بینجامد. همچنین با انقباض شدید رگها و ضربان قلب سریع، احتمال بروز سکته مغزی و قلبی را افزایش میدهد.
کریستال متآمفتامین گاهی همراه فنتانیل مصرف میشود که در بسیاری از موارد به دلیل بیشمصرفی، مرگ مصرفکنندگان را به همراه دارد.
علاوهبر این، مصرف متآمفتامین میتواند از دو طریق در ابتلا به ویروسهایی مانند HIV یا هپاتیت B و C نقش داشته باشد:
- بین مصرفکننندگان تزریقی به دلیل استفاده از تجهیزات مشترک تزریق، از جمله سرنگ HIV و هپاتیت B و C انتقال
- به دلیل تأثیرات بر میل جنسی و افزایش اعتماد به نفس، ممکن است منجر به تغییر در رفتارهای جنسی، مانند داشتن شرکای جنسی متعدد و استفاده کمتر از اقدامات محافظتی شود. این امر احتمال انتقال HIV و هپاتیت ویروسی را افزایش میدهد.
ضمنا مصرف مخدر شیشه اثربخشی درمان HIV را کاهش میدهد. افزایش احتمال ابتلا به عفونتهای باکتریایی، مانند عفونت قلبی به نام اندوکاردیت عفونی از طریق تجهیزات تزریق مشترک نیز از آن دسته عوارضی است که احتمال مرگ فرد مصرفکننده را بالا میبرد.
منابع
https://nida.nih.gov/research-topics/methamphetamine
