تجربه زندان ناشی از مصرف مواد در میان زنان
اغلب زنانی که تجربه زندان ناشی از مصرف مواد را دارند، متحمل عواقب جدی طولانیمدتی میشوند که بر جنبههای مختلف زندگیشان تأثیر میگذارد. در اغلب موارد، با وجود ادعای عمل بر اساس سیاستها و شیوههای عاری از تبعیض جنسیتی، زنان تحت روشهای اصلاحی مشابه با مردان قرار میگیرند، چون بیشتر این خدمات و روشها برای مردان طراحی شده است.
در این یادداشت مختصر به بررسی تجربه زندان ناشی از مصرف مواد در میان زنان میپردازیم.
بدنامی زندان و تقویت کلیشههای جنسیتی
سابقه مصرف مواد مخدر و حبس در هر دو گروه مردان و زنان باعث بدنامی میشود، اما به دلیل کلیشههای مبتنی بر جنسیت که استانداردهای متفاوتی را از زنان انتظار دارد، میزان بدنامی مصرف مواد و حبس در مورد زنان بسیار بیشتر است و ممکن است حالت افزاینده داشته باشد. بهعنوان مثال، زنانی که مواد مخدر مصرف میکنند یا درگیر فعالیت مجرمانه میشوند، منافی با نقش سنتی مادران و مراقبان در نظر گرفته میشوند. بنابراین، زنی که سابقه زندانی شدن داشته باشد، ممکن است مورد بدرفتاری توسط دیگران قرار گیرد، به دلیل سابقه کیفری خود از دسترسی به مسکن یا شغل محروم شود یا به دلیل برآورده نکردن انتظارات اطرافیانش، احساس بیارزشی درونی در وی شکل بگیرد.
مشکلات روانی و سوءاستفادههای جنسی
همچنین ممکن است زنان زندانی سابقه طولانی سوءمصرف مواد و مشکلات روانی داشته باشند. بیشتر زنانی که به جرائم مرتبط با مواد مخدر متهم میشوند، از اختلالات مصرف مواد، اختلالات روانپزشکی و سابقه سوءاستفاده جسمی و جنسی رنج میبرند. تحقیقات نشان میدهد بسیاری از زنانی که به جرائم مرتبط با مواد مخدر، بهویژه قاچاق مواد مخدر دستگیر شدهاند، قربانی قاچاق انسان یا قاچاق جنسی و مجبور به حمل مواد مخدر بودهاند. هرچند، تعداد محدودی از زنان زندانی خدمات بهداشتی مورد نیاز بهمنظور رسیدگی به اختلالات مصرف مواد مخدر، سایر بیماریهای همزاد، یا مشکلات بهداشت باروری را دریافت میکنند. علاوه بر این، از آنجا که دوری از خانه احتمال اثرگذاری مخرب بیشتری نسبت به مردان بر روی زنان زندانی دارد، ممکن است از پیامدهای خاص مشکلات مربوط به بهداشت روانی ناشی از بر هم خوردن روابط خانوادگی نیز رنج ببرند؛ که خصوصاً بر مادران و چشمانداز آنها در مورد اسکان مجدد، تأثیر چشمگیری دارد.
فرصتهای محدود بازگشت به جامعه
زنان زندانی عموماً از حمایت کافی برای کسب آمادگی بازگشت به جامعه، خانواده و شریک زندگی، برخوردار نمیشوند. نهتنها زنان در زندان فرصتهای کمتری در جهت دسترسی به تحصیلات، اشتغال و برنامههای آموزشی نسبت به مردان زندانی دارند، بلکه مهارتهایی که در زندان میآموزند عمدتاً تفریحی و بر اساس کلیشههای جنسیتی است. بنابراین، بیشتر این برنامهها در تأمین استقلال مالی برای زنان و فراهم کردن مهارتهای لازم برای ورود به بازار کار پس از آزادی آنها، موفق نیستند.
سخن آخر
زنان پس از آزادی از زندانی ناشی از مصرف مواد مخدر، در جامعه با بدنامی روبرو میشوند که خود چالش بیشتری برای دسترسی به مراقبتهای بهداشتی و خدمات اجتماعی مورد نیاز، مانند خدمات مسکن و اشتغال برایشان ایجاد میکند. بنابراین، ممکن است در وضعیت انزوا و محرومیت اجتماعی قرار بگیرند و ناچار به ادامه زندگی در شرایط نابهسامان اجتماعی و اقتصادی و نابرابری اجتماعی شوند. زنان زندانی که مجدداً وارد جامعه میشوند، خصوصاً در مورد روابطی که آنها را در معرض خطر مصرف مواد مخدر یا ارتکاب جرم قرار میدهد و همچنین روابطی که پس از آزادی به آنها اتکا میکنند، نیاز به راهنمایی دارند. پیچیدگی این مسئله به این دلیل است که ممکن است تنها روابطی که در زندگی خارج از زندان داشته باشند، روابطی باشد که در وهله اول به مشکلات آنها ازجمله مصرف مواد مخدر، مسائل بهداشت روانی، یا ارتکاب جرم دامن زده است.
