عوامل بازگشت به اعتیاد و راههای پیشگیری از آن
عوامل بازگشت به اعتیاد فراوان است؛ از استرس و فشار روانی تا همنشینی با افراد یا حضور محلهای مرتبط با رفتارهای اعتیادآور و یادآوری گذشته. بسیاری از افراد مبتلا به اعتیاد حداقل یک بار در دوران بهبودی و رهایی از مصرف مواد دچارعود اعتیاد یا بازگشت میشوند. برخی نیز چندین بار قبل از آخرین ترک یا پس از یک دوره ترک، دوباره شروع به مصرف می کنند. فهم و شناخت از آنچه موجب تشدید بازگشت به مصرف می گردد، اولین قدم به سوی پیشگیری از این پدیده است. در ادامه با ۵ مورد از مهمترین عوامل بازگشت به اعتیاد آشنا میشویم.
استرس و فشار روانی
استرس مهمترین و رایجترین عامل بازگشت به اعتیاد است. بسیاری از معتادان برای مقابله با استرس ناشی از ترک یا قطع مصرف به مواد مصرفی قبلی یا مادهای خطرناکتر از گذشته روی میآورند. البته افراد نمیتوانند میزان استرسها را در زندگی خود به صفر برسانند، اما دورکردن استرس منفی یا شدید با تغییر سبک زندگی و تغییر روابط و اولویتها امکانپذیر است.
یادگیری روشهای مدیریت استرس هم به این فرایند کمک میکند:
- آموزش ذهنآگاهی و آرامش؛
- مدیریت مؤثر زمان؛
- افزایش رفتارهای سالم از جمله ورزش و تغذیه سالم.
همنشینی با افراد یا حضور محلهای مرتبط با رفتارهای اعتیادآور
ایکی از عوامل بازگشت فرد به اعتیاد این است که پس از ترک مصرف، همچنان با افراد معتاد در تعامل باشد یا به محلهایی رفتوآمد کند که امکان مصرف مواد را فراهم یا تشدید کنند. در این حالت، فرد باید بر روش کنترل خود مسلط باشد تا بتواند از این عوامل بگریزد. البته توجه داشته باشید که حتی اعضای خانواده هم ممکن است با تقویت احساس کودک بودن و آسیبپذیری فرد، از این عوامل باشند.
احساسات منفی یا چالشبرانگیز
معتادان به مواد برای مدیریتو احساسات منفی زندگی روزمره به روشهای کارآمد نیاز دارند، چون نباید برای التیام موقت این احساسات دوباره به سراغ مواد یا رفتارهای اعتیادآوربروند. مراجعه به متخصصان ترک اعتیاد یا مشاوران روانشناسی به یادگیری و ارتقای راهکارهای های مقابله با مصرف مواد کمک میکند.
یادآوری گذشته
یادآوری خاطرات از گذشته اعتیاد فرد نیز میتواند باعث بازگشت به مصرف در دوران ترک شود. قرارگیری در معرض دود سیگار یا دیگر مواد مخدر و مُحرک و رفت و آمد با افراد معتاد از عوامل به بازگشت اعتیاد است. داشتن رفتار جایگزین و تمرین تکنیکهای آرامشبخش می تواند مقاومت شما را در برابر این عوامل بالا ببرد.
شرکت در رویدادهای مستعدکننده
شرکت در رویدادها و تعامل با دیگران از فعالیتهای مثبت فردی است که در دوره ترک مصرف به سر میبرد. اما در این موقعیتها احتمال روبهرویی با انواع نوشیدنیها، سیگار و مواد جدید بالاتر است. بنابراین، همیشه در این موارد از همراهی یک دوست مورد اعتماد استفاده کنید و تنها نمانید تا ارادهتان در معرض آزمایش قرار نگیرد.
منابع
- Borland, et al. “Predictors of smoking relapse by duration of abstinence: findings from the International Tobacco Control (ITC) Four-Country Survey,” Addiction. 2009.
- Borland, et al. “Predictors of smoking relapse by duration of abstinence: findings from the International Tobacco Control (ITC) Four-Country Survey,” Addiction. ۲۰۰۹٫
- Bowen, et al. Mindfulness-Based Relapse Prevention for Addictive Behaviors. New York: Guilford. 2011.
- Bowen, et al. Mindfulness-Based Relapse Prevention for Addictive Behaviors. New York: Guilford. 2011.
- Hanson, P. The Joy of Stress: How to Make Stress Work for You, Andrews McMeel Publishing. 1987.
- Le Fevre, et al. “Eustress, distress and their interpretation in primary and secondary occupational stress management interventions: which way first?” Journal of Managerial Psychology. 2006.
- Le Fevre, et al. “Eustress, distress and their interpretation in primary and secondary occupational stress management interventions: which way first?” Journal of Managerial Psychology. 2006.
- https://www.verywellmind.com/why-did-i-relapse-21900