فن سیکلیدین (PCP) چیست؟
فن سیکلیدین یا PCP نوعی داروی بیهوشی است که این روزها از رایجترین موارد فهرست سوءمصرف مواد به حساب میآید و عوارض بسیار خطرناکی از ابتلا به روانپریشی دائمی تا مرگ ناشی از بیشمصرفی یا اقدام به خودکشی دارد.
معرفی فن سیکلیدین
فن سیکلیدین (PhenCyclidine) معروف به PCP یا یک داروی بیهوشی تقکیکی یا تجزیهای است. اثرات آرام بخش و بیهوشی این دارو مانند نشئگی است. افرادی که از فِن سیکلیدین استفاده می کنند، حس «خارج از جسم خود بودن» را تجربه می کنند و از محیط پیرامون خود منفصل می شوند.
فِن سیکلیدی دارویی روانگردان و توهمزا به حساب میآید و اگرچه به عنوان یک داروی بیهوشی تولید شده، به خاطر عوارض جانبی که بههمراه دارد، مورد سوء مصرف قرار میگیرد.
فِن سیکلیدین در اشکال مختلف از جمله قرص، کپسول، و پودرهای رنگی به فروش می رسد و طعمی تلخ شیمیایی قابل تشخیص دارد. اسامی رایج برای این ماده عبارتند از گرد فرشته، سوخت موشک، قرص آرام بخش، علف های هرز. فِنسیکلیدین را می توان از طریق استنشاق، استعمال، تزریق یا بلعیدن مصرف کرد. فروش آن به عنوان پودر یا مایع بسیار شایع است و هنگام مصرف استعمالی صورت مواد برگدار از جمله نعناع، جعفری، پونه، تنباکو یا ماری جوانا بدان افزوده می شود.
فِن سیکلیدین به مانند هالوژنیکها حالت های تغییر ادراک و احساس را به وجود می آورد.
خطرات مصرف فِن سیکلیدین
در دوزهای کم و متوسط، فن سیکلیدین می تواند تغییرات متفاوتی در آگاهی فرد ایجاد کند، دقیقاً مشابه تغییراتی که در مسمومیت با الکل پیش میآید و بیحسی دست و پاها و هماهنگی ضعیف عضلات بدن را نیز به همراه دارد.
در دوزهای بالاتر، فِن سیکلیدین نیز مانند هالوژنیک ها به تشنج، کُما و احتمالاً مرگ منتهج می گردد (هرچند مرگ و میر اغلب در اثر جراحت ناشی از تصادف یا خودکُشی درزمان مسمومیت فِن سیکلیدین است). همچنین مصرف در دوزهای بیشتر می تواند اثرات شبیه به علائم اسکیزوفرنی (روانگسیختگی) مانند لجاجت، پارانویا، تفکرات نامنظم، احساس فاصله از محیط و روان گسیختگی کاتاتونی را به وجود آورد. افرادی که این ماده را مورد سوء مصرف قرار میدهند در اغلب گفتار دچار نقص و گُنگی میشوند.
فِن سیکلیدین دارای اثرات آرام بخش است و با دیگر عوامل کاهش دهنده فعالیت سیستم مرکزی عصبی درگیر است، مثلاً الکل و بنزودیازپین که می تواند منجر به کُما و بیش مصرفی ناگهانی می گردد.
بسیاری از افرادی که فِن سیکلیدین مصرف می کنند بخاطر اثرات ناخوشایند روانی یا بیش مصرفی به اوژانس برده می شوند. در بیمارستان یا محیط بازداشت، مصرف کنندگان فِن سیکلیدین اغلب رفتارهای خشونت آمیز انجام می دهند یا خودکشی می کنند و برای خود و دیگران بسیار خطرآفرین هستند. این افراد می بایست در یک محیط آرام قرار گیرند و نباید تنها گذاشته شوند.
فِن سیکلیدین اعتیاد آور است، یعنی این که درصورت تکرار در مصرف آن غالباً منجر به وابستگی روحی می شود. افرادی که این دارو را به صورت طولانی مدت مصرف می کنند، دچار از دست دادن حافظه، مشکلات گفتاری و تفکر، افسردگی و کاهش وزن می شوند. این علائم می تواند تا یک سال پس ازترک مصرف فِن سیکلیدین ادامه یابد. همچنین اختلالات خُلقی نیز گزارش شده است.
علائم مصرف فن سیکلدین
سرخ شدن و تعرق فراوان؛
تهوع و استفراغ؛
بالا و پایین رفتن پلکها؛
تفکر غلط یا خلاف واقعیت.
منابع
NIDA. “Hallucinogens.” National Institute on Drug Abuse, 11 Jan. 2016, https://www.drugabuse.gov/publications/drugfacts/hallucinogens. Accessed 19 Dec. 2018.
“Get Smart About Drugs.” Find Help | Get Smart About Drugs, https://www.getsmartaboutdrugs.gov/drugs/pcp.
“PCP (Phencyclidine).” DEA, https://www.dea.gov/factsheets/pcp-phencyclidine.
