نفس شیطان در سریال قورباغه: افسانه یا روایت مخوفترین مخدر جهان؟
حتما زیاد پیش آمده است که در خیابان از کسی برگه آگهی تبلیغاتی بگیرید. اما برخی معتقدند باید با این برگهها کمی بدبینانهتر برخورد کرد. چرا؟ چون گفته میشود ماده مخدری به نام نفس شیطان (Devil’s Breath) تولید شده است که اگر به صورت فرد دمیده شود یا به شیئی آغشته شود و فرد آن را لمس کند، تأثیرات عجیب و شگفتانگیزی بر او خواهد گذاشت؛ قربانی قادر به کنترل اقدامات و اعمال خود نخواهد بود و ممکن است گرفتار سناریوهای مخوفی شود؛ از تخلیه حسابهای بانکی و سرقت از خانه تا سرقت اعضای بدن و تجاوز جنسی. روایتهای اغراقآمیزی از حالت زامبیمانند قربانیان نیز به گوش میرسد.
سؤال این است: این داستانهای شوم و پرهیجان پیرامون نفس شیطان صرفا افسانه است یا با یک مخدر صنعتی جدید روبهروییم؟
مروری بر سریال قورباغه
آنچه خواندید کموبیش داستان سریال قورباغه به نویسندگی و کارگردانی هومن سیدی است که مدتی است در شبکه نمایش خانگی پخش میشود.
مخاطب این سریال از ابتدا با یک داستان روانکاوانه روبرو است؛ نقش تربیت و وضعیت کودکی فرد را در اتفاقات بزرگسالی او میبیند و پی میبرد که فرد در بسیاری مواقع، همان کسی یا چیزی میشود که تربیت کودکانهاش برای او رقم زده است. قورباغه نقش کلیدی پدر در شکلگیری اولین بایستههای زندگی را بهخوبی نمایش میدهد و فرد را آنی میبیند که از کودکی شکل گرفته است؛ اول تحت تاثیر پدر و مادر و خانواده و دوم جامعه و محیط اطرافش، جایی که به دنیا آمده و مکانی که در آن بزرگ شده است و پرورش یافته است.
سریال قورباغه از این منظر فیلمی اثرگذار برای مخاطب علاقهمند به این حوزه خواهد بود. البته از آنجاکه در زمان نگارش این یادداشت هنوز پخش سریال قورباغه به پایان نرسیده است، از نقدر درونمحتوایی آن در حوزه مسائل مخدری خودداری میکنیم.
جنبه دیگر داستان، کاوش برای شناخت شخصیت نقشهای اصلی است؛ شخصیت نوری (با بازی نوید محمدزاده) به یکباره از فردی ترسو، خجالتی، با اعتماد به نفس پایین، بیپول و دچار انواع مشکلات روحی و روانی که پدرش با دستور او کشته شده است، به انسانی پرقدرت، بانفوذ و دارای ثروت انبوه تبدیل میشود. این سوال برای مخاطب پیش میآید که چطور چنین اتفاقی رخ داده است؛ پرسشی که تا قسمت دهم در ذهن مخاطب میچرخد.
نفس شیطان وارد میشود
در قسمت دهم، درست زمانی که مخاطب منتظر است مرز واقعیت و افسانه را تشخیص دهد، با انبوهی از اطلاعات جدید روبهرو میشود؛ نوری بهواسطه دستیابی به مخدری به نام نفس شیطان بوده که توانسته به چنان موقعیت استثناییای برسد. نفس شیطان در این سریال، مخدری مشتق از گیاه بوراچرو توصیف میشود که در اثر ترکیب با سم پوست قورباغه آمریکایی به شکل پودری افسانهای درمیآید؛ پودری که اگر فردی خواسته یا ناخواسته در معرض آن قرار گیرد، اراده خود را از دست میدهد و هر آنچه را که طرف مقابل بگوید اطاعت میکند.
باور واقعی بودن چنین پودری با چنین خاصیتی برای مخاطب دشوار است و او را به کشمکشی جذاب وارد میکند. اما وقتی در سریال از آن به عنوان ماده مخدر یاد میشود، احتمالا بیننده به سراغ جستوجو در اینترنت میرود و پی میبرد که در واقعیت هم مخدری به نام نفس شیطان با ویژگیهای مشابه وجود دارد. شاید حتی تجربه در اختیار داشتن این ماده و مصرف آن برای مخاطب به امری جذاب تبدیل شود. جالب است بدانید در مدت پخش این سریال، عبارتهایی مانند «خرید بذر گیاه نفس شیطان» یا «خرید پودر نفس شیطان» در فهرست جستوجوهای فارسی گوگل زیاد تکرار میشد. اما آیا میتوان گفت مخدری با ویژگیهای نمایشیافته در سریال قورباغه وجود واقعی دارد؟ ببینیم پاسخ چیست.
آیا نفس شیطان واقعی است؟
نفس شیطان مادهای است که از گل درختچه بوراچِرو (با نام علمی Brugmansia arborea) مشتق میشود.استفاده از این مخدر اولین بار در کلمبیا دیده شد و بعدها نشانههایی از وجود گیاهش در تایلند نیز به دست آمد. جالب است بدانید به گیاه بوراچرو به دلیل شکل زیبای گلهایش، ترومپت فرشته هم میگویند.
گلهای درختچه بوراچرو یا گیاه نفس شیطان
مخدر نفس شیطان پودر بیبو و بیمزهای است که با یک فرایند شیمیایی از دانههای این گیاه استخراج میشود. این پودر یک ماده شیمیایی به نام «بوراندانگا» دارد که بومیان آمریکای جنوبی صدها سال در آیینهای معنوی خود مصرف میکردهاند. بوراندانگا خواصی مشابه اسکوپولامین دارد. اسکوپولامین در اصل نوعی دارو است که دوزهای منطقی آن برای درمان دریازدگی، اختلالات حرکتی و مشکلات گوارشی ناشی از حرکت تجویز میشود. اما سوءمصرف آن عوارضی ازجمله بیقراری، خوابآلودگی، سرگیجه، توهم، تاری دید، خشکی دهان و سردرد شدید دارد. اسکوپولامین در صورت مصرف خوراکی بهسرعت در بدن پخش میشود و حتی به مرگ میانجامد. این ماده در تولید محصولات مرتبط با کوکائین نیز به کار میرود.
گفته میشود مصرف نفس شیطان به بروز توهم، دیدن تصاویر ترسناک و از دست دادن اراده و اختیار فرد منجر میشود. بر اساس شنیدهها، مصرفکننده دچار نوعی فراموشی میشود و قادر به تشخیص اتفاقات پیرامون خود نخواهد بود. به همین دلیل است که فرد قربانی، یعنی کسی که توسط شخصی دیگر در معرض این ماده قرار گرفته باشد، پس از رفع اثر مخدر نفس شیطان نمیتواند عاملان را شناسایی کند.
با توجه به این تأثیرات، تعجبی ندارد اگر بشنویم که تبهکاران از این مخدر سوءاستفاده کردهاند.
مخدر نفس شیطان یا مخدر قورباغه
درباره ارتباط نفس شیطان با مخدر قورباغه باید به ابتدا نکتهای اشاره کرد؛ پیرامون مخدر حاصل از پوست قورباغه آرمیکایی یا کلرادویی و اعتیاد به آن روایتهای بسیاری بر سر زبان است؛ گفته میشود معتادان به این مخدر پس از گرفتن این قورباغهها پوست آنها را میلیسند تا توهم محبوب خود را تجربه کنند. اما ظاهرا روش رایجتر آن است که پس از شکار قورباغهها، پوست آنها خشک کنند و مانند سیگار بکشند.
شاید کسانی که تاکنون تجربه مصرف مواد روانگردان و مخدر صنعتی را نداشتهاند این مسئله را غیر واقعی بدانند و آن را بیشتر شبیه استفاده غیرقانونی از اسکوپولامین توصیف کنند؛ اما بسیاری، بهویژه افرادی با تجربه مصرف مواد روانگردان، باور دارند این اسکوپولامین پس از ترکیب با سم پوست قورباغه آمریکایی تبدیل به بمبی میشود که میتوان با آن اراده افراد را به زنجیر کشید.
ما آیا واقعا در نتیجه مصرف نفس شیطان، اراده خود را از دست میدهید و تسلیم فرمانهای دیگران میشوید؟ درست مشخص نیست.
رسانهها درباره نفس شیطان چه میگویند؟
گاردین در گزارشی، وجود مخدر نفس شیطان را تأیید میکند. برخی رسانهها به استفاده تبهکاران از این ماده در کلمبیا و اکوادور برای وادارکردن افراد به اعمال مجرمانه نیز اشاره کردهاند وگاهی آن را از کشندهترین مواد مخدر جهان دانستهاند.
بر اساس گزارش نیوزویک اروپا، در سال 2019 چندین قربانی مسن در پاریس شناسایی شدند که ظاهرا با اسکوپولامین هدف حمله یک شبکه تبهکار چینی قرار گرفته بودند. دیلی تلگراف نیز گزارش داده است که که دو زن پس از واداشتن قربانیان خود به استنشاق یک ماده خاص، آنها را به خانههایشان بردهاند و پول و جواهراتشان را سرقت کردهاند.
نظر متخصصان و پژوهشگران درباره مخدر نفس شیطان
با وجود همه این حرفها و داستانهای ترسناک، دکتر لس کینگ، شیمیدان و متخصص برجسته پزشکیقانونی میگوید بسیار بعید است کسی در اثر مواجهه پوستی خواسته یا ناخواسته با یک پودر خاص، حالت زامبیوار پیدا کند یا اختیارش را از دست بدهد. مرکز نظارت بر مواد مخدر و اعتیاد اروپا نیز در وبسایت خود هیچ اشارهای به استفاده از اسکوپولامین یا نفس شیطان نکرده است و شاهدی از مصرف این ماده برای ارتکاب جرم در اروپا به دست نیاورده است.
وال کوران، استاد داروشناسی واحد فارماکولوژی بالینی کالج دانشگاهی لندن نیز پس از انتشار خبر جنجالی از آزار و اذیت دهها قربانی در پاریس و سرقت از آنها به این روش میگوید: «بله، همه ما این داستانهای ترسناک را شنیدهایم، اما آزمایشهای سمشناسی روی قربانیان هیچ نتیجه خاصی نشان نداده است. یعنی هیچکس نمیداند عامل این اتفاقات چه بوده است و بههیچوجه نمیتوان قاطعانه گفت که اسکوپولامین بوده است.» دلیل این است که اسکوپولامین فقط حدود دوازده ساعت در بدن باقی میماند، یعنی وقتی قربانیِ بالقوه از حالت بیهوشی یا خواب بازمیگردد، ممکن است تمام آثارش از بین رفته باشد.
متخصصان دیگری هم تأثیر روش پاشیدن پودر اسکوپولامین به صورت افراد قربانی را زیر سؤال بردهاند و در عوض، احتمال افزودهشدن این ماده به غذا، نوشیدنی و حتی مواجهه با دود سیگار حاوی آن را بیشتر دانستهاند. البته وزارت امور خارجه ایالات متحده بر اساس تخمینهای غیررسمی از وقوع سالانه 50000 حادثه با استفاده از اسکوپولامین در کلمبیا گزارش داده است. به همین دلیل، پیوسته دستورالعملهای پیشگیرانهای برای شهروندان این کشور در سفر به آمریکای جنوبی منتشر میشود که بهتر است همیشه و در همه مکانها جدی گرفته شوند؛ خودداری از تنهارفتن به کلوپهای شبانه و بارها، مراقبت از ظرف غذا یا نوشیدنی خود در محلهای عمومی و نپذیرفتن مواد خوراکی یا نوشیدنی از افراد غریبه.
حرف آخر: علم، تنها قاضی قابل اعتماد
همانطور که خواندید، متخصصان هنوزبهدرستی نمیدانند کدامیک از اثرات نفس شیطان افسانه و اغراق است و کدام، واقعی، چون شواهد دقیقی در دست ندارند. اما میتوان گفت آنچه در سریال قورباغه نشان داده میشود مبنایی واقعی دارد که با بزرگنماییهای داستانی ترکیب شده است. در این میان، تنها باید به علم اعتماد کرد و بس.
منابع
https://www.drugs.com/illicit/devils-breath.html
https://www.ukat.co.uk/blog/substance-abuse/the-worlds-scariest-drug-devils-breath/