هفت اثر مهم ماری جوانا بر مغز
هفت اثر مهم ماری جوانا بر مغز از افزایش خطر ابتلا به بیماریهای روانی (جنون) و تغییر در سیستم پاداش مغز تا اختلال در سیگنالهای عصبی، کاهش ضریب هوشی و زوال حافظه متغیر است. شاید این روزها زیاد شنیده باشید که ماریجوانا مادهای نسبتاً بدون عوارض است، اما محققان هرروز به یافتههای بیشتر و جدیدتری پیرامون تأثیرات ماریجوانا بر مغز دست مییابند.
در این مطلب هفت اثر مهم ماری جوانا بر مغز را بررسی میکنیم.
ماری جوانا و مغز: متخصصان چه میگویند؟
دکتر اسکات کراک اوور، معاون بخش روانپزشکی بیمارستان زوکر هیل ساید در گلین اوآک نیویورک میگوید: «بزرگترین خطر مصرف ماریجوانا، افزایش احتمال ابتلا به بیماریهای روانی است. دیگر خطر مهم نیز احتمال کاهش بهره هوشی افرادی است که در دوران نوجوانی ماریجوانا مصرف میکنند.»
کراک اوور در مصاحبهای به سایت اینترنتی Live Science گفته است: «کاملاً درست است که گفته میشود افرادی که بهخصوص در دوران جوانی ماریجوانا استعمال میکنند، بهاحتمال زیاد بعدها در زندگی دچار افت آیکیو خواهند شد.»
ماری جوانا و بیماریهای روانی
یکی از هفت اثر مهم ماری جوانا بر مغز، ابتلا به انواع اختلالات و بیماریهای روانی است؛ تاکنون مطالعات متعددی در مورد خطر فراوان ابتلا به بیماریهای روانی در اثر مصرف ماریجوانا انجام شده است. اصطلاح علمی مورد استفاده برای علائم این اختلالات، ازدستدادن ارتباط با دنیای واقعی از جمله توهم یا روانپریشی است. مثلاً در تحلیلی که سال 2016 در مجله اسچیزو فرنیا بولتین به چاپ رسید، محققان با ارجاع به مطالعات قبلی روی 67000 نفر، دریافتند که افراد مصرفکننده ماریجوانا نسبت به افرادی که اصلاً ماریجوانا مصرف نمیکردند، بیشتر دچار مشکل یا بیماریهای روانیای مانند اسکیزوفرنی (روانگسیختگی) شدهاند.
مطالعه منتشرشده در آوریل سال 2016 در مجله روانپزشکی بیولوژیک نیز ارتباطی بین کانابیس و افزایش خطر ابتلا به بیماریهای روانی نشان داد. پژوهشگران در این مطالعه آورده بودند: «نتایجی که از مطالعات اپیدمیولوژیک به دست آمد در مجموع، دلیل محکم و کافی برای تأیید این پیام بهداشت عمومی است که مصرف کانابیس میتواند افزایش خطر اختلالات روانی را به همراه آورد.»
ماری جوانا و کاهش بهره هوشی (آیکیو)
تحقیقات نشان داده است نوجوانانی که ماری جوانا استعمال می کنند به احتمال بسیار زیاد در سنین بالاتر یا زمان پیری افت هوش را تجربه خواهند کرد. محققان تستهای IQ را دوبار روی بیش از 1000 نفر در نیوزلند انجام دادند : یک بار زمانی که شرکت کنندگان 13 سال سن داشتند و بار دیگر در سن 38 سالگی. همچنین محققان در طول دوره مطالعه، از شرکت کنندگان در مورد مصرف موادشان سوالاتی کردند. حدود 5 درصد افراد در این مطالعه در دوران نوجوانی ماری جوانا و مشتقات آن مصرف کرده بودند. نتایج نشان داد که کسانی که حدقل 4 بار در هفته ماری جوانا یا مشتقات آن را استعمال کرده بودند و مصرف آن را ادامه میدادند، در طول عمر خود با افت 8 نمرهای بهره هوشی مواجه میشدند.
سوزان تاپرت، روانشناس و متخصص علوم اعصاب در دانشگاه کالیفرنیا سال 2012 در مصاحبه با سایت Live Science گفته است: «هنوز دلیل تأثیرات منفی ماری جوانا و مشتقات آن بر IQ افراد مشخص نیست، اما شاید به این علت باشد که نوجوانان به اثرات شیمیایی ماری جوانا و مشتقات آن بر مغز آسیب پذیرترند.»
اندازه مغز و ارتباطات آن
تحقیقات نشان داده است که چندین سال مصرف ماری جوانا ممکن است به تغییراتی در اندازه مغز بینجامد. در مطالعهای که نوامبر 2014 در مجله آکادمی ملی علوم منتشر شد، محققان روی 48 فرد بزرگسال که حداقل سه بار در روز ومیانگین هشت یا نُه سال، ماری جوانا مصرف می کردند و 62 نفر که هرگز ماری جوانا مصرف نکرده بودند، پژوهش انجام دادند؛ نتایج نشان داد افرادی که روزانه 4 بار ماریجوانا استعمال میکردند، حجم مواد خاکستری کمتری در ناحیه مغزی قشر اوربیتوفرنتال خود داشتند.
محققان همچنین دریافتند که در مغز مصرفکنندگان سنگین ماریجوانا ارتباطات و واکنشهای بیشتری شکل میگیرد که به طور کلی معیاری برای کیفیت انتقال اطلاعات بین قسمتهای مختلف است.
محققان مطمئن نیستند که چرا مصرف زیاد ماری جوانا با تغییرات مغز در ارتباط است، اما تصور می کنند این مسئله ناشی از اثرات THC موجود در کانابیس (تتراهیدروکانابینول)، یعنی عنصر اصلی محرک آن باشد. THC بر گیرندههای عصبی کانابینوئید در مغز اثراتی می گذارد که به تغییر اشتها، حافظه و خلق و خو میانجامد.
ماری جوانا و سیستم پاداش مغز
بر اساس یک مطالعه جدید، افرادی که ماریجوانا و مشتقات آن را مصرف میکنند، در مقایسه با افراد غیرمصرفکننده سیستم پاداش مغزی متفاوتی دارند. این سیستمِ پیامرسان ویژه مغز، بدن را از برطرف شدن نیازهایش آگاه میکند. در این مطالعه، محققان بررسی کردند که آیا مشاهده تصاویر میوه در مغز 59 فرد مصر کننده شدید ماری جوانا به دلیل مصرف آن، نسبت به افراد دارای سیستم طبیعی پاداش مغز، واکنش متفاوتی نشان میدهد یا نه.
دانشمندان در این مطالعه دریافتند که فعالیت سیستم پاداش مغز در هنگام مشاهده تصویر اشیا در شرکتکنندگانی که به طور میانگین 12 سال عادت به مصرف ماری جوانا (به میزان یک بند انگشت) داشتهاند، نسبت به افراد غیرمصرفکننده بیشتر است.
دکتر فرانسیسکا فیلبی، استادیار علوم رفتاری و مغز دانشگاه تگزاس میگوید: این مطالعه نشان می دهد که مصرف ماری جوانا گردش طبیعی سیستم پاداش مغز را مختل می کند و این موضوع برای افرادی که مصرف سنگین دارند، بسیار حائز اهمیت است.
اعصاب ارتعاشی
تحقیقات نشان داد که THC –ترکیب اصلی مُحرک در ماری جوانا- میزان ارتعاش عصبی یا فعالیت ناگهانی عصب ها در مغز را افزایش می دهد.
در یک مطالعه منتشر شده در مجله روانپزشکی بیولوژیک در سال 2015، محققان میزان فعالیت ناگهانی عصب ها در 24 فرد تحت دو شرایط را سنجیدند: یکی پس از این که به آن ها THC خالص داده شد و دیگری پس از اینکه به آن ها دارو نما (قرص های دروغین و تلقینی که به بیمار داده می شود تا بهبود یابد) داده شد.
محققان دریافتند که افرادی که THC دریافت کرده اند، در مقایسه با زمان پس از مصرف دارونماها، میزان بیشتری از عصب های ارتعاشی نشان داده شد.
دکتر دپاک، کریل دسوزا، استاد روانپزشکی دانشکده پزشکی ییل، در اظهاراتی بیان کرد: ” در دوزهای تقریبا معادل نصف یا یک بند انگشت ماری جوانا، THC اثرات روان پریشی و افزایش ارتعاش عصبی در انسان را به وجود می آورد. نتایج نشان می دهد که علائم مشابه روان پریشی که افراد پس از استعمال ماری جوانا ممکن است تجربه کنند، مربوط به این عصب های ارتعاشی می باشد.
مغز و گرسنگی کاذب
بر اساس یک مطالعه بر روی موش ها در سال 2015 ، ماری جوانا بر روی عصب های معینی در مغز ممکن است اثر بگذارد که بطور طبیعی عهده دار افزایش اشتها هستند و این اثرات نشان می دهد که چرا افراد اغلب پس از استعمال ماری جوانا و مشتقات آن بسیار گرسنه می شوند. در این مطالعه، محققان اشتهای موشهای تحت نظر را از طریق تحریک همان مسیر سلولی مثلاً سلولی که تأثیر ماری جوانا بر روی مغز را ایفا می کند، را ارزیابی کردند و سپس مشاهده کردند که در طول دوره آزمایش چه اتفاقی در مغز موش ها رخ داده است.
نویسنده پژوهشی دکتر تاماس هورات، استاد عصب شناسی در دانشگاه ییل، در مصاحبه “لایو ساینس” در سال 2015 بیان کرد: “دانشمندان با تحریک عصب های افزایش دهنده اشتها، انتظار داشتند این عصب ها فعال نشوند اما بر خلاف انتظارات آن ها، این تحریک به نتیجه مطلوبی رسید که آن عصب ها فعال شدند زیرا این عصب ها در جهت انتشار و گسترش مواد شیمیایی که باعث افزایش گرسنگی می گردند، تغییر کردند.”
محققان خاطر نشان کردند که مشخص نیست که آیا این فرآیند در انسان هم یکسان باشد. اما این موضوع نشان داد که مصرف ماری جوانا، فرد مصرف کننده را گرسنه می کند.
این نتیجه به دست آمده، محققان را به درمان کاهش اشتها و وزن سوق می دهد که بعضی بیماران سرطانی تحت درمان تجربه می کنند.
ماری جوانا و مغز نوجوانان
بر اساس دو مطالعه منتشر شده در اوت 2015 در مجله روانپزشکی JAMA ، ماری جوانا بر روی مغز نوجوانان نسبت به مغز بزرگسالان ممکن است تأثیر متفاوتی بگذارد. اما این تأثیرات برای هر فرد مصرف کننده ممکن است یکسان نباشد لذا این تأثیرات به عوامل فردی بستگی دارد ازجمله ژنتیک. در یکی از این مطالعات، محققان در مقایسه با یافته های قبلی که حاکی از تاثیر ماری جوانا بر روی مغز دارد، به این نتیجه رسیدند که ماری جوانا منجر به کوچک شدن سایز مغز نوجوانان نمی گردد.
اما، مطالعه دیگر نشان داد که در پسران نوجوان که به طور ژنتیک حساس به اسکیزوفرنی (جنون جوانی) هستند، مصرف آن در طول زمان ممکن است پیشرفت مغز آن ها را به طور بالقوه ای کاهش دهد. در مطالعه ای که به مدت 4 سال به طول انجامید محققان با بررسی روی مغز پسران نوجوان در سن 15 سالگی و سپس حدود 19 سالگی دریافتند که نوجوانان مصرف کننده ماری جوانا و دارای ژن افزایش خطر ابتلا به اسکیزوفرنی (جنون جوانی)، نازک شدن قشر مغز (قسمت بیرونی مغز) آن ها را به همراه دارد.
حرف آخر
هفت اثر مهم ماری جوانا بر مغز عوارض بالقوه کوتاه مدت و بلند مدت آن را در بر میگیرد؛ از
روی بدن از جمله مغز است. اگرچه یافته های محققان پیرامون عوارض مصرف آن در برخی موارد متناقض است، اما وجود THC موجود در گیاه ماری جوانا بر سلامت مغز قطعاً اثر نامطلوب می گذارد. با وجود اینکه مصرف این گیاه در برخی کشورهای دنیا به صورت تفننی و قانونی است، اما لزوم آگاهی بخشی و محدودیت مصرف آن در قوانین این کشورها دیده شده است. اگر به دنبال ترک مصرف ماری جوانا هستید، از هم اکنون آغاز کنید و با مراجعه به پزشکان متخصص حوزه سلامت روان و مراقبت های پزشکی، از آن ها راهنمایی و مشورت بخواهید.
منبع
