چهل و چهارمین گزارش فصلی اداره سیگار

چهل و چهارمین گزارش فصلی اداره سیگار (SIGAR، اداره سربازرس ویژه برای بازسازی افغانستان) منتشر شد. این اداره، بازوی اجرایی دولت ایالات متحده آمریکا در افغانستان است و بر امور بازسازی کشور نظارت می‌کند. در این مطلب کادراس، گزارش جدید این اداره را مرور می‌کنیم.

معرفی اداره سیگار

اداره سیگار (Special Inspector General for Afghanistan Reconstruction) در سال ۲۰۰۸ آغاز به کار کرد و ازآن‌پس، کنگره آمریکا را به‌صورت مستمر در جریان گزارش‌های خود از چندوچون برنامه‌های بازسازی و کمک‌های مالی دولت آمریکا در افغانستان قرار می‌دهد. این نهاد مستقیما زیر نظر وزارت دفاع آمریکا کار می‌کند، اما همواره در کنار تمجید از آنچه «تلاش آمریکا برای بازسازی افغانستان» می‌نامد، با لحنی نسبتاً صریح اشتباهات و شکست‌های آمریکا در بازسازی و نیز کنترل مواد مخدر در افغانستان را به نهادهای ناظر و نیز افکار عمومی جهان گوشزد می‌کند. رئیس این اداره در حال حاضر «جان. اف. سُپکو» است که در سال ۲۰۱۲ توسط «باراک اوباما»، رئیس‌جمهور وقت آمریکا منصوب شد.

مأموریت اصلی سیگار، کارآمدسازی و ارتقای برنامه‌های بازسازی آمریکا در افغانستان، کشف و جلوگیری از فساد، اتلاف و سوءاستفاده از رهگذر انجام حساب‌رسی مستقل، هدفمند و استراتژیک، بازرسی‌ها و تحقیقات مستمر بوده است و در این راستا فصل‌نامه و تحلیل‌هایی پراهمیت منتشر می‌کند. سیگار نیز مانند هر نهاد آمریکایی دیگری به مواد مخدر در افغانستان با رویکردی بالابه‌پایین می‌نگرد و الگوی صلح‌سازی و توسعه جایگزینی که برای مقابله با مواد مخدر پیشنهاد می‌کند، به‌دور از مقتضیات و مقدورات محلی افغانستان است. بااین‌وجود، یافته‌های این مجموعه بسیار ارزشمند است و می‌تواند مبنایی علمی و دقیق از روندهای موردتوجه ایالات متحده آمریکا در مبارزه با مواد مخدر در افغانستان و نیز شکست‌ها و موفقیت‌های آن را در اختیار پژوهشگران علوم سیاسی و اجتماعی قرار دهد. چهل و چهارمین گزارش فصلی اداره سیگار خطاب به کنگره آمریکا سرانجام در آغاز ماه آگوست 2019 منتشر شد.

یافته‌های کلیدی چهل و چهارمین گزارش فصلی اداره سیگار

برای چهارمین فصل متوالی، قدرت نیروهای امنیت ملی افغانستان از هنگام آغازشدن عملیات تعلیمات، کمک، مشورت ناتو در ژانویه 2015 در ضعیف‌ترین سطح خود قرار دارد. در این سه‌ماهه نیز تعداد نیروهای امنیت ملی افغانستان نسبت به مدت مشابه سال گذشته 41.777 نفر کمتر است.

بر اساس گزارش فرماندهی مشترک انتقال امنیت برای افغانستان (CSTC-A)، کاهش شمار اعضای این نیرو به دلیل انتقال آن‌‎ها به دیگر دستگاه‌ها، از جمله سامانه کامپیوتری پرداخت حقوق کارکنان (APPS) بوده است.

در سه‌ماهه اخیر میزان قدرت نیروهای امنیت ملی افغانستان 77.4 درصد برآورد شده (یعنی 79.535 نفر کمتر از آنچه قانون مصوب کرده) که 10 درصد نسبت به سه‌ماهه قبلی کاهش یافته است.

نیروهای تعلیمات، کمک و مشورت در سه‌ماهه اخیر (از اول مارس تا 31 مه ) تعداد 6.445 حمله از سوی دشمنان گزارش داده است که نسبت به سه‌ماهه پیش از آن (یعنی از اول دسامبر 2018 تا 28 فوریه 2019) 9 درصد افزایش را نشان می‌دهد. اما در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 10 درصد کاهش داشته است.

از این 6.445 حمله گزارش شده، 43 درصد آن‌ها «مؤثر» ارزیابی شده است و به زخمی و مجروح شدن نیروهای امنیت ملی افغانستان، ائتلاف و یا غیرنظامیان انجامیده است. این رقم نیز نسبت به سه ماه قبل 17 درصد افزایش را نشان می‌دهد، اما در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته میلادی 7 درصد تنزل داشته است.

پروژه جمع‌آوری داده‌ها و اماکن درگیری‌های نظامی نیز گزارش داده است که نسبت به مدت مشابه سال 2018، در این سه‌ماهه تعداد حوادث درون افغانستان 66 درصد افزایش‌یافته است. حوادث مذکور شامل رخدادهای خشونت‌آمیز و غیرخشونت‌آمیز همه طرف‌های درگیری می‌شود. البته گفتنی است 98 درصد وقایعی که این سازمان غیردولتی ثبت کرده خشونت‌بار بوده است.

از سوی دیگر ناتو گزارش داده است که میزان مجروحان نیروهای امنیت ملی افغانستان مشابه تعداد آن‌ها در سه‌ماهه سوم سال 2018 است.

بررسی‌های اداره سیگار همچنین نشان از آن دارد که در سال 2018 در 85 درصد مناطق ولایت هلمند حتی یک دانش‌آموز دختر کلاس دوازدهمی ثبت‌نام‌نشده است. تحصیل دختران در بیشتر مناطق جنوبی افغانستان وضعیت بغرنجی دارد. دست‌کم 50 درصد مناطق 7 استان جنوب و جنوب شرقی افغانستان هیچ دانش‌آموز دختری وجود ندارد؛ بنابراین بر اساس گزارش حکومت افغانستان، 2.6 میلیون دانش‌آموز دختر در این مناطق از رفتن به مدارس محروم شده‌اند.

صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) گزارش داده است که در سال 2018 شمار حملات علیه مدارس افغانستان سه برابر شده است و از 68 مورد در سال 2017 به 192 حمله رسیده است. این گزارش همچنین نشان می‌دهد بیش از هزار مدرسه در این کشور در پایان سال 2018 به دلیل تداوم درگیری‌ها بسته شده‌اند و تقریباً 500 هزار کودک از حق تحصیل محروم شده‌اند. روند بسته‌شدن مدارس در سال 2019 نیز با همان شدت ادامه یافته است.

فرماندهی مشترک انتقال امنیت برای افغانستان همچنین گزارش می‌دهد معاونت تحقیقات جنایی وزارت کشور افغانستان هیچ‌گونه تلاشی برای بازرسی یا اقدام دیگر در راستای مبارزه با فساد نکرده است. از نظر این فرماندهی معاونت تحقیقات جنایی خود شریک جرم فسادهای موجود است نه یک نهاد مقابله‌کننده با آن.

گزارش سیگار همچنین تصریح می‌کند که دولت افغانستان تا کنون کمتر از 1 درصد احکام مجازاتی صادر شده از سوی مرکز دادگستری ضدفساد افغانستان را از طریق اقدامات لازم (تضمین‌های اجرایی و احضار افراد) به اجرا گذاشته است.

طبق گزارش سازمان ملل متحد دادگستری کیفری افغانستان در پرونده‌های مربوط به شخصیت‌های برجسته شبیه یک «سیستم اعطای معافیت» عمل می‌کند. بر اساس همین گزارش، رویدادهای بسیاری اتفاق افتاده است که در جریان آن‌ها پلیس نتوانسته متهمان را دستگیر کند و دادستانی اعلام جرم کند. همچنین بسیاری از مظنونان پیش از برگزاری دادگاه و صدور احکام ممنوع‌الخروجی، آزاد شده‌اند. 

منابع

https://www.globalsecurity.org/military/library/report/sigar/sigar-report-2019-07-30.pdf