کرونا و بازار جهانی مواد در سال 2020
کرونا و بازار جهانی مواد در سال 2020 رشدی همگام نشان دادهاند؛ طی شیوع این بیماری در بیشتر کشورها شاهد افزایش مصرف کانابیس و مصرف غیرپزشکی داروهایی مانند بنزودیازپینها بودهایم. در نظرسنجی انجام شده طی همین دوره از متخصصان نظام بهداشت ۷۷ کشور، افزایش استفاده غیرپزشکی از داروهای آرامبخش با ۶۴ درصد و مصرف کانابیس با ۴۲ درصد افزایش روبرو بوده است. هر چند تغییر در الگوی مصرف سایر مواد چندان روشن نیست، اما مصرف موادی مانند «اکستازی» و «کوکائین» که معمولاً در محیطهای اجتماعی مصرف میشده کمتر شده است.
محصولات فرآوری شده از کانابیس تقریباً در ایالات متحده آمریکا چهار برابر شده و در دو دهه گذشته نیز در اروپا به دو برابر رسیده است. درصد THC، اصلیترین عامل روانگردان موجود در کانابیس، از حدود ۴ درصد به ۱۶ درصد از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۹ در ایالات متحده آمریکا و در اروپا از حدود ۶ درصد تا ۱۱ درصد در فاصله سالهای ۲۲۰۲ تا ۲۰۱۹ رسیده است.
THC موجود در کانابیس مسئول ایجاد اختلالات مربوط به بهداشت روانی در مصرف کنندگان طولانی مدت این ماده است؛ با این حال درصد نوجوانانی که مصرف این ماده را برای سلامتی مضر میدانند در همین بازه زمانی ۴۰ درصد کاهش داشته است. این اطلاعات حاصل نتایج نظرسنجیهایی است که از دانشآموزان و جوانان در ایالات متحده آمریکا و اروپا به دست آمده است؛ همچنین شواهد محدود از دیگر مناطق جهان نیز نشان دهنده همین الگوی مشابه مصرف است.
این عدم تناسب میان برداشت موجود از کانابیسهای قدرتمندتر و مخاطرات واقعی آنها، می تواند به تأثیرات منفی مواد میان نسل های جوانتر بیافزاید. شواهد علمی نشان دهنده آسیب بالای مصرف دائمی کانابیس بر سلامت جسمی و روانی به ویژه میان جوانان است. شواهد حاصل از نظرسنجیها حاکی از از وجود ارتباط میان آگاهی پایین از خطر مصرف کانابیس و میزان بالاتر مصرف آن است. این امر نه تنها در اروپا و ایالات متحده آمریکا بلکه در سایر نقاط جهان نیز وجود دارد.
بازاریابی تهاجمی مشتقات ناشی از کانابیس با مقدار THC بالا توسط شرکت های خصوصی و تبلیغ از طریق شبکههای اجتماعی، میتواند این مشکل را بدتر کند. محصولاتی که اکنون فروش بالایی دارند عبارت از گل کانابیس، سیگاریهای آماده، ویپ ها، کنسانتره ها و کانابیس های خوراکی. قدرت این محصولات متفاوت است و میتواند غیرقابل پیشبینی باشد و عامل نگرانی عمده در حوزه بهداشت عمومی ( به ویژه در برخی از نهادهای قضایی که مصرف کانابیس قانونی شده و محدودیتی در مورد مقدار THC موجود در آن وجود ندارد).
مبارزه با اطلاعات نادرست در مورد تاثیر مصرف مشتقات کانابیس با ایجاد توانایی در افراد به ویژه میان جوانان در گرفتن تصمیماتی بر اساس برداشت دقیق از این خطرات بسیار مهم است. تلاش در جهت افزایش آگاهی و ارتباطاتی که باعث انتشار اطلاعات علمی واقعی میشود بدون انگ زدن به افراد مصرف کننده مواد یا افراد دارای اختلالات مصرف مواد میتواند به جلوگیری از سوء برداشتها در این حوزه کمک کند.
شباهت تأثیر کووید-19 با بحران اقتصادی
همهگیری کووید -۱۹ در جهان تأثیری همچون بحران اقتصادی ۲۰۰۸ برجا میگذارد. وقتی بحران اقتصادی در سال ۲۰۰۸ به روزهای سخت خود رسید، برخی مصرف کنندگان مواد، شروع به جستوجوی مواد مصنوعی ارزانتر کرده و الگوی مصرف به سوی تزریق سوق پیدا کرد. در این میان حکومتها نیز بودجههای مرتبط با مواد مخدر را کاهش دادند.
اما در مورد تاثیر ویروس کرونا بر بازار مواد با توجه به گستردگی و انتشار آن در بیشتر کشورهای دنیا نامشخص است و نمیتوان پیامدهای آن را به دقت پیش بینی کرد، اما چیزی که روشن است گستردگی این تأثیر است. با تداوم یافتن محدودیتها که دسترسی به پیشسازها و دیگر مواد شیمیایی را دشوار ساخته، برخی از تولید کنندگان ناچار از تلاش برای یافتن راههای جدید برای تولید مواد شده اند. فوریترین اثر کروناویروس بر قاچاق مواد را میتوان در کشورهایی که مقادیر بسیار زیادی توسط پروازهای هواپیمایی تجاری قاچاق میشود یافت.
در بلند مدت اما، افت اقتصادی و محدودیتهای اعمال شده بر رفت و آمد میتواند موجب اختلال در بازار مواد شود. از سوی دیگر افزایش بیکاری و کاهش فرصتهای شغلی نیز احتمال گرایش افراد فقیر و نابرخوردار به الگوهای مضر مصرف مواد و یا دچار شدن آنان به اختلال سوء مصرف و یا روآوردن به فعالیتهای مرتبط با مواد (چه تولید یا چه ترانزیت) را افزایش میدهد.
