یازده معیار اصلی اعتیاد به مواد
یازده معیار اصلی اعتیاد به مواد در راهنمای تشخیص و آمار اختلالات روانی بهطور دقیق آمده است تا افراد درمورد تعریف ویژگیهای فرد معتاد یا اختلال ناشی از سوءمصرف مواد دچار سردرگمی نشوند. آخرین نسخه این راهنما، ویرایش پنجم آن است که راهنمای تشخیص و آمار اختلالات روانی-5 (DSM-5) نام دارد. در بهروزرسانی این راهنما، تغییرات قابل توجهی در لیست اختلالات سوءمصرف مواد ایجاد شده است.
اختلالات ناشی از سوءمصرف مواد
در چاپ چهارم راهنمای تشخیص و آمار اختلالات روانی، دو مقوله مرتبط با این بحث وجود داشت: یکی سوءمصرف مواد و دیگری وابستگی به آنها. در ویرایش پنجم، این دو مقوله در یک نسخه با عنوان «اختلال ناشی از سوءمصرف مواد» ادغام شدهاست. بر اساس تعریف این منبع تخصصی، «شما زمانی دچار اختلال ناشی از سوءمصرف مواد شدهاید که مصرف مواد، موجب بروز مشکلات عدیده ای در زندگیتان گردد، از جمله مشکلات مربوط به سلامتی، ناتوانیهای ناشی از مصرف مواد یا برنیامدن از عهده مسئولیتهایتان در محیط کار، خانه یا محل تحصیل.
ملاک و معیارهای اختلال ناشی از سوءمصرف مواد
اختلالات ناشی از سوءمصرف مواد در سه دسته خفیف، متوسط یا شدید طبقه بندی میشوند و تشخیص آنها به تطبیق وضعیت شما با معیارهای تعیینشده بستگی دارد. یازده معیاراصلی اعتیاد به مواد که در این راهنما برای شناسایی اختلالات ناشی از سوءمصرف آمده است شامل مواردی است که در ادامه میآید:
- مصرف پرخطر مواد: مواد را به گونهای مصرف کنید که برای خودتان و دیگران خطرآفرین باشد، مانند بیشمصرفی منجر به سکته.
- مشکلات اجتماعی یا درونشخصیتی در اثر مصرف مواد: مصرف مواد باعث بروز مشکلاتی در روابطتان با دیگران شود یا به درگیری با آنها بینجامد.
- غفلت از نقشهای مهم زندگی: به دلیل مصرف مواد از انجام مسئولیتهای خود در محل کار، تحصیل یا خانه بازبمانید.
- بروز علائم ترک مواد: وقتی از مصرف مواد دست میکشید، علائم ترک آن در شما بروز کند.
- مقاومت بدن در برابر مصرف مواد: بدنتان هنگام مصرف مواد در برابر آن مقاومت یا تحمل نشان دهد، به طوری که برای رسیدن به تأثیر اولیه مجبور به استفاده از مقدار مواد بیشتری شوید.
- مصرف مواد به مقدار و مدت بیشتر: بیشتر از قبل یا به مدتی طولانیتر مواد مصرف کنید.
- تلاشهای ناموفق متعدد برای کنترل یا ترک مصرف مواد: بارها برای کاهش مصرف مواد یا ترک کامل آن تلاش میکنید اما موفق نمیشوید.
- گذراندن زمان زیاد برای مصرف مواد: زمان بسیار زیادی را به مصرف مواد بگذرانید.
- مشکلات جسمی و روانی ناشی از مصرف مواد: به دلیل مصرف مواد به مشکلات جسمی از جمله آسیب به کبد یا سرطان ریه یا مشکلات روانی از قبیل افسردگی یا اضطراب مبتلا شوید.
- ترک برنامهها و عادتهای قبلی برای مصرف مواد: فعالیتها یا کارهایی را که پیش از شروع مصرف مواد از آنها لذت میبردید، متوقف کنید.
- اشتیاق و تمایل به مصرف مواد: مصرف مواد برای شما تجربه سرخوشی و نشئگی فراهم آورد.
به منظور تشخیص اختلال ناشی از مصرف مواد باید طی دوازده ماه، دو یا چند مورد از این معیارها را در خود مشاهده کنید؛ اگر دو یا سه معیار را مشاهده کردید، دچار اختلال خفیف سوءمصرف مواد شدهاید. اگر 4 یا 5 معیار بالا را دارید، دچار اختلال متوسط، و اگر 6 معیار یا بیشتر از آن را در خود مشاهده کردید، دچار یک اختلال شدید سوءمصرف مواد شدهاید.
حرف آخر
در این مطلب با یازده معیار اصلی اعتیاد به مواد آشنا شدید و دانستید که در چه صورتی باید خود یا نزدیکانتان را معتاد به نوعی ماده خاص به حساب آورید.
