قطب‌های مصرف کانابیس در جهان

قطب‌های مصرف کانابیس در جهان از آن موضوعاتی است که بررسی‌اش با توجه به روند افزایشی سال‌های اخیر اهمیت بالایی دارد. داده‌های آماری نشان می‌دهد در سال 2020 نسبت افرادی که اقدام به مصرف این ماده این ماده کرده اند به کل جمعیت آمریکای شمالی به 17.3 درصد رسیده است و این رقم برای کل جهان 7.6 درصد است؛ یعنی در سال 2020 حدود 600 میلیون از جمعیت 7.9 میلیارد نفری جهان دست‌کم یک بار کانابیس مصرف کرده اند.

بررسی میزان مصرف این ماده در کشورها و مناطق جهان مختلف به صورت تفکیکی نشان می‌دهد، در رژیم صهیونیستی نسبت افرادی که در سال 2020 تجربه مصرف کانابیس را داشته اند به 17.3 درصد کل جمعیت می‌رسد و از این حیث در جهان جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. این جامعه متشکل از چهار گروه است: افراد وابسته به مصرف کانابیس (معتادان)، مصرف کنندگان با اهداف پزشکی، مصرف کنندگان تفریحی و نیز افرادی که یک بار (یا به صورت پراکنده و موردی) تجربه مصرف را داشته‌اند. پس از رژیم صهیونیستی، جامائیکا، ایالات متحده، شیلی و کانادا در رده‌های دوم تا پنجم قرار گرفته اند که جز شیلی، همگی به قاره آمریکای شمالی تعلق دارند. همانطور که در آغاز نیز اشاره شد، این امر نشان می‌دهد که کانابیس در این قاره سطح مصرف بالاتری دارد. نیوزلند و اروگوئه نیز به ترتیب با مصرف این ماده از سوی 15.3 و 15.2 درصد از جمعیت خود در سال 2020 از این منظر رده‌های ششم و هفتم جهان را اشغال کرده اند. در ادامه نگاهی کوتاه به روند قانونی شدن کانابیس در اسرائیل خواهیم داشت.

گذار از مصرف پزشکی به حق فردی

اسرائیل در زمینه تحقیقات پیرامون مصارف پزشکی کانابیس سابقه قابل توجهی دارد و از دهه 1960 تحقیق بر خواص دارویی ماری‌جوانا را آغاز کرد. این رژیم نهایتاً در دهه 1990 اقدام به قانونی‌سازی مصرف کانابیس برای اهداف پزشکی و درمانی کرد. از آن هنگام به بعد رفته رفته برخورد نهادهای رسمی با موارد حمل یا خرید و فروش کانابیس تا 15 گرم (یعنی در حد مصرف شخصی) در عمل کنار گذاشته شد. از دهه 2010 اما موج حمایت از قانونی سازی مصرف کانابیس در سرزمین‌های اشغالی به برخی احزاب سیاسی نیز سرایت کرد و کم کم از مصرف شخصی این ماده به عنوان یک حق فردی سخن به میان آمد. در سال 2015 لایحه‌ای برای جرم‌زدایی از مصرف کانابیس برای شهروندان عادی این رژیم مشروط به مجوز پزشکی به پارلمان رفت و توانست از تصویب اکثریت بگذرد.

در سال 2017 با تصویب لایحه جدیدی در کنست، مجازات زندان برای حمل کانابیس در حد مصرف شخصی، کنار گذاشته شد و جریمه مالی تصاعدی سه مرتبه‌ای جایگزین آن شد. در ژوئن 2020 نیز کابینه نتانیاهو لوایح جدیدی را برای افزایش حجم کانابیس مجاز به 50 گرم و صدور مجوز برای خرید این ماده از برخی فروشگاه‌های تحت نظارت از سوی شهروندان بالای 21 سال به پارلمان اسرائیل آورد. واین دو لایحه در قرائت‌های اولیه به تصویب رسیدند، اما پیش از آنکه برای سومین بار به رأی گذاشته شوند، برنامه جدیدی از سوی کابینه برای این امر اعلام شد. برنامه جدید کابینه نتانیاهو آن بود که لایحه جدیدی را از تصویب بگذراند که اولاً خرید کانابیس به شهروندان را به ارائه کارت شناسایی مشروط کند و دوم، کشت خانگی گیاه ماری‌جوانا را به شرط به کسب مجوز قانونی سازد. قرار بود وزیر دادگستری اسرائیل این لایحه را در اوایل ماه دسامبر 2020 برای تصویب به صحن پارلمان بیاورد ولی عمر کابینه نتانیاهو به این کار کفاف نداد.

در پی برکناری نتانیاهو از قدرت و به قدرت رسیدن احزاب مخالف او در اسرائیل، وزیر دادگستری تمایل خود را برای تصویب لایحه جدیدی در این باره اعلام کرد که به طور رسمی شامل «غیرمجرمانه» بودن مصرف تفریحی کانابیس باشد. این طرح در ژوئیه 2021 به صحن پارلمان آورده شد، اما به دلیل عدم حمایت همه نمایندگان عضو ائتلاف حاکم (به ویژه حزب عربی رعم) تنها موفق به کسب 52 رأی مثبت شد و در مقابل 55 نماینده با آن مخالفت کردند. در حال حاضر مصرف تفننی کانابیس همچنان طبق قوانین اسرائیل، غیرمجاز به شمار می‌آید، اما تنها در صورتی که فرد در طول 7 سال، سه بار به دلیل حمل کانابیس دستگیر شود، می‌توان علیه او پرونده قضایی گشود.