پروپوفول داروی بیهوشی یا داروی مرگ؟
پروپوفول (Propofol) نوعی داروی بیهوشی با تزریق داخل وریدی است که برای آرامبخشی حین عمل جراحی، در طول مراقبتهای بیهوشی تحت نظارت، یا به عنوان عامل القای بیهوشی عمومی استفاده میشود. سوءمصرف پروپوفول بسیار خطرناک اما شایع است. در این گزارش به داروی بیهوشی پروپوفول و عوارض سوءمصرف آن خواهیم پرداخت.
پروپوفول چیست؟
پروپوفول که با نام تجاری دیپریوان در بازار عرضه می شود و از لحاظ پزشکی، یک آرام بخش قوی برای بیهوشی و یا کاهش درد است که در دوره جراحی، آزمایشات و روشهای خاص پزشکی مورد استفاده قرار میگیرد. پروپوفول دارویی است با روش تزریق وریدی که اثر کوتاه مدت دارد و باعث کاهش سطح هوشیاری یا بیهوششدن فرد میشود.
نظارت پزشکی برای مصرف و توزیع این دارو بسیار ضروری است. برای مدیریت این دارو کاهش خطر آلودگی باکتریهای موجود در آن باید مراقبتها و احتیاط لازم درنظر گرفته شود تا فرد به عوارضی مانند تب و لرز و درد بدن مبتلا نشود. پروپوفول به صورت آمپول و مشابه شیر، سفید رنگ و مایع است.
این دارو معمولا از طریق کادر پزشکی مانند کادر بیهوشی، پرستاران، تکنسینها و کارآموزان اتاق عمل در اختیار و دسترس افراد دیگر قرار میگیرد.
نمونههایی از سوءمصرف این دارو گزارش شده است که برای آنها حس آرامش به ارمغان میآورد.
اثرات سوءمصرف این دارو در کوتاه مدت عبارت است از شادی ملایم، توهم و عدم رازداری است.
علائم کوتاه مدت مصرف پروفوفول
فشار خون پایین، انقباض دائمی عضلات که باعث حرکات تکراری می گردد، تپش آهسته قلب آهسته، گشاد شدن عروق مغزی، افت فشار خون، التهاب رگ ها و لخته خون. در بیماران مبتلا به صرع در دوره زمانی بهبودی (ریکاوری) خطر تشنج وجود دارد. اثرات بلند مدت مصرف این دارو مشخص نیست.
اگرچه اثرات بلند مدت مصرف این دارو هنوز مشخص نشده است لذا ضرورت دارد بدون دستور پزشک، از مصرف خودسرانه آن پرهیز گردد.
سوءمصرف پروپوفول در رسانهها
زمانی که نام داروی پروپوفول در ماجرای مرگ مایکل جکسون، فوقستاره موسیقی پاپ در سال ۲۰۱۰ مطرح شد، توجه رسانهها به سوءمصرف این دارو افزایش قابلتوجهی یافت. گزارشهایی از سوءمصرف و مصرف نادرست پروپوفول در میان کادر درمان در سراسر جهان وجود دارد که در برخی موارد به مرگ افراد منجر شده است. پروپوفول از سال ۱۹۸۶ مورد استفاده قرار میگیرد و همچنان تحت نظارت کافی نیست. این ماده هنوز پرکاربردترین داروی القای بیهوشی و داروی آرامبخش در بخشهای مراقبتهای ویژه (ICU) در سراسر جهان است.
