سیاست مخدری ترکیه در افغانستان
ترکیه بعد از سال ۲۰۰۰ و در دوره تسلط حزب عدالت و توسعه بر این کشور درصدد ایفای نقش منطقه‌ای برجسته‌ای است. نشست‌های سه‌جانبه ترکیه، افغانستان و پاکستان در فاصله سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ در هشت نوبت برگزار شده است. سیاست مخدری ترکیه در افغانستان بر اساس رویکردهای جدید این کشور شکل گرفته است. اردوغان درصدد است با استقرار سازوکار مشارکت سیاسی با کشورهای منطقه، راه‌حلی برای بحران‌هایی که از افغانستان منشأ می‌گیرد، بیابد. ایفای این نقش جدید توسط ترکیه به‌ویژه بعد از اوج‌گرفتن اقدامات تروریستی طالبان در افغانستان قابل‌توجه بوده است.
ترکیه بعد از سال ۲۰۰۰ و در دوره تسلط حزب عدالت و توسعه بر این کشور درصدد ایفای نقش منطقه‌ای برجسته‌ای است. نشست‌های سه‌جانبه ترکیه، افغانستان و پاکستان در فاصله سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ در هشت نوبت برگزار شده است. سیاست مخدری ترکیه در افغانستان بر اساس رویکردهای جدید این کشور شکل گرفته است. اردوغان درصدد است با استقرار سازوکار مشارکت سیاسی با کشورهای منطقه، راه‌حلی برای بحران‌هایی که از افغانستان منشأ می‌گیرد، بیابد. ایفای این نقش جدید توسط ترکیه به‌ویژه بعد از اوج‌گرفتن اقدامات تروریستی طالبان در افغانستان قابل‌توجه بوده است.
بیانیه قلب آسیا و مبارزه منطقه‌ای با مواد مخدر
در جریان نشست پروسه استانبول که ژوئن ۲۰۱۲ در کابل برگزار شد، بیانیه «قلب آسیا» در سطح کنفرانس وزرا بر مقابله با قاچاق مواد مخدر تمرکز داشت. در متن این بیانیه بر مقابله با کاشت غیرقانونی، تولید و قاچاق و مصرف هرگونه مواد مخدر یا روان‌گردان و پیش‌سازهای آن‌ها در کنار مبارزه با پول‌شویی و سوءاستفاده از داروهای تجویزی در همه دولت‌های شرکت‌کننده در پروسه استانبول تا سال ۲۰۱۷ تأکید شد.
مبارزه با مواد مخدر در این چارچوب شامل اقدامات اعتمادسازی بر اساس احترام به حاکمیت و تمامیت سرزمینی دولت‌ها است. هدف اصلی بالابردن کیفیت مبارزه با قاچاق مواد مخدر و برخورد با این موضوع به‌مثابه یک تهدید علیه همه کشورهای منطقه است.
تقویت و به‌روزرسانی سیستم‌های کنترل و چرخه کنترل مواد قانونی و پیش‌سازها از جمله این پیش‌بینی‌ها است. تلاش برای پیشبرد اقدامات پیشگیرانه، کاهش سطح دسترسی به مواد مخدر بر پایه روش‌های جدید، درمان و بازپروری اجتماعی و فراهم‌کردن ابزار و وسایل جدید رصد، کشف و آنالیزهای دقیق آزمایشگاهی این مواد یکی دیگر از اقداماتی است که برای مقابله با مواد مخدر پیش‌بینی شده است.
عملیات مقابله‌ای مشترک و مبادله اطلاعات استراتژیک در کنار تمرکز تلاش‌ها برای مبارزه علیه اشکال فراملی قاچاق مواد مخدر و پیش‌سازهای آن‌ها نیز برنامه‌ریزی‌شده است.
یکی دیگر از دستاوردهای این بیانیه تأکید مجدد بر نقش سازمان ملل و دفتر منطقه‌ای آن در هماهنگی علیه مواد مخدر است. دولت‌های شرکت‌کننده در پروسه استانبول در عین تأکید بر جلوگیری از گسترش مصارف غیرپزشکی مواد مخدر، به ضرورت برخورد کیفری با جرایم مرتبط با مواد مخدر نیز اذعان دارند. درعین‌حال این دولت‌ها بر نقش سازنده در راستای جلوگیری از قاچاق مواد مخدر و پیش‌سازها برای مصارف غیردارویی و پزشکی تأکید دارند. حمایت از پژوهش‌های علمی در برخورد و بازپروری معتادان بخش دیگری از همکاری‌های مقابله با مواد مخدر است.
مسیر اصلی چنین مبارزه‌ای شامل مقابله با تولید و قاچاق همه انواع مواد مخدر، مواد روان‌گردان و پیش‌سازهای آن‌ها، اقدامات پیشگیرانه، اقدامات پزشکی و بازپروری، همکاری های دوجانبه و چند جانبه منطقه‌ای و بین‌المللی و نهایتا، سازوکارهای تحقق آن‌ها است.
در این بیانیه با اتکا به توانایی ترکیه در آموزش‌های فنی در بخش مبارزه با جرائم سازمان‌یافته از طریق آکادمی بین‌المللی مبارزه با جرائم سازمان‌یافته این کشور (TADOC) تقسیم کارهای تخصصی اتفاق افتاده است. برگزاری دوره‌های تحلیل ریسک و بررسی‌های جرایم سازمان‌یافته ازجمله تلاش‌های اخیری است که ترکیه در افغانستان در چارچوب مبارزه با مواد مخدر جلو برده است.
سیاست مخدری ترکیه در افغانستان: آموزش نیروها
ترکیه با طرح تأمین امنیت برای افغانستان در شاخه‌های مختلف نظامی، فنی، آموزشی و لجستیکی و فرماندهی در این کشور فعالیت دارد. حضور ترکیه در دو قالب نیروهای ایساف (ISAF) و چارچوب بازسازی، آموزش‌های فنی، فرماندهی و لجستیک برای ارتش افغانستان و پلیس این کشور شکل گرفته است.
پارلمان ترکیه در اکتبر ۲۰۰۱ به دولت این کشور اجازه داد به افغانستان نیرو اعزام کند. در جریان اولین دوره عملیات ایساف و تحت فرماندهی بریتانیا، ترکیه با ۲۶۷ نفر شامل پرسنل نظامی، آموزشی و عملیاتی در افغانستان مشارکت نظامی داشت. در فاصله ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ ترکیه به جای بریتانیا فرماندهی دوره دوم عملیات ایساف در افغانستان را بر عهده گرفت. در این دوره، حضور ترکیه تا گردان نظامی ارتقا پیدا کرد و تعداد افرد به ۱۳۵۰ نفر رسید. به‌علاوه، ترکیه مسئولیت امنیتی و عملیاتی فرودگاه «حامدکرزای» کابل را نیز از نیروهای فرانسوی تحویل گرفت. درعین‌حال، ترکیه بارها اعلام کرده بود که مقابله با تروریسم یکی از جدی‌ترین حوزه‌های فعالیت نظامی‌اش در افغانستان خواهد بود.
تجربه ترکیه در هدایت و فرماندهی عملیات که با هدف مبارزه با تروریسم در قالب افزایش نیرویی از ۱۴۰۰ نفر به ۱۶۰۰ بود. در سال ۲۰۰۹ بالاترین میزان حضور سربازان ترک در افغانستان با ۱۸۰۰ نفر ثبت شد و ترکیه وظیفه فرماندهی منطقه‌ای کابل را نیز برعهده گرفت. ترکیه سومین کشور پرتعداد از لحاظ حضور سرباز در میان ۵۰ کشور شرکت‌کننده نیروهای ایساف بعد از بریتانیا و فرانسه بود.
تا ژوئن ۲۰۱۴ ترکیه ۴۵۷ نیروی نظامی داشت. برنامه ترکیه برای بعد از خروج نیروهای ناتو از افغانستان نیز ادامه روند حفظ نیرو و تلاش برای نگهداشتن سطح نظامی در افغانستان بوده است. پیش‌ازاین در نوامبر ۲۰۰۳ وزیر خارجه سابق ترکیه (حکمت چتین) به‌عنوان بالاترین نماینده سیاسی ناتو در افغانستان به این سمت منصوب شده بود. سمتی که او در طول دو دوره تا ژانویه ۲۰۰۴ آن را در اختیار داشت. در مجموع ۱۲ سال حضور نظامی ترکیه در افغانستان تا به امروز نزدیک به سی هزار سرباز در این کشور حضور داشته‌اند.
