بازتاب همایش کادراس در اکوایران: پروژه برساخت تهدید و تغییر نظم جهانی
وبسایت چندرسانهای اکوایران در گزارش خود «دومین همایش سالانه امنیتیسازی ایران در حوزه مواد مخدر و جرایم سازمانیافته» به میزبانی مؤسسه کادراس را بررسی کرده است. اکوایران در این مطلب به برگزاری این نشست تخصصی با حضور جمعی از برجستهترین اساتید، دیپلماتهای پیشین و تحلیلگران ارشد روابط بینالملل اشاره میکند و تلاش آنها را در مسیر تبیین نظری، عملی و دیپلماتیک فرایندی میبیند که دستاندرکارانش میکوشند موضوع مواد مخدر را به یک پرونده امنیتی جدید علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل کنند.
اکوایران در گزارش خود صاحبنظران شرکتکننده، از جمله دکتر سید جلال دهقانی فیروزآبادی، دکتر نوذر شفیعی، دکتر رحمن قهرمانپور، دکتر ابراهیم متقی و دکتر سید محمدکاظم سجادپور را معرفی میکند و تحلیل آنها از ابعاد مختلف پدیده امنیتیسازی در چارچوب نظم در حال گذار بینالمللی را با دبیری دکتر منصور براتی، معاون پژوهشی کادراس بیشتر میشکافد. سخنرانانی که نسبت به خطرات طرح اتهامات جدید با هدف اعمال فشار همهجانبه بر ایران و محور مقاومت هشدار دادند و راهکارهای خود را برای مقابله با این تهدیدپنداری عامدانه به بحث گذاشتند.
گشایش پنجمین پرونده امنیتی علیه ایران
به گزارش اکوایران، بخش آغازین این همایش به بررسی چهارچوبهای مفهومی و زنگ خطرهای مرتبط با تغییر رویکرد نهادهای بینالمللی اختصاص داشت. دکتر منصور براتی در این قسمت با ارائه شواهدی از تغییر لحن گزارشهای جهانی، هشدار داد که مواد مخدر و جرایم سازمانیافته با روندی شتابان در حال تبدیلشدن به «پنجمین پرونده امنیتی» علیه ایران پس از پروندههای هستهای، موشکی، نفوذ منطقهای و حقوق بشر است. وی اشاره کرد که با وجود سابقه طولانی و هزینههای سنگین ایران در امر مبارزه با قاچاق، تلاشهای هدفمندی در جریان است تا جایگاه کشور از یک بازیگر «پیشگام مبارزه با مواد مخدر» به یک «دولت متهم» تنزل یابد.
واکاوی پدیده امنیتیسازی از دید مکتب سازهانگاری
اکوایران در ادامه به تحلیل دکتر سید جلال دهقانی فیروزآبادی، دبیر شورای راهبردی روابط خارجی اشاره میکند که سخنران افتتاحیه همایش نیز بود و با تکیه بر رویکرد سازهانگاری به تبیین ماهیت فرایند امنیتیسازی پرداخت. به روایت اکوایران، فیروزآبادی تأکید کرد که امنیتیشدن یک پدیده، لزوماً در وجود یک تهدید عینی و خارجی ریشه ندارد، بلکه حاصل یک فرایند سیاسی و گفتمانی است که موضوعی مشخص را بهعنوان تهدیدی علیه صلح و امنیت بینالمللی بازتعریف میکند.
بر اساس این گزارش، فیروزآبادی شرط موفقیت چنین پروژهای را شکلگیری نوعی پذیرش بینالاذهانی در سطح نظام بینالملل دانست و افزود که قدرتهای مسلط میکوشند روایت خود از یک پدیده، از جمله قاچاق مواد مخدر را بهعنوان واقعیتی تثبیتشده به سایر بازیگران تحمیل کنند. در صورت تحقق چنین اجماعی، زمینه مشروعیتبخشی به اقدامات محدودکننده و فشارهای سیاسی علیه کشور هدف فراهم میشود؛ روندی که به گفته این تحلیلگر، بخشی از سازوکارهای کلان در مدیریت ادراک و شکلدهی به نظم بینالمللی به شمار میرود.
خبرنگار تلویزیون اینترنتی اکوایران در حاشیه همایش امنیتیسازی جمهوری اسلامی ایران در حوزه مواد مخدر و جرایم سازمانیافته گفتوگویی با دکتر دهقانی فیروزآبادی انجام داد که در ادامه میآید:
غیریتسازی؛ کلید اتهام نارکوتروریسم به محور مقاومت
به گزارش اکوایران، در بخش دیگری از این نشست، دکتر نوذر شفیعی، استاد مطالعات منطقهای دانشگاه تهران به امتدادیافتن روند امنیتیسازی در سطح منطقهای پرداخت و سخنرانی خود را با تمرکز بر نحوه مواجهه این پروژه با شبکههای همپیمان ایران پیش برد.
به روایت اکوایران، وی با اشاره به مفهوم غیریتسازی توضیح داد که قدرتهای غربی در گام نخست، کشورهایی مانند ایران و سوریه و همچنین مجموعههای همسو با آنها را در قالب یک «دیگری تهدیدآمیز» بازتعریف کردهاند. این بازتعریف، به گفته شفیعی، بستر ذهنی لازم را برای پذیرش روایتهای بعدی در افکار عمومی جهانی فراهم میکند.
بر اساس این گزارش، شفیعی در ادامه تأکید کرد که مرحله پس از تثبیت این تصویرسازی، با طرح اتهاماتی نظیر نارکوتروریسم دنبال میشود. در این چارچوب، حتی در شرایطی که ادله حقوقی قاطعی وجود ندارد، این برچسبزنی رسانهای و سیاسی میتواند زمینهساز مشروعیتبخشی به اقداماتی همچون تحریمهای اقتصادی، فشارهای سیاسی و حتی مداخلات نظامی شود.
گفتوگوی خبرنگار اکوایران در حاشیه همایش کادراس با دکتر شفیعی به دو روایت متضاد رسانهای پیرامون مبارزه ایران با مواد مخدر اختصاص یافت:
هشدار سیاسی و امنیتیسازی رسمی: دو مقوله متفاوت
به گزارش اکوایران، در بخش دیگری از همایش کادراس، دکتر سید محمدکاظم سجادپور، استادتمام دانشگاه روابط بینالملل وزارت امور خارجه با رویکردی متفاوت و محتاطانهتر به تحلیل این روند پرداخت و کوشید میان سطوح مختلف طرح این مسئله در عرصه بینالمللی تفکیک قائل شود.
بر اساس روایت اکوایران، وی با ترسیم تمایز بین «هشدارها و لفاظیهای سیاسی» و «امنیتیسازی رسمی در چارچوب نهادهای بینالمللی» تأکید کرد که نباید این دو سطح را یکسان تلقی کرد. به گفته دکتر سجادپور، اگرچه استفاده ابزاری از موضوع مواد مخدر در فضای سیاسی و رسانهای علیه ایران قابل مشاهده است، اما تبدیل این موضوع به یک پرونده رسمی امنیتی در ساختارهای تخصصی جهانی، فرایندی پیچیده و چندلایه است.
اکوایران مینویسد که سجادپور در ادامه، این مسیر را نیازمند اجماعسازی، طی مراحل حقوقی و جلب نظر بازیگران متعدد در نظام بینالملل دانست و گوشزد کرد که چنین پروندهای بهسادگیِ آنچه در برخی روایتهای رسانهای بازتاب مییابد، محقق نمیشود.
سخنان دکتر سجادپور در همایش کادراس را میتوانید در ویدیوی زیر ببینید:
به گزارش اکوایران؛ دکتر سید محمدکاظم سجادپور در ادامه مباحث خود، با نگاهی فنیتر به ماهیت مسئله مواد مخدر، آن را پدیدهای چندلایه توصیف کرد که ابعاد بهداشتی، حقوقی، سیاسی و تخصصی را بهطور همزمان دربر میگیرد. وی تأکید کرد که به همین دلیل، سازمانهای بینالمللی با ساختار بوروکراتیک و تخصصی خود، قادر نیستند صرفاً بر مبنای یک تصمیم سیاسی یا فضاسازی رسانهای، کشوری را بهطور رسمی در چارچوب یک تهدید امنیتی تعریف کنند. در همین راستا، سجادپور یک مدل تحلیلی چندوجهی برای خوانش گزارشهای بینالمللی ارائه داد و توضیح داد که هر گزارش باید با دقت بررسی شود؛ از جمله اینکه در چه نهادی تولید شده، در چه بستر زمانی و سیاسی منتشر شده و چه جایگاهی در سازوکار حکمرانی جهانی دارد.
اکوایران در ادامه به نقل از این دیپلمات پیشین مینویسد که حتی در نمونههایی مانند بحران هائیتی نیز تلاش برای امنیتیسازی موضوع مواد مخدر و ارجاع آن به شورای امنیت سازمان ملل، با موانع پیچیده حقوقی و سیاسی مواجه بوده است.
در این چارچوب، سجادپور ضمن پذیرش این نکته که موضوع مواد مخدر میتواند بهعنوان بهانهای برای فشارهای امنیتی مورد استفاده قرار گیرد، نسبت به رویکردهای هیجانی یا انفعالی هشدار داد. به گزارش اکوایران، وی توصیه کرد که دستگاه دیپلماسی ایران به جای واکنشهای مقطعی، بر کنشگری فعال، بهرهگیری از ظرفیتهای فنی و حقوقی و حضور مؤثر در نهادهای بینالمللی تمرکز کند.
بازتاب تحلیلهای سایر سخنرانان همایش امنیتیسازی ایران در اکوایران و گفتوگوی اختصاصی با این کارشناسان را در بخش دوم این مطلب خواهید دید.
