Tag: : قاچاق موادمخدر

قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب ۱۳۷۶ و اصلاحات ۱۳۹۶ معرف انواع جرایم مربوط به مواد مخدر می‌باشد. در این قانون مواردی از قبیل: حمل، نگهداری، تولید و توزیع و عرضه، استعمال و مصرف، واردات و صادرات هرگونه مواد مخدر مورد جرم انگاری قرار گرفته است. لذا برای هریک از این موارد مجازات تعیین نموده است. به طور کلی می‌توان گفت:« جزای نقدی، شلاق، حبس، مصادره اموال و اعدام، مجازاتهای مندرج در قانون مرقوم بعنوان مجازات مواد مخدر می‌باشند.»

اگرکسی در حین فروش یک گرم شیشه یا هروئین دستگیر شود، به مجازات جزای نقدی و شلاق محکوم خواهد شد. ولیکن اگر کسی در حین خرید و فروش بیش از سی گرم شیشه دستگیر شود، وفق بند ۶ ماده ۸ قانون مرقوم، مجازات اعدام برای ایشان درنظر گرفته میشود. وفق ماده ۴۵ قانون فوق الذکر، درصورت وجود شرایط مندرج در آن، مرتکبان جرائمی که در این قانون دارای مجازات اعدام هستند، به حبس درجه یک یعنی تا سی سال زندان و جزای نقدی محکوم خواهند شد.

مصادره اموال قاچاقچیان و مجرمان یکی دیگر از بخش‌های این قانون است. اگر در نتیجه خرید و فروش هر یک از انواع مواد مخدر مالی از بزهکار کشف شود به نفع دولت مصادره می‌گردد. بعنوان مثال حمل و نگهداری یا خرید و فروش ۲۰ کیلوگرم تریاک در مرتبه دوم موجب مصادره اموال ناشی از همان جرم می‌شود. نکته حائز اهمیت آن است که باید در محکمه ثابت شود که مال و اموال مکشوفه در نتیجه خرید و فروش مواد مخدر بوده است. زیرا هر گونه اموالی که از محل جرایم مربوط به مواد مخدر تحصیل شده باشد، باید به نفع دولت ضبط گردد.

هرگاه کسی به قاچاق مواد مخدر یا روان گردان های صنعتی مبادرت ورزد و موضوع قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر بطور مسلحانه اقدام نماید، به مجازات اعدام محکوم می‌شود. این حکم درصورت لزوم، در محل زندگی مرتکب و در ملا عام اجرا خواهد شد. دلیل اجرای حکم در ملا عام، خصوصا در مورد جرایم مربوط به مواد مخدر به جهت ارعاب عمومی می‌باشد. یعنی افراد جامعه سرنوشت و عقوبت ارتکاب این دسته از جرایم را دریابند. ارعاب عمومی به معنای آن است که سایر افراد جامعه درس عبرت گرفته و با ترسیدن آنها از کیفر و مجازات مواد مخدر در حقوق ایران، موجب جلوگیری از ارتکاب جرم توسط ایشان باشد.

براساس ماده ۱۲ از قانون هر کس مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی غیرداروئی را به داخل زندان یا بازداشتگاه یا اردوگاه بازپروری و نگهداری معتادان وارد نماید، حسب مورد که چه نوع موادی را به چه میزان وارد کرده باشد، به اشد مجازاتهای مذکور در مواد ۴ تا ۹ محکوم می‌شود. حال اگر مرتکب، یعنی وارد کننده مواد مخدر از ماموران دولت باشد، به انفصال دایم از مشاغل دولتی محکوم می‌شود. مجازات مندرج برای ماموران دولتی، علاوه بر مجازات اصلی از بابت آن مواد می‌باشد؛ یعنی مامور دولت هم از شغلش برکنار شده و هم به اشد مجازات مواد مخدر محکوم می‌شود.

گزارش جهانی مواد مخدر در سال 2022 از سوی دفتر مقابله با جرم و مواد مخدر سازمان ملل متحد نشان داد که آلبانی یکی از کشورهای پیشرو جهان در زمینه کشت و توزیع کانابیس است.

علی‌رغم تلاش‌های تبلیغاتی دولت آلبانی، که به «کوه ماری‌جوانا» اروپا معروف شده بود، برای  نشان دادن تلاش این کشور جهت ریشه کن کردن کشت کانابیس، در سال 2014 اندکی پیش از نامزدی این کشور برای پیوستن به اتحادیه اروپا رخ داد. با این حال گزارش‌ها از آن زمان تاکنون نشان می‌دهد که کشت مواد مخدر در حال افزایش است و این کشور همچنان در مسیر بالکان راهی برای انتقال هروئین به اروپا محسوب می‌شود.

این گزارش کشورهای اصلی مبدا و خروج کانابیس را طبق گزارش کشورهای عضو دفتر مقابله با جرم و مواد مخدر سازمان ملل متحد در بین سال‌های 2016 و 2020 رتبه بندی می‌کند که در آن آلبانی پس از مراکش، افغانستان، اسپانیا، هلند، ، پاکستان و لبنان در رتبه هفتم دسته بندی شده است، اما جایگاهی بالاتر از قرقیزستان، ایران و هند دارد.

این گزارش به دشواری‌های پیش بینی تولید کانابیس اشاره می‌کند و بر این موضوع تاکید دارد که اکثر کشورها به طور سیستماتیک شاخص‌هایی مانند سطح زیر کشت را گزارش نمی‌کنند. به عنوان مثال در این گزارش در به مناطق ریشه کن شده کانابیس یا منشا هرگونه کانابیس کشف شده تاکید شده است.

مسیر بالکان

بر اساس این گزارش مسیر بالکان که از آلبانی می‌گذرد، همچنان مسیر اصلی قاچاق هروئین و مورفین به قاره اروپا است. این مسیر از افغانستان از طریق ایران و ترکیه به بالکان و از این مسیر به سمت اروپای غربی و مرکزی می‌رود.

حدود نیمی از کشفیات هروئین و مورفین در سراسر جهان، در کشورهایی که در این مسیر قرار دارند انجام می‌شود. براساس این گزارش، در سال 2020 کشفیات هروئین و مرفین در کشورهای همسایه افغانستان به میزان قابل توجهی افزایش نشان داده، اما در مسیر بالکان و کشورهای مقصد این مسیر کاهش یافته است.

به نظر می‌رسد این تغییر به محدودیت‌های دوران پاندمی کرونا مرتبط باشد. در این گزارش آمده است:«در حالی که پاندمی کرونا وضعیت بالکان به عنوان برجسته‌ترین کریدور قاچاق هروئین تغییر نداده است، اما تاثیری بر فعالیت‌های قاچاق در طول سال 2020، پیش از بازگشت مجدد آن در سال 2021 داشته است. ظاهرا برخی قاچاقچیان سعی می‌کنند مسیر بالکان را برای حمل هروئین در طول همه‌گیری کرونا دور بزنند و جریان‌ها را به سمت مسیر جنوبی تغییر دهند.»

مخاطره جنگ اوکراین

جنگ‌های بالکان در دهه 1990 میلادی سبب شد تا این منطقه به عنوان مسیر قاچاق شناخته شود. اکنون این گزارش در مورد خطر «شکوفایی اقتصاد غیرقانونی مخدری در شرایط درگیری و جایی که حاکمیت قانون ضعیف است» هشدار می‌دهد و به طور خاص به مخاطرات (جنگ) اوکراین اشاره می‌کند.

حتی پیش از حمله روسیه در ماه فوریه، این گزارش به داده‌هایی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد قاچاق هروئین از طریق اوکران افزایش یافته است. این جنگ ممکن است این مسیرها را به سمت کشورهای همسایه یا مسیرهای جایگزین ایجاد شده قطع یا جابه‌جا کرده باشد. در این گزارش آمده نظارت لازم است تا مشخص شود که ادامه درگیری چه تاثیری بر مسیرهای قاچاق به عنوان مثال مواد اوپیوئیدی در افغانستان خواهد داشت.

این گزارش به اطلاعاتی از خاورمیانه و آسیای جنوب شرقی اشاره کرد که نشان می‌دهد موقعیت‌های درگیری می‌توانند به عنوان یک آهن‌ربا برای تولید مواد مخدر مصنوعی استفاده شوند. در این گزارش آمده است:«این تاثیر زمانی می‌تواند بیشتر شود که منطقه درگیری نزدیک به بازارهای بزرگ مصرف باشد. همچنین این درگیری‌ها می‌توانند مسیرهای قاچاق مواد مخدر را مختل یا تغییر دهند، همان طور که در بالکان و اخیرا در اوکراین اتفاق افتاده است.»

این گزارش که براساس دادهای پیش از حمله روسیه است، می‌گوید که تعداد آزمایشگاه‌های مخفی گزارش شده تنها از 17 آزمایشگاه در سال 2019 به 79 آزمایشگاه در سال 2020 افزایش یافته است.

قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر (قاچاق بیش از یک ماده مخدر)، و رشد بالقوه آن، قطعاً به رشد پیچیدگی فزاینده بازارهای مواد مخدر کمک می‌کند؛ زیرا موفقیت‌های حاصل شده در کاهش جریان مواد مخدر در بازاری خاص، به‌راحتی می‌تواند با تأمین مقادیر بیشتر مواد مخدر دیگر جبران شود. قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر همچنین می‌تواند به ارتباط با گروه‌های مجرمانه مختلف احتیاج داشته باشد؛ زیرا زنجیره عرضه انواع مواد مخدر، ممکن است متفاوت باشد.

شواهد به دست آمده در اروپا حاکی از روند فزاینده فعالیت سازمان‌های قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر در منطقه است؛ زیرا مشاهده‌شده است که اکثر گروه‌های سازمان‌یافته مجرمانه که در زمینة عرضه مواد مخدر غیرقانونی فعالیت می‌کنند، در حال حاضر نیز انواع مختلفی از مواد مخدر را معامله می‌کنند.

هرچند، قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر تنها به اروپا محدود نمی‌شود؛ و همچنین می‌تواند در سایر مناطق و نواحی فرعی دیگر، ازجمله آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، آسیا، اقیانوسیه و آفریقا نیز یافت شود. به‌عنوان‌مثال، طی چند سال اخیر، تعدادی از سازمان‌های قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر ایالات‌متحده منحل شده‌اند. مثالی اخیر در این مورد، برچیده شدن سازمانی شامل بیش از 50 نفر در ژوئیه 2019 بود؛ که در زمینة فروش قرص‌های تقلبی اکسی‌کدون (حاوی فنتانیل)، متامفتامین، کوکائین، هروئین و بنزودیازپین و همچنین انواع مختلف سلاح فعالیت می‌کردند.

به نظر می‌رسد تقریباً تمامی سازمان‌های مهم قاچاق مواد مخدر که در ایالات‌متحده فعالیت می‌کنند، با بیش از یک ماده مخدر سروکار دارند. به‌عنوان‌مثال، تمام کارتل های مکزیکی که در ایالات‌متحده فعالیت می‌کنند (سینالوآ، نسل جدید جالیسکو، خوارز، خلیج، لوس زتاس و سازمان بلران-لیوا)، در حیطه قاچاق هم‌زمان چندین ماده ازجمله متامفتامین، کانابیس، کوکائین، هروئین و فنتانیل فعالیت می‌کنند. درحالی‌که سازمان‌های مجرمانه فراملی کلمبیایی، اغلب در زمینة قاچاق کوکائین، و تا حدودی کمتر، هروئین پودر سفید نیز نقش دارند؛ گروه‌های دیگر مانند سازمان‌های مجرمانه فراملی دومنیکن، توزیع سطح واسطه‌ای کوکائین، پودر سفید هروئین و فنتانیل در بازارهای مواد مخدر عمده ایالات‌متحده را تحت سلطه خود دارند. سازمان‌های جنایی فراملی آسیایی، اغلب در قاچاق کانابیس و MDMA، و تا حدودی کوکائین و متامفتامین، تخصص بیشتری دارند.

در استرالیا، یک مطالعه نشان داد که شناسایی میزان قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر به وسیله شاخص‌های کشف حجم بیشتری از مواد مخدر، گسترده‌تر بودن شبکه‌های قاچاقچیان چندین ماده مخدر، سابقه کیفری طولانی‌تر، و درگیری بیشتر در انواع دیگر جرائم جدی در مقایسه با قاچاقچیانی که یک ماده مخدر قاچاق می‌کنند، انجام می‌شود. طی دوره 2009 تا 2012، موادی که بیشترین میزان حضور در قاچاق مواد مخدر را داشتند، آمفتامین‌ها بودند؛ و به دنبال آن کوکائین، مواد شیمیایی پیش ساز و هروئین قرار داشتند. درحالی‌که در دوره پیش از آن، طی سال‌های 1999 تا 2008، بیشترین مواد قاچاق توسط گروه‌های قاچاقچی چندین ماده مخدر، شامل MDMA، و همچنین مواد شیمیایی پیش ساز بود. بر اساس تعدادی از مفروضات و قیاس‌گیری‌های اتخاذ شده، نویسندگان پژوهش مورداشاره برآورد کرده‌اند که احتمالاً بین 5 تا 35 درصد از کل واردات مواد مخدر که از مرز استرالیا عبور می‌کنند، تحت دخالت گروه‌های قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر باشند. تعداد مواد مخدر قاچاق‌شده توسط قاچاقچیان هم‌زمان چندین ماده مخدر در طی سال‌های 1999 تا 2012 افزایش‌یافته است.

پژوهشی که در سال 2007 بر روی قاچاقچیان مواد مخدر زندانی در انگلستان انجام گرفت، نشان داد که حدود یک‌سوم آن‌ها بیش از یک ماده مخدر (عمدتاً هروئین و کوکائین) معامله می‌کردند.پژوهشی دیگر که بر روی قاچاقچیان بازار واسطه‌ای مواد مخدر که اغلب در فروش “اکستازی” و کوکائین دخالت داشتند انجام گرفت، نشان داد که 38 درصد آن‌ها در معامله بیش از یک ماده مخدر نقش داشته‌اند.

 در پژوهشی که در سال 2011 در کانادا انجام شد، مشخص شد که تعداد بیشتری از قاچاقچیان، قاچاقچیان هم‌زمان چندین ماده مخدر هستند. از تقریباً 2،000 قاچاقچی مواد مخدر مورد مطالعه، مشخص شد که 43 درصد در قاچاق هم‌زمان چند ماده مخدر (عمدتاً کانابیس و کوکائین) نقش داشتند.

داده‌های به دست آمده از تجزیه‌وتحلیل دادرسی علیه گروه‌های جرائم سازمان‌یافته در آلمان، افزایش کلی قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر را نشان می‌دهد: حدود 35 درصد از مجموع دادرسی‌ها علیه گروه‌های جرائم سازمان‌یافته دخیل در قاچاق مواد مخدر در سال 2017، از گروه‌های دخیل در قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر تشکیل شده بود؛ که نسبت به آمار 25 درصدی در سال 2013، افزایش نشان می‌دهد.

فارغ از دخالت گروه‌ها و شبکه‌های مجرمانه سنتی در قاچاق هم‌زمان چندین ماده مخدر ظهور پلتفرم‌هایی در شبکه تاریک نیز می‌تواند از فروش هم‌زمان چندین ماده مخدر حمایت کند. اکثر فروشندگان موجود در این پلتفرم‌ها، نه‌تنها یک ماده مخدر، بلکه طیف وسیعی از مواد مخدر را برای فروش ارائه می‌دهند. بنابراین، فروش دارو در شبکه تاریک، با فروش هم‌زمان چندین ماده مخدر عجین است.

استاندار مرکزی گفت: افزایش میزان تولید مواد مخدر در افغانستان و ترانزیت آن از کشور توسط سوداگران مرگ، توجه به اصل پیشگیری را دو چندان می‌کند.