جایگاه کازینو در اقتصاد غیرقانونی
شبکههای تبهکار، مافیایی و حتی جمعیتهای پنهان سیاسی یا مذهبی با آنکه جزء مشاغل یا گروههای عادی جامعه نیستند، مانند سایر بازیگران فعال در اجتماع نوعی وابستگی به «مکانهای خاص» دارند. کازینوها در بُعد «مکان بندی» از نقاط امن برای برگزاری جلسات غیر رسمی، پولشویی، اختلاس، تجارت جنسی، قاچاق مواد مخدر و برگزاری انواع شرطبندیهای قانونی و غیرقانونی به حساب میآیند. تأسیس کازینو یا قمارخانه ریشه در تاریخ غرب مدرن دارد و معمولا محلی برای انجام انواع قمار همچون رولت، کرپس، باکارات، بلکجک و پوکر بوده است. براساس آمار منتشرشده از سوی انجمن بازیهای آمریکا[1]در سال 2023، میزان قمار در این کشور در سال 2022 رقمی بالغ بر 60 میلیارد دلار بوده است، در حالی که در سال 2021 گردش مالی کازینوها تنها 53 میلیارد دلار به ثبت رسیده است. لاس وگاس مرکز اصلی فعالیت کازینوها در آمریکا شناخته میشود. بسیاری از مراجع بینالمللی مانند پلیس اینترپل یا گروه ویژه اقدام مالی، کازینوها را محل پولشویی گروههای مرتبط با جرایم سازمانیافته، گروههای تروریستی و حتی بازیگران دولتی میدانند.
فعالیتهای اصلی در کازینوها
با وجود انواع تخلف و اقدامات غیرقانونی در بستر کازینوها، اما مهمترین کارویژه این مکان برای گروههای تبهکار همچنان پولشویی و دور زدن سیستمهای مالی است. به عنوان مثال، فردی مرتبط با یک گروه تروریستی میتواند وارد کازینویی در ترکیه شود و پس از مدتی بازی با یک چمدان پول خارج شود و ادعا کند تا تمام این پول را در جریان قمار برنده شده است. براساس گزارش رسمی آژانس بازی و ورزش اتحادیه اروپا، گردش مالی کازینوهای ترکیه در سال 2022 با کاهش 48 درصدی به عدد 625 میلیون دلار رسیده است. این کاهش چشمگیر به دلیل کاهش ارزش لیر بوده است. البته برخی کارشناسان بر این عقیدهاند که رقم واقعی گردش مالی در کازینوهای ترکیه بسیار بالاتر است. این منابع علاوه بر تامین مالی تروریستهای سوری، تداوم فعالیت باندهای ترانزیت مواد از «افغانستان- اروپا» و «آمریکای جنوبی- اروپا» در منطقه شرق مدیترانه را نشان میدهد.
کازینوها در مثلث طلائی
دیگر بهشت گروههای مافیایی و قاچاقچیان، منطقه «مثلث طلائی» در حوزه شرق آسیا است. سازمان ملل درباره رشد فزاینده مراکز تجاری و کازینوهای آزاد در لائوس و مناطق اطراف آن به عنوان گزینههای جدید پولشویی و قاچاق مواد مخدر برای شبکههای جنایتکار هشدارهای متعددی صادر کرده است. در حالی که چین و تایلند به دنبال تقویت مرزهای خود در برابر تهدیدات ناشی از میانمارند، دفتر مقابله با مواد و جرم سازمان ملل متحد میگوید که باندهای فراملی مستقر در بخشهای غیرقانونی شرق میانمار، متآمفتامین بیشتری را از طریق لائوس منتقل میکنند.
براساس گزارشهای منتشرشده، بیشتر مناطق ویژه اقتصادی (با وضع قوانین بازتر برای جذب سرمایه گذاران خارجی) و کازینوها به مراکز عمده قاچاق و پولشویی در میان گروههای تبهکارتبدیل شدهاند. این موضوع، کشورهای حاشیه رودخانه مکونگ را بدل به قلب پولشویی و قاچاق در جنوب شرق آسیا کرده است. ژائو و شرکتهای وابسته به وی به عنوان یک گروه تبهکار فراملی از طریق این منطقه اقتصادی برای کارتلهای مواد مخدر در میانمار پولشویی میکنند و در عین حال در حوزه قاچاق مواد مخدر، قاچاق انسان و حتی حیوانات نادر نیز نقش دارند.
مجازی شدن کازینوها
توسعه تکنولوژی و گسترش دامنه اینترنت در سراسر جهان، دیگر کازینوها، قمارخانهها و مراکز شرطبندی در یک منطقه جغرافیایی معین محصور نیستند. طی سالهای اخیر، کازینوها و مراکز بزرگ قمار در سراسر جهان با ایجاد بستر آنلاین برای بازی، درگاههای پرداخت الکترونیک و پولهای مجازی نوع ارتباط میان صنعت و جرایم سازمانیافته را متحول کردند. چنین امکانی سبب شده است دولتها، سازمانهای تروریستی و گروههای مافیایی با افراد، باندها و قاچاقچیان محلی ارتباط گیرند و به صورت هدفمند علیه امنیت ملی کشورها اقدام کنند. به عنوان مثال، سرویسهای خارجی میتوانند از طریق پیام رسانهای اختصاصی وبگاه کازینوها افراد را برای انجام کارهای تروریستی، جاسوسی و خرابکاری جذب و استخدام کنند.
با وجود غیرقانونی بودن فعالیت کازینوها در ایران اما شبکههای زیر زمینی حقیقی و مجازی در سراسر کشور مشغول به فعالیتاند. این مراکز علاوه بر آنکه محلی برای شرطبندی و قماراست، میتواند مکانی برای سایر فعالیتهای غیرقانونی و جرایم بزرگ همچون پولشویی، تجارت مواد مخدر، قاچاق اسلحه و انسان نیز باشد. چنین بستری میتواند از سوی بازیگران داخلی- خارجی برای جذب افراد، سازماندهی، تامین مالی و تعیین ماموریت مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
[1] the American Gaming Association