نقش کانابیس در انتخابات اسرائیل
مقوله مصرف تفننی مواد ،به‌ویژه کانابیس در انتخابات اسرائیل نقش جدیدی یافته است و تا حد زیادی به موضوعی سیاسی بدل شده است. به همین دلیل، احزاب سیاسی مختلف درباره آن موضع‌گیری کرده‌اند. تلاش برای اصلاح مصرف دارویی کانابیس در اسرائیل نیز پس از این تحولات اوج گرفت. در فاصله ۲ ماه به برگزاری انتخابات پارلمانی مجدد در این رژیم، برخی احزاب و شخصیت‌های سیاسی با طرح وعده آزادسازی مصرف تفننی کانابیس درصدد افزایش محبوبیت خود برآمده‌اند.
موضع‌گیری احزاب درباره کانابیس در انتخابات اسرائیل
با شکست بنیامین نتانیاهو در تشکیل کابینه ائتلافی جدید اسرائیل، رژیم صهیونیستی در فاصله کمتر از ۶ ماه دیگر بار ناچار از برگزاری انتخابات پارلمانی است. در ماه‌های اخیر بسیاری از مسائل فرهنگی و غیرسیاسی به عرصه عمومی اسرائیل راه یافته‌اند و به نظر می‌رسد موضوع مصرف تفننی کانابیس یکی از آن‌ها باشد.
حزب هویت
پیش از همه، موشه فیلگین، رهبر حزب راست‌گرای افراطی هویت (Zehut Party) که سابقه عضویت در حزب لیکود را نیز دارد، در ماه آوریل با حمایت از قانونی‌سازی مصرف کانابیس در انتخابات اسرائیل خود را بر سر زبان‌ها انداخت. این حزب در نظرسنجی‌های لحظه آخر از جایگاه قابل توجهی برخوردار شده بود و پیش‌بینی می‌شد دست‌کم ۳ تا حداکثر ۶ کرسی را در کِنِست بیست و یکم (پارلمان اسرائیل) از آن خود کند. اما در انتخابات آوریل برخلاف آنچه بیشتر نظرسنجی‌ها نشان می‌داد، موفق به عبور از حدنصاب ۳٫۲۵ درصدی نشد و نزدیک به ۲۳ هزار رأی کمتر از حدنصاب ورود به کنست به دست آورد. این امر باعث شد بسیاری از احزاب اسرائیلی به صرافت تشکیل ائتلاف برای رسیدن به حدنصاب بیفتند.
حزب هویت پرچم‌دار این وعده بوده است و در این باره به وضوح اعلام کرده است: «مصرف کانابیس، کشت، مالکیت و حتی فروش آن نباید جرم انگاشته شود.» با این حال پلتفرم انتخاباتی حزب هویت خواستار محدودیت سنی برای مصرف قانونی کانابیس شده است و سن مناسب برای مصرف کانابیس را ۲۱ سال اعلام کرده است. برخی از هواداران این اقدام معتقدند سن قانونی برای مصرف کانابیس نیز باید همچون الکل و تنباکو ۱۸ سال باشد.
با وجود شکست اولیه حزب هویت در ورود به پارلمان اسرائیل، رأی نسبتا لب‌مرزی به این حزب باعث شد تا دیگر احزاب اسرائیلی نیز در این خصوص بیشتر فکر کنند و جرم‌زدایی از مصرف ماری‌جوانا به یکی از مباحث پر تکرار این روزهای سپهر سیاسی اسرائیل مبدل شود.
حزب لیکود
حزب حاکم لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو نیز هنوز به طور رسمی نظر خود را در این خصوص اعلام نکرده است، اما نتانیاهو اخیرا گفته است که به زودی در این راستا پاسخی خواهد داد و با ادبیاتی مبهم به احتمال حرکت به سوی قانونی‌سازی کانابیس با چند تبصره هم اشاره کرده است. وی ماه مارس در یک مصاحبه گفت: «من در این زمینه تغییراتی به وجود آورده‌ام. ما مصرف کانابیس دارویی را در اسرائیل افزایش داده‌ایم و یکی از بالاترین رکوردها در جهان را داریم. من پیش‌تر گفته بودم که یک بازار جهانی برای کانابیس وجود دارد، بنابراین من به کشاورزان اجازه می‌دهم کانابیس بکارند و آن را به یکی از بخش‌های مهم صادراتی اسرائیل تبدیل کنند.» البته گروهی از نمایندگان حزب لیکود نیز اخیراً طرحی ارائه کرده‌اند که مصرف کانابیس را در اماکن عمومی قانونی می‌کند و از کاشت یک اصله درخت کانابیس در منازل شهروندان جرم‌زدایی می‌کند. البته این طرح هنوز در کنست مطرح نشده است. حزب لیکود در انتخابات گذشته اگرچه ۳۵ کرسی به دست آورد و به عنوان حزب نخست دیگر بار مسئول تشکیل کابینه، شد اما به دلیل ناتوانی در جذب حمایت ۶۱ نماینده در تشکیل کابینه ناکام ماند.
حزب آبی و سفید
حزب جدید آبی و سفید که از مجموع سه حزب «تحکیم اسرائیل»، «آینده‌ای هست» و «تلم» به رهبری «بنی گانتز»، اصلی‌ترین رقیب انتخاباتی نتانیاهو تشکیل شده است، هنوز موضع رسمی خود را در این باره اعلام نکرده است. روزنامه هاآرتص می‌نویسد، گانتز به سوال خبرنگار این روزنامه درباره قانونی‌سازی کانابیس پاسخ نداده‌است. با این وجود «یائیر لاپید»، فرد شماره ۲ این ائتلاف در سال ۲۰۱۵ گفته بود مخالفتی با قانونی‌سازی کانابیس برای مصارف شخصی ندارد. این حزب در ماه آوریل با اختلاف کمی نسبت به لیکوددر مقام دوم قرار گرفت اما موفق شد ۳۵ کرسی را به دست آورد.
حزب راست جدید
«نفتالی بنت»، وزیر پیشین آموزش و رهبر حزب راست جدید نیز اعلام کرده که قانونی‌سازی مواد سبک را رد نمی‌کند، اما بدون بررسی گسترده از آن حمایت نخواهد کرد زیرا تصویب چنین قانونی می‌تواند سلامت عمومی را به مخاطره اندازد.
«آیلت شکد»، وزیر پیشین دادگستری که اخیراً از حزب راست جدید خارج شده نیز اعلام کرده است که با شرایطی از جرم‌زدایی حمایت می‌کند. حزب راست جدید که برای نخستین بار در انتخابات سراسری اسرائیل شرکت می‌کرد، با تنها حدود ۳۵۰۰ رأی اختلاف از حدنصاب شانس حضور در پارلمان را از دست داد.
حزب کولانو
«موشه کلخون»، وزیر دارایی و رهبر حزب کولانو نیز در مصاحبه‌ای با کانال ۱۳ تلویزیون رژیم صهیونیستی اعلام کرد از آنجاکه قانونی‌سازی در جهان امروز اتفاق می‌افتد، آن را رد نمی‌کند. «قانونی‌سازی در برخی کشورها انجام شده و مرا نمی‌ترساند.» کلخون معتقد است باید به اثرات این امر در کشورهایی که آن را انجام داده‌اند، نگریست و اگر پیامدهای خوبی داشت، در اسرائیل هم تکرارش کرد. این حزب نیز که تا پیش از انتخابات ۱۰ کرسی کنست را در اشغال خود داشت، در انتخابات آوریل ۶ کرسی خود را از دست داد.
حزب اسرائیل خانه ما
«آویگدور لیبرمن»، رهبر حزب اسرائیل خانه ما نیز در این مورد به روزنامه هاآرتص گفته: «این یک موضوع بسیار جدی است و اگر به آن انتخاباتی نگاه کنیم دچار اشتباه بزرگی شده‌ایم. او همچنین تأکید کرد مقامات مبارزه با مواد مخدر و پلیس اسرائیل پیش از طرح آن در پارلمان برای قانونی‌سازی باید در این باره به دقت تحقیق کنند.» لیبرمن با وجود مشی راست‌گرایانه افراطی و ملیگرایی شدید، به دلیل اختلاف با احزاب مذهبی، روی خوش به ائتلاف با نتانیاهو نشان نداد و لذا نتانیاهو ناچار از انحلال پارلمان و اعلام انتخابات زودهنگام شد. در حال حاضر اسرائیل خانه ما ۵ کرسی در کنست رژیم صهیونیستی دارد.
حزب چپ‌گرای مرتص
اما حزبی که تا کنون به شدیدترین شکل خواستار جرم‌زدایی از کانابیس شده است، حزب چپ‌گرای مرتص است که «تامار زاندبرگ»، رهبر پیشین آن در پلتفرم انتخاباتی حزب خواستار جرم‌زدایی از مصرف شخصی و قانونی‌سازی کنف کانابیس برای مصارف صنعتی شده بود. این حزب همچنین در دوره گذشته پارلمان اسرائیل با ارائه طرحی قانونی‌سازی کانابیس جهت مصارف دارویی را پیشنهاد کرده بود.
حزب کارگر
از سوی دیگر، آوی گابای، رهبر پیشین حزب کارگر نیز بارها اعلام کرده بود که این حزب از قانونی‌سازی مواد سبک حمایت می‌کند. البته گابای ماه گذشته و در پی رقم خوردن نتایج فاجعه‌بار در انتخابات آوریل به شدت از ریاست حزب کناره‌گیری کرد و «عمیر پرتص» جانشین او شد.
حزب پل
همچنین اورلی لوی آبکاسیس، رهبر حزب پل نیز از جرم‌زدایی و وضع مقررات برای مصرف آن حمایت کرده است. لوی اعلام کرده است: «حزب پل معتقد است کسانی که مصرف شخصی کانابیس دارند نباید مورد تعقیب قرار بگیرند.» حزب پل در انتخابات ماه آوریل با حدود ۳۸ هزار رأی اختلاف از حد نصاب موفق به ورود به کنست نشد و احتمال زیادی وجود دارد در انتخابات ماه سپتامبر با دیگر احزاب ائتلاف کند.
احزاب عربی اصلی اسرائیل
احزاب عربی اصلی اسرائیل نیز دیدگاه‌های متناقضی نسبت به این موضوع دارند؛ فهرست «خداش» به رهبری «ایمن عوده» که مشی چپ افراطی دارد با قانونی‌سازی مواد موافق است، در حالی که فهرست «تعال» به رهبری «احمد طیبی» شدیدا با جرم‌زدایی مخالف است و تنها با مصارف دارویی کانابیس موافقت دارد. دو فهرست فوق در ماه آوریل با کسب ۱۹۳ هزار رأی مجدداً موفق به کسب ۶ کرسی در پارلمان اسرائیل شدند.
از سوی دیگر فهرست «بلد – رعم» به رهبری «عزمی بشاره» و «منصور عباس» با مشی چپ‌گرایی از وضع مقررات کامل برای مصارف دارویی کانابیس حمایت کرده است و خواستار حذف محدودیت‌های پزشکی شده که منجر به آسیب رسیدن به بیماران می‌شود. با این حال این فهرست با قانونی‌سازی کانابیس برای مصارف شخصی مخالف است. این فهرست در انتخابات گذشته با خوش‌شانسی موفق شد از حد نصاب گذشته و ۴ کرسی را به دست بیاورد.
اتحاد احزاب راست‌گرا
در سوی دیگر طیف‌بندی سیاسی اسرائیل، اتحاد احزاب راست‌گرا اعلام کرده‌اند از قانونی‌سازی کانابیس حمایت نمی‌کنند. همچنین حزب اولترا اورتودکس یهودیت متحد توراه نیز با این امر مخالف است. حزب مذهبی شاص نیز به این سوال پاسخ نداده است.
جمع‌بندی
در بیشتر نظرسنجی‌های معتبر، ائتلاف میانه‌روها به رهبری گانتز با اختلافی اندک (بین ۲۸ تا ۳۲ کرسی) از حزب لیکود نتانیاهو (بین ۲۶ تا ۳۰ کرسی) جلو است و رقابتی شانه به شانه بر تشکیل ائتلاف با سایر احزاب میان این دو حزب در جریان است. چنانچه مشابه همین نتایج در انتخابات واقعی نیز رقم بخورد، هر یک از دو حزب یادشده برای تشکیل دولت ائتلافی نیازمند کرسی‌های حزب هویت خواهند بود. بدین ترتیب، به نظر می‌رسد برای نخستین بار در تاریخ، وعده قانونی‌سازی مصرف تفننی کانابیس در انتخابات اسرائیل به یکی از تعیین کننده‌ترین وعده‌‌های انتخاباتی مبدل شده است و به یک معنا می‌تواند نخست وزیر آتی رژیم را نیز تعیین کند.
