از کتامین چه میدانید؟
کتامین (Ketamine) یک داروی بیهوشی تفکیکی یا تجزیهای است که اثرات توهمزایی مانند مختلسازی درک بینایی و شنوایی دارد و باعث میشود مصرفکننده احساس کند از محیط و واقعیت جدا شده است و کنترلی بر آن ندارد. به دلیل اثر جدایی بیمار از درد و محیط خود است که به کتامین «توهمزای بیهوشی تجزیهای» گفته میشود.
کتامین: از کاربرد پزشکی تا سوءمصرف
کتامین یا کتالار بهعنوان داروی بیهوشی در جراحی انسان یا انواع حیوانات کاربرد دارد. خروج غیرمجاز یا سرقت کتامین از مراکز دامپزشکی رایجترین راه ورود و فروش آن برای سوءمصرف است. ساختار شیمیایی کِتامین و سازوکار اثر آن به فِن سیکلیدین (PCP) شباهت دارد که یکی از خطرناکترین انواع مواد توهمزا به حساب میآید.
کتامین میتواند حالت آرامبخشی (احساس آرامش و ریلکسیشن)، بیحرکتی، تسکین درد و فراموشی (عدم یادآوری وقایع رویداده حین مصرف دارو) ایجاد کند و به دلیل احساسات تجزیهای و اثرات توهمزا مورد سوءمصرف قرار میگیرد.
شکلها و روشهای مصرف کتامین
این دارو بهصورت مایع قابلتزریق تولید میشود، اما در مصارف غیرقانونی معمولاً به شکل پودر است. کتامین بیبو و بیمزه است و آن را استنشاق میکنند یا میبلعند. این ماده را میتوان بدون تشخیص آن به مواد خوراکی یا نوشیدنی نیز افزود؛ به همین دلیل به داروی تجاوز یا داروی درنده هم مشهور است، یعنی مخفیانه از آن بهعنوان عامل ناتوانکننده قربانی استفاده میکنند تا فرد، منفعل و مستعد تجاوز یا آسیبهای دیگر شود.
کتامین را با نامهای خیابانی آرامبخش گربه، والیوم گربه، جت کی، کیت کت، پِرِپل، کی، ویتامین K، بنفش، اسپشیال کِی و سوپراسید هم میشناسند.
تأثیرات و عوارض کتامین
کتامین توهم ایجاد میکند، ادراک بینایی و شنوایی را مختل میکند و باعث میشود مصرفکننده احساس کند از حالت تعادل خارج شده است و کنترلی بر اوضاع ندارد. کتامین ممکن است با عوارض جانبی ناخواستهای مانند آشفتگی، افسردگی، مشکلات شناختی، بیهوشی و فراموشی، حرکت سریع و غیرارادی چشم، گشاد شدن مردمک چشم، ترشح بزاق، ترشحات اشک و سفت شدن عضلات، حالت تهوع احتمالی همراه باشد. اختلال ادراک مداوم توهمزا (HPPD) نیز تا چند هفته پس از مصرف کتامین گزارش شده است و میتواند به اختلالات بینایی طولانیمدت نیز بینجامد.
کتامین مانند سایر هالوسینوژنها حالت توهمات رؤیاوار در ذهن فرد ایجاد میکند. افراد مصرفکننده کتامین حس خوشایند و سرمستکننده خروج از بدن یا شناوری را از اثرات مهم این توهمزای معروف گزارش کردهاند. اما روی دیگر این سکه، حس وحشتناک جدایی کامل فرد مصرفکننده از بدن و تجربه نزدیک به مرگ است که به آن «حفره K» میگویند. مصرفکنندگان LSD این حالت را با عنوان «سفر بد» میشناسند.
کتامین در میان نوجوانان و جوانات، بهویژه برای شرکت در میهمانی محبوب شده است. برخی مصرفکنندگان کتامین را بهتر از PCP یا LSD میدانند، چون معتقدند توهمات کوتاهمدتتری ایجاد میکند و اثر آن به جای چند ساعت، 30 دقیقه تا یک ساعت طول میکشد.
مسمومیت با کتامین
مسمومیت با دوزهای پایین کتامین باعث کمبود توجه، توانایی یادگیری و حافظه فرد میشود. در دوزهای بالاتر، بیشمصرفی کِتامین میتواند منجر به هذیانگویی، فراموشی، اختلال عملکرد حرکتی، فشارخون بالا، افسردگی، سفتشدگی عضلات، ضربان قلب سریع، تشنج، بیهوشی، تجربه نزدیک به مرگ یا مشکلات تنفسی بالقوه مرگبار گردد. بازگشت به حالت اولیه چندین هفته پس از مصرف کتامین گزارش شده است. مصرف طولانیمدت این توهمزا، پریشانی، افسردگی، مشکلات شناختی، عدم هوشیاری و فراموشی را به همراه دارد.
آیا کتامین اعتیادآور است؟
قانون مواد کنترلشده ایالات متحده، کتامین را بهعنوان یک داروی غیرمخدر در جدول III طبقهبندی میکند. کتامین به دلیل اثرات تسکیندهنده درد و روانی، میتواند باعث وابستگی، نیاز به مصرف دوزهای بالاتر برای رسیدن به اثر اولیه واعتیاد شود. اعتیاد به کتامین مانند هر اعتیاد دیگری میتواند کنترل زندگی فرد را از دست او خارج کند.
منبع:
https://drugfree.org/drug/ketamine/
“Ketamine.” DEA, https://www.dea.gov/factsheets/ketamine.
“Get Smart About Drugs.” Find Help | Get Smart About Drugs, https://www.getsmartaboutdrugs.gov/drugs/ketamine.
“Club Drugs.” MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 7 Nov. 2018, https://medlineplus.gov/clubdrugs.html.
